Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Um beinfietta menn
er láta drepa Hávar föður Þorgeirs þar eð þeir una ekki þeim ódæmum að
til þeirra sé stefnt „skillitlu fólki" af öðrum landshlutum. 27)
Og þar með er komið að meginatriðinu er tengir feril Ólafs við ísland
sögunnar. Hliðstæðurnar í persónusköpun og ýmis konar samspil klippi-
eininga í fyrri og seinni hluta sögunnar eru nýttar til að sýna að samfé-
lagsforsendurnar sem ala hann af sér, gera honum kleift að ná völdum og
sitja á valdastóli alllanga hríð, eru fyrir hendi á íslandi ekki síður en í Nor-
egi. Það gildir jafnt um stéttaskiptinguna sem getur hann af sér og þá eigna-
stétt er styður hann til valda, með því að múta eða þiggja mútur. Frásögnin
af Olafi sýnir því ekki síst hve Gerp/#höfundur telur brýnt að menn hugsi
um Island samtímans í víðu alþjóðlegu samhengi, dragi ályktanir og bregð-
ist við í samræmi við það.
íslenskt þjóðfélag lýtur sömu lögmálum og önnur borgaraleg samfélög á
hnettinum og býður því sömu hættum heim. Kjósi lesendur ekki að fá kið-
fætta menn á valdastóla, verða þeir að breyta því samfélagi sem skapar ríka
menn og fátæka, upplýsta og óupplýsta, eða m.ö.o. því samfélagi sem elur
beinfætta menn og bjúgfætta, kiðfætta, kríngilfætta og tindilfætta!
V
Ymsir hafa litið svo á að Gerpla væri persónusaga Þormóðar Kolbrúnar-
skálds og aðrir hafa túlkað söguna einkum með hliðsjón af örlögum hans.
Það hefur því verið útbreidd skoðun að sagan bæri vitni um svartsýni höf-
undar síns: Þormóður yfirgæfi giftu og grósku í Ögri til að fylgja hetju-
hugsjón sinni en stæði uppi að bókarlokum með rústir blekkingarinnar ein-
ar. Af því mætti sjá að trú Halldórs Laxness á manninn og framfaramögu-
leika hans hefði verið heldur takmörkuð við upphaf sjötta áratugarins. 28) -
Mig langar að endingu að líta á frásagnir af Þormóði og niðurlag Gerplu.
Því miður verð ég að stikla á stóru.
Sagan lýsir m.a. átökum sem verða um skáldið, jafnt innra með því sjálfu
sem utan þess. Það eru einkum fjórar persónur sem gera tilkall til Þormóðs
og takast á um hann, beint eða óbeint, þ.e.: Kolbrún í Hrafnsfirði og Þor-
geir Hávarsson, Þórdís í Ögri og Ólafur digri. Sumir hafa talið að í tog-
streitu þessara persóna væri öðru fremur teflt fram andstæðunum einkalífi
og afskiptum af samfélagsmálum og kæmu yfirburðir einkalífsins fram í
lýsingum á Ögurárum Þormóðar en þau eru gjarnan talin ídeal höfundar.29'
Ymsir hafa einnig álitið að lýsing kvennanna tveggja og frásagnir af við-
skiptum þeirra við skáldið vitnuðu um tvíhyggju, jafnvel kristilega.30'
Hvorttveggja viðhorfið strandar á því að í Gerplu er hvergi að finna algild-
ar stærðir. Eins og fyrr hefur verið vikið að er söguheimurinn kvikur; sér-
295
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV