Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
andstæður eru þeir í eðli leiksins miklu
fremur hliðstæður'. Báðir eru trúaðir, I
fyrstu á ljóðið og lækningarmátt þess.
Sú trú Williams helst út allan leikinn en
trú Ezra greinist eða færist yfir á aðrar
lækningaraðferðir á sviði hagfræði og
stjórnmála. Bæði skáldin eru fyrir
„frelsi" og mátt. Þörfin fyrir nýsköpun
er hjá báðum og hún fer ekki fram bar-
áttulaust.
Með því að Ezra virðist vera meiri
heimsmaður en William og þekkir End-
urreisnina er hann fylgjandi stríði til að
útiloka stríð. Að hans viti og lærdómi er
stríð í þágu friðarins.
I gerð Árna Ibsen er Ezra dálítið
hvellandi bjalla í orðum sínum og ein-
hæfur. En í framrás verksins gerist það
sem Heraklítos frá Efesus hafði tekið
eftir, að í heimi andans hverfur allt að
andstæðu sinni, fyrir bragðið tekur Ezra
völdin af Árna og gerir verk hans ekki
aðeins gott til leiks heldur líka að heill-
andi lesningu: því ef engin þróun hefði
verið hjá Ezra, frá boðbera Ijóðlistar í
upphafi, síðan hagfræði sem gerði hann
að áróðursmanni en harmsögumanni í
lokin er óvíst hvort leikurinn hefði heill-
að.
William er að vísu allan leikinn á svið-
inu en það er Ezra sem heldur honum
þar. William stendur þar í ljóðrænum
tíma sem er fortíð í samtíð okkar. Jafn-
framt standa skáldin í sögulegum tíma
og eru tvær hliðar á Bandaríkjunum sem
eru á góðri leið með að stjórna leik
heimssögunnar. Þetta er líklega megin-
tilgangur verksins, sá að bregða upp
táknum en ekki það að segja sögu vin-
áttu sem er harla dularfull og engin
skýring fæst á.
Ezra er bandaríska stefnan sem lagði
heiminn undir sig með því að öðlast
þekkingu á honum og sigraði hann í
fyrstu með því að heilla hann með orð-
list, svo með framleiðslu, síðan með
vopnum. Aftur á móti er William tákn
einangrunarstefnunnar. Þótt hún sé talin
vera afturhaldssöm veldur hún því að
með henni ná þjóðir tökum á andlegum
verðmætum sínum. Það að þannig stefn-
ur fari saman er forsenda fyrir því að
stórþjóðir geti orðið heimsveldi. Þær ná
tökum á eigin möguleikum heimafyrir
og um leið á möguleikum sínum á sviði
alþjóðamála.
Þetta er meginþáttur leiks Árna: hinn
pólitíski. Hann dulbýr skoðanir sínar
með ljóðrænu yfirbragði, vegna þess að í
ljóðleik er flétta orðanna fremur en
söguþráðurinn það sem laðar áhorfand-
ann að leiknum. Ljóðleikur er því að
miklu leyti hugarleikhús hvers og eins.
I lokin sveigist leikurinn á fjöll
harmsins og lýsir hruni. Einræður Ezra
verða í ætt við Manfreð og hann gengur
örlítið á svið með stuðlunum. William
kallar þetta að hann hafi fundið söng-
röddina. Maður og hugmyndir eru í
rúst. Það er kominn friður, fangelsun og
formfesta á ný. Gömul kona gróðurset-
ur tré fyrir friðinn, en höfundurinn er
svo snjall (eða bölsýnn) að hann lætur
tré friðarins valda stríði, vegna þess að
það hjálpar köttunum að komast í (frið-
ar)dúfurnar. Sú var í rauninni kenning
Ezra sem hann hafði frá speki Endur-
reisnarinnar: friður veldur stríði en stríð
skapar frið. Hinn andríki og fjarsýni
Ezra lítur nú á tréð og kettina sem góða
líkingu í ljóði. En höfundur leiksins,
Árni Ibsen, eykur andlega veislu áhorf-
andans með því að láta William (sem er
nærsýnn menningarlega séð) líta á þetta
sem sannleik fyrir þá sök að hann sér
það gerast fyrir utan gluggann en ekki í
hugmyndaheimi eða heilabrotum um
eðli stríða og friðar.
394
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Blašsķša 393
Blašsķša 393
Blašsķša 394
Blašsķša 394
Blašsķša 395
Blašsķša 395
Blašsķša 396
Blašsķša 396
Blašsķša 397
Blašsķša 397
Blašsķša 398
Blašsķša 398
Blašsķša 399
Blašsķša 399
Blašsķša 400
Blašsķša 400
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV