Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
urins og lögmála hans yfir móðurinni og lögmáli hennar.  Og í því
sambandi er vert að lesa særinguna gaumgæfilega.
Á hinn bóginn má lesa þessar móðurtilvísanir sem hliðartexta — en ekki
undirtexta, tilvísun sem morðið kallar fram, hliðstæðu. Jóhann Sigurjóns-
son skrifaði „Raskolnikof" inn í uppkast af Galdra-Lofti og Helge
Toldberg segir: „ . . . og mun vandfundin nánari hliðstæða við Loft en
hinn ruglaði morðstúdent Dostojevskís".20 Raskolnikof segir í Glxpi og
refsingu:
Eg drap ekki til að verða mér úti um auð og völd og gerast síðan
bjargvættur mannkyns. Bull! Eg drap, það er allt og sumt; drap fyrir
sjálfan mig einan; . . . ég þurfti að fá um það vitneskju eins fljótt og
unnt var, hvort ég væri lús einsog allir aðrir, eða maður. Hvort mér
tækist að fara yfir mörkin, eða tækist það ekki . . . Ég drap sjálfan
mig, en ekki kerlinguna! Gerði út af við sjálfan mig í eitt skipti fyrir
öll, að eilífu! Það var djöfullinn sem drap þessa kerlingu, ekki
é8-".-21
Raskolnikof og Loftur eru báðir klofnir, staddir í óbærilegu tómarúmi,
myrkri sem þeir verða að sigrast á, ná valdi yfir. Báðir afneita þeir því sem
var — en sjá ekkert framundan. Hvorugum tekst að finna nokkuð til að
trúa á annað en einhvers konar draum um yfirráð, vald valdsins vegna.
Upplausn þeirra beggja og firring frá sjálfum sér gerir þeim ómögulegt að
rjúfa einangrun sína með því að mynda raunveruleg tengsl við aðra,
hvorugur er fær um að elska eða gefa.
Móðir og systir Raskolnikofs og faðir Lofts gera til þeirra kröfur sem
þeir standa ekki undir og vörn þeirra er hamslaus flótti inn í narkissíska
sjálfshyggju barnsins sem heldur að það geti allt, hin hliðin á ofur-
mennskudraumum barna er ævinlega vitneskjan um að þau geti nákvæm-
lega ekki neitt, vanti allt sem til þarf, séu getulaus, gelt. Báðir drepa þeir til
að binda endi á upplausn sína, í leit að þeim mannlegu takmörkunum sem
þeim eru settar, í leit að tilfinningu, dauðanum, guði eða djöflinum — en
fyrst og síðast í leit að merkingu. Og þar skiljast leiðir.
Morðið verður til þess að rjúfa einangrun Raskolnikofs, það tengir hann
við Sonju og ást hennar, sem hann getur speglað sig í, verður endurfæðing
hans sem manneskju. Morðið sem Loftur fremur verður hins vegar til að
tortíma honum. Hann hefur valið föðurinn og brennt allar brýr að baki
sér, en honum tekst ekki að yfirvinna ótta sinn, tekst ekki að ná sambandi
við neinn eða neitt. . . hann berst fyrir lífi sínu í lokaþættinum — en tapar.
„I dimmunni áður en þú fæddist klauf hið illa vilja þinn" segir Gott-
skálk grimmi tilfinningalaust í lok verksins. Hver er Gottskálk? Það eru
minnst þrjár leiðir færar til að túlka fyrirbærið sem birtist Lofti í lokaat-
302
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Blašsķša 393
Blašsķša 393
Blašsķša 394
Blašsķša 394
Blašsķša 395
Blašsķša 395
Blašsķša 396
Blašsķša 396
Blašsķša 397
Blašsķša 397
Blašsķša 398
Blašsķša 398
Blašsķša 399
Blašsķša 399
Blašsķša 400
Blašsķša 400
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV