Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
en ekki eins og beinfættur eða tindilfættur fulltrúi siðmenningarinnar.
Hann fremur reyndar í Noregi sömu glæpi og viðurkenndir og reyndir
efnamenn og er jafnvel eftirbátur þeirra í ýmsu. En hann gerir sig sem kon-
ungur beran að tveimur reginskyssum: hann vinnur með eigin hendi verk
sem aðrir eignamenn láta málaliða vinna fyrir sig og hann fremur glæpina á
skökkum stað. Ríkarður jarl kveikir ekki sjálfur í kirkjunni í Hjartrósar-
borg, Þorkatli háva dettur ekki í hug að fara með pyntingum um Norður-
lönd. Frásagnir af Ólafi digra gegna í Gerplu sama hlutverki og frásagnirn-
ar af víkingafélagi Þorkels. Þær leiða í ljós að sú eignastétt sem situr að
völdum í Evrópu er ekki síður en víkingar syðra og nyrðra ótíndur ræn-
ingjaflokkur, sem stjórnast af auðgunarsjónarmiðum einum saman, fer með
gripdeildum og morðum á hendur alþýðunni en er hins vegar útsmognari í
aðferðum sínum en víkingar. Og þá er vert að minnast þess að grimmdar-
verk fasismans voru fæst nýjung í mannkynssögunni. Gömlu nýlenduveld-
in höfðu um langt skeið unnið áþekk verk en þá einkum utan Evrópu. í
Asíu, Afríku og Suður-Ameríku hefur heldur ekki orðið lát á fjöldamorð-
um, pyntingum og brennum þótt Hitler gengi til feðra sinna á 5. áratugn-
um. Þar hefur m.a. verið að verki hin siðmenntaða borgarastétt Evrópu og
Norður-Ameríku og vitað er að Halldóri var Kóreustríðið ofarlega í huga
er hann skrifaði Gerplu. Frásagnirnar af Olafi digra einkennast óefað af
heimildaívafi, þær eru í mörgu sniðnar að sögu Hitlers en fasismanum þá
lýst sem skilgreindu afkvæmi hins stéttskipta þjóðfélags. Ólafur kemst til
valda í sögunni af því að hluti norskrar eignastéttar hefur af því beinan
ágóða. Sigurður sýr mútar honum og tryggir þar með Ólafi völd. Meðan
Ólafur heggur, meiðir og brennur norskan landsmúg hreyfa eignastéttir
álfunnar ekki litlafingur gegn honum. Það er ekki fyrr en sú fregn berst að
norskur almúgi ætli að taka málin í sínar hendur að allt fer á annan endann:
Rétt eins og Sigurður sýr fyrrum ber Knútur ríki fé á norska eignamenn og
þeim þykir „þeim mun girnilegra að gánga undir Knút sem þeir þykjast
vita að floti eingla hafi afl meira að hnekkja forsfullum bændamúgi en haft
höfðu soltnir húskarlar Ólafs konúngs (leturbr. bk.)." 26)
Með þessum hætti er vakin athygli á sameiginlegum hagsmunum auð-
stétta víðs vegar um heim og varað við tiltekinni samfélagsgerð. Boðskap-
urinn er ítrekaður með því að draga upp augljósar hliðstæður með norsku
og íslensku samfélagi sögunnar. Sigurði sú er t.d. lýst sem Vermundi og
gilsi sameinuðum: hann hefur auð sinn af hefðbundnu arðráni heima fyrir
en víkingaferðum og kaupmennsku erlendis. Þeir auðmenn norskir sem
halda vilja niðri „forsfullum bændamúgi" eiga sér líka trygga skoðana-
bræður á íslandi, t.d. Reykjahólakaupmanninn og þá borgfirsku höfðingja
294
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV