Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
konu, t.d. Islands minni eftir Bjarna Thorarensen og Þjóðlagi eftir Snorra
Hjartarson, og jafnvel sem móður og þá er skáldið (þjóðin) sonur hennar,
t.d. í Sveitinni minni eftir Sigurð Jónsson frá Arnarvatni.
Homans segir að þegar karlskáld kvengeri náttúruna þá sé henni lýst
sem andstæðu skáldsins, náttúran er lofuð vegna þess að hún er það sem
skáldið er ekki.4
Þótt náttúran sé vissulega ekki áhrifalaus felast völd hennar í því sem
hún er en ekki því sem hún gerir. Náttúran er vitundarlaus og vilji konur
yrkja verða þær að hafna hefðbundinni samsömun konu og náttúru.
Ríkjandi bókmenntahefð 19. aldar virðist hafa litið á bókmenntalega
sköpun sem sérgáfu karla, n.k. karllega sköpun.5 Þessi viðhorf koma t.d.
berlega í ljós hjá skáldinu og fræðimanninum Gerard Manley Hopkins
(1844-89) í bréfi frá 1886 en þar segir hann mikilvægasta eiginleika
rithöfundar (og raunar hvaða listamanns sem er þótt hann hafi helst haft
rithöfunda í huga) vera „að geta gert hlutina meistaralega, sem er eins
konar náðargáfa karla, og er eitt af því sem helst greinir þá frá konum"
(„masterly execution, which is a kind of male gift, and especially marks off
men from women"). Og seinna í sama bréfi segir Hopkins: „Ágæti
karleðlisins er fólgið í sköpunargáfunni." („The male quality is the
creative gift.")6 Hvað þessi viðhorf varðar virðist Hopkins vera góður
fulltrúi síns tíma og afhjúpa viðhorf þeirrar menningar sem hann tilheyrði.
Að sjálfsögðu er allt of mikil einföldun að tala um "kvenmynd"
hefðarinnar, eins og aðeins ein gerð kvenna birtist í öllum viðurkenndum
bókmenntum. Hitt má fullyrða að skilgreiningar karlahefðarinnar á kon-
um eru staðlaðar einfaldanir og í grundvallaratriðum falsaðar. Eitt eiga
þær sameiginlegt, nefnilega það, að engin af stöðluðum kvengerðum
hefðarinnar er nothæf sjálfsmynd fyrir skáldkonur. Vilji konur yrkja
verða þær að hafna kvenmyndum hefðarinnar.
Þær Sandra M. Gilbert og Susan Gubar fjalla um kvenmyndir hefðar-
innar í fyrsta kafla bókar sinnar um brjáluðu konuna á háaloftinu, The
Madwoman in the Attic og segja að þær kvenmyndir hefðarinnar, sem
skáldkonur verði einkum að gera sér grein fyrir og hefja sig yfir, séu ýktar
myndir af konunni sem engíi annars vegar og skrímsli hins vegar.7
Engilsímyndin á rætur að rekja til Maríu meyjar Biblíunnar. Á miðöld-
um var hún fyrirmynd manna um hreinleika, guðleg móðir sem hæfði
kvenhlutverkinu fullkomlega. Á 19. öld hafði guðsmóðirin á himnum hins
vegar vikið fyrir veraldlegri engilsmynd, n.k. heimilisengli.8 Samtímamað-
ur Huldu, enska skáldkonan Virginia Woolf, lýsir heimilisenglinum og
viðureign sinni við hann í grein sem að stofni til er frá 1931. Woolf lýsir
englinum þannig:
316
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Blašsķša 393
Blašsķša 393
Blašsķša 394
Blašsķša 394
Blašsķša 395
Blašsķša 395
Blašsķša 396
Blašsķša 396
Blašsķša 397
Blašsķša 397
Blašsķša 398
Blašsķša 398
Blašsķša 399
Blašsķša 399
Blašsķša 400
Blašsķša 400
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV