Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
hann er á leið um dimma og þrönga
ganga, fer upp eða niður hála stiga, hann
gistir á tannlæknastofu, fer á fund í End-
urskoðunarfélaginu, þar sem hann fær
gullhnöttinn, er svo allt í einu kominn í
yfirgefna mjólkurstöð eða í heimsókn á
elliheimili, svo eitthvað sé nefnt.
Flestar persónurnar sem verða á vegi
Jóhannesar eru nafnlausar, þær einu,
sem nafngreindar eru, eru börn hans
þrjú, Lára, konan hans heitin, svolinn
Grímur og svo Hrefna, sem áður getur.
Auk þess hittir hann smábústnu nudd-
konuna, blaðakonuna uppteknu og kon-
una sem hann óttast. En í næsta návígi
við Jóhannes er sjómaðurinn nafnlausi,
sem er kominn upp að hlið hans fyrir-
varalaust hvenær sem er. Hann gerist
eins konar fylgdarmaður endurskoðand-
ans og sameiginlega bralla þeir margt,
m. a. neyta þeir saman kvöldmáltíðar í
formi brauðs og víns undir lok sögunnar
í kaldri veiðarfærageymslu.
anum nánast orðrétt — en þá er það
Hrefna, sem fellir tár niður í lófa Jó-
hannesar, og hann ber það upp að ljós-
inu og mælir: „Það er ekki stórt. Samt
synda fiskar þínir í því."
Hvað er verið að fara, hlýtur lesand-
inn að hugsa. Jóhannes hefur orðið fyrir
mótlæti, sem virðist ætla að sliga hann
gjörsamlega. Þó rennur það upp fyrir
honum síðar, að dauði konu hans er
ekki hin raunverulega ástæða fyrir þján-
ingum hans, heldur varð hann einungis
til þess að afhjúpa miklu djúpstæðari
staðreyndir um líf hans, innihaldsleysi
þess og firringu frá lífinu sjálfu. Af þeirri
vitund, sem í fyrstu er óljós en síðar
greinilegri, stafar þjáning hans, og ótti
við lífið og dauðann. En búningur þess-
arar lífsreynslu og hinnar örvæntingar-
fullu baráttu Jóhannesar er ekki hið
hversdagslega tungutak fólks. Það, sem
einkennir sögu þessa öðru fremur er
táknhyggja, sem stundum jaðrar við fár-
ánleika eða lygisögustíl eins og áður
segir.
En lítum aðeins nánar á örfá atriði af
mörgum, sem vert væri og forvitnilegt
að fjalla um dálítið ítarlegar.
I fyrsta kafla sögunnar segir Hrefna:
„— Ef þú leitar inní sorg þína muntu
finna hroka þinn gagnvart mótlætinu,
verða lítill í miklum sársauka og síðan
auðugur af ró og auðmýkt. En ef þú
leitar útúr sorg þinni, áðuren hún hefur
náð að blómstra, muntu fara á mis við
eymd þína, verða fátækur af þögn og
kvalinn af öryggi. Hann var engu nær.
En þegar hann hvarf til hennar að skiln-
aði stuttu seinna, felldi hann tár niðrí
lófa hennar. Hún bar það uppað ljósinu
og mælti: — Það er ekki stórt. Samt
synda fiskar þínir í því."
Þessi hugsun er endurtekin í lokakafl-
í texta, sem býr yfir eins mikilli tákn-
hyggju og skáldsagan Maður og haf, þá
hætta orðin að hafa sína hversdagslegu
merkingu. Orð eins og haf, fiskur og tár
eru hlaðin fornri táknmerkingu. Slík
tákn eru rótfest í vitund mannsins, að
því er virðist, og skírskota til sams konar
skynjunar öld eftir öld, árþúsund eftir
árþúsund, þótt þau merki kannski ekki
alltaf nákvæmlega það sama. Rithöfund-
ur, sem hættir sér út á hinn hála ís
táknmálsins, býður lesandanum upp á
tvíræðan texta og þar með fleiri en eina
leið til skilnings og túlkunar.
En sá sem grípur til táknmálsins eys
líka úr gömlum og gjöfulum brunni. Það
396
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Blašsķša 393
Blašsķša 393
Blašsķša 394
Blašsķša 394
Blašsķša 395
Blašsķša 395
Blašsķša 396
Blašsķša 396
Blašsķša 397
Blašsķša 397
Blašsķša 398
Blašsķša 398
Blašsķša 399
Blašsķša 399
Blašsķša 400
Blašsķša 400
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV