Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
staðfestu sína og svo manna-                  Hann var búsýslumaður mik-
forráð.                                                      ill og hafði mart hjóna, vitur
Lítill   var   hann   blótmaður,                  maður en nokkuð harðdræg-
sem  títt er um  þá menn  er                  ur,    og    hafði    áttar    konur
fjöld hafa farið og kynst við                  margar   og   gert   til    sumra
mart guða;                                               skyndibrullaup;
en þá er kristni kom á land                  kómu nokkrar þeirra í orlof
tók hann  fram  tvo  gripi  úr                  sitt jafnan  að vitja hans, og
kistum   sínum,   kross   góðan                  vóru sumar ágætir kostir, en
með  Kristi  hinum  kórónaða                  þó mestur sú kona er hann
áföstum, vini kaupmanna, og                  hafði mundi keypta, Þorbjörg
svo líkneski móður hans, en                  hin digra, og verður því fleira
hún er stjarna mikil farmönn-                  um hana lesið á öðrum bók-
um."1                                                       um sem hún kemur minnur
við þessa sögu.14)
Sé litið fyrst á lýsingu Þorgils, þá greina fyrstu tvö atriðin aðeins frá yfir-
ráðasvæði hans og búskap. Þriðja atriðið segir frá því hvernig hann komst
til efna. Enn er ekki hægt að sjá hver afstaða höfundar til þess er en gera má
ráð fyrir að með lesendum búi harla ólíkar hugmyndir um menn sem
„vinna sig upp". Fjórða atriðið lýsir því að Þorgils telji sig hafa meiri hag af
friði en stríði og það kann að vera jafnt jákvætt sem neikvætt. Fimmta at-
riðið nefnir hver gjaldmiðill hans er og með hvaða hætti hann hefur orðið
sér úti um núverandi stöðu. Það er rökrétt framhald þriðja atriðisins,
hvernig svo sem menn hafa skilið það en sá sem lesið hefur almenna mann-
kynssögu hlýtur nú að hnjóta um að í kjölfar kaupmennsku Þorgils er sér-
staklega tekið fram að gjaldmiðill hans sé málmur. Sjötta atriðið virðist við
fyrstu sýn frekast lýsa afskipta- eða fordómaleysi í trúmálum en þegar
sjöunda atriðið bætist við, fær það nýja vídd. Þetta sára „hversdagslega"
einstaklingseinkenni, afskiptaleysi af átrúnaði, verður í einni andrá alveg
sérstakt: Þorgils reynist ekki aðeins lítill blótmaður fyrir umburðarlyndis
sakir eða tómlætis heldur af því að hann metur allt til fjár; hann er heiðinn
svo lengi sem samfélag og gróði krefjast þess en tilbúinn með kristileikann í
kistum sínum jafnskjótt og kristni er lögtekin. Auðsætt er að þessu atriði er
skipað síðast til að lesendur sjái allt sem áður var sagt í nýju ljósi. Auð-
hyggjan er gerð að meginþætti í fari Þorgils. Frá höfundar hálfu á hann
sýnilega að vera sá er leggur mælikvarða auðs jafnt á stríð, frið sem átrúnað
og kaupir sér hvaðeina í tilverunni, bæði eignir og menn.
Tvö fyrstu atriðin í lýsingu Vermundar segja frá yfirráðasvæði og bú-
setu. Hið þriðja getur í senn átrúnaðar hans, lundernis og uppruna; skýrir
m.ö.o. frá því að hann hafi þegið anda og menningu genginna tíma í arf frá
feðrunum rétt eins og eignirnar. Hér kemur ekki fram hver höfundaraf-
290
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV