Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
pers. ft., mál hans er sniðið að orðfæri fornra sagna og hann hefur prólógus
að sögunni líkt og t.d. Snorri. I formálanum kveðst hann vilja segja frá
þeim fóstbræðrum Þormóði Bessasyni og Þorgeiri Hávarssyni og telur þær
ástæður helstar að enn hafi ekki verið færðar í letur margar fróðlegar sagnir
af þeim. Hann tíundar og ýmsar heimildir sínar, þ. á m. Fóstbræðrasögu
hina meiri og fer þá að sið miðaldamanna er þeir vildu auka trúverðugleika
frásagna sinna. Aldrei talar sögumaður eins og sagan sé skáldsaga á nútíma-
vísu, heldur notar orðalag þeirra sem þekktu ekki höfundarhugtakið, segist
vilja „rifja" frásögur „upp", færa þær á „einn stað" og annað þvíumlíkt.8)
Þetta miðaldayfirbragð helst allt til loka sögunnar og leggur sitt af mörkum
til að hún verði paródía eða skopstæling.
Onnur veigamikil atriði sem minna á frásögutækni fyrri alda og ótalin
eru, eru forspáin - en lesendum er gjarna sagt fyrir um hver örlög per-
sónanna muni verða - og tvenns konar staða sögumanns í frásögninni.
Annars vegar segir hann frá samkvæmt þeim almenna sið Islendinga sagna
að láta söguefnið skýra sig að mestu sjálft. Þá fer lítið fyrir honum, hann
lýsir persónum og atburðum einkum utanfrá og skírskotar til almannaróms
eða innlendra og erlendra bóka er hann gefur upplýsingar. Hins vegar er
hann harla fyrirferðarmikil persóna í sögunni. Hann tengir ekki aðeins
saman ýmsa hluta frásagnarinnar og brúar tímaeyður, heldur setur hann
gjarna fram skýringar á aðstæðum og ástandi á sögutíma, skýtur að athuga-
semdum er varpa ljósi á persónur, tengir sögu- og frásagnartíma og heldur
jafnvel langar tölur. Að þessu leyti minnir hann töluvert á þá sem segja frá í
riddarasögum en þó fyrst og fremst á fyrirrennara sinn, þann atkvæðamikla
mann - ef þeir voru þá ekki fleiri en einn - er segir frá í Fóstbræðrasógu
Flateyjarbókar.
Því hefur verið haldið fram að Fóstbræðrasaga skopstæli Islendinga sög-
ur. Sé það rétt, vitnar ekki aðeins stíllinn í Gerplu og sitthvað í afstöðu
sögumanns til frásagnarefnisins um tengslin við forna tækni, heldur einnig
sjálf skopstælingin að hluta til, þ.e.a.s. að því leyti sem skopið beinist að
fornum sögum og hugmyndum þeirra.
En Gerpla er ekki samin fyrir lesendur á miðöldum! Enda þótt sagan
sæki efni sitt að nokkru til fornsagnanna og stæli þær, skopstælir hún þó
fyrst og fremst hugmyndir 20. aldar manna; annars vegar ákveðnar hug-
myndir þeirra um fornsögurnar og þjóðveldisöldina, hins vegar ýmsar hug-
myndir þeirra um sjálfa sig og eigið samfélag. Fornsagnaeinkennin í frá-
sögutækni sögunnar sýna líka ekki hvað síst að höfundur hennar kann að
færa sér í nyt að íslenskar miðaldasögur eru mjög myndrænar og eiga því
töluvert sameiginlegt með kvikmyndinni, öflugasta listformi 20. aldar. Að
ákveðnu marki notar Gerplu.höfundur svipaða eða sömu tækni og höf-
286
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV