Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Um beinfietta menn
ur að yrkisefni fyrsta kvenna, af henni dregur hann kenningarnafn sitt og
henni er hann órjúfanlega bundinn allt frá því að hún setur hann ungan
svein í rekkju sína og bjargar honum þá reyndar frá hjallinum þar sem Ver-
mundur hýsti „snauða menn, illmenni og hunda".32) I sögunni eru einkenni
Kolbrúnar víða af heimi þjóðtrúar; hún mælir t.d. þau áhrínsorð er ekki
verður hnekkt, birtist þrisvar á rekkjustokki Þormóðar með ósk eða þraut
og á sér ekki annað vopna en tungu og vitsmuni ef frá er skilið saxið, sem
Loðinn geymir.
Þórdís í Ögri er dóttir auðugrar ekkju og réttborinn erfingi einhvers
blómlegasta bús á Vestfjörðum. Hún er í sögunni af heimi hetjusagna og
kappakvæða enda barn þeirrar stéttar sem hetjuhugsjónin þjónar. Því svífur
hún um í „svanaham" með „hjálm fagran" og „spjót. . .gullrekið" og verð-
ur ekki verr svikin en er skáldið gerir alþýðuna að yrkisefni sínu.33)
I sýn/draumi Þormóðar er Þórdís hin bjarta, sú sem færir honum auð og
barnalán, dætur tvær fagrar og bestu staðfestu við Djúp. Kolbrún er þar
hins vegar „hin dökkva er byggir undirdjúpin" og getur við honum „þær
dætur helju næstar, er heita nótt, þögn og auðn".34) Engu að síður er fátt
sagt þó að Kolbrún sé nefnd dökka konan í lífi Þormóðar og Þórdís hin
ljósa. Feiknin, þjáningin og dauðinn tengjast Kolbrúnu ekki síst af því að
þau eru einatt hlutskipti alþýðu; á líkan hátt eru gróskan, blóminn og sæl-
an sem Þórdísi fylgja, förunautar eigna hennar og auðæfa. Að auki er allt
eins víst að áður en yfir lýkur stafi mestri birtu af konunni dökku, meðan
hin ljósa byggi það myrkur er dýpst verður. Slíkar eru móthverfur Gerplu.
Það er ást Kolbrúnar á Þormóði sem verður til þess snemma í sögunni að
hann hafnar í fangi Þórdísar. Sviðinsstaðavígin, ástarjátning alþýðunnar til
skáldsins - og þá raunar um leið einkauppreisn Kolbrúnar gegn Vermundi
- valda því að Vatnsfjarðargoðinn sendir Kolbrúnu í útlegð til Grænlands
en pússar Þormóð fóstra hennar upp í stórbónda. Gifta Þormóðar í Ögri er
þar með keypt, með auði Vermundar, sem fyrirlítur hann, og þjáningum
Kolbrúnar sem ann honum um aðra menn fram.
I Ögri býr Þórdís Þormóði ógæfu í gæfu. Hún veitir honum alla þá far-
sæld sem einum manni getur hlotnast í skjóli tryggra auðæfa. En um leið
drepur hún í dróma skáldið í honum, skáldið sem var bundið alþýðunni og
dreymdi um að þjóna konungum. Þjáningar Þormóðar í Ogri eru dregnar
fram á ýmsan veg. Sögumaður segir t.d. með sínu napra háði að hann hafi
elskað Þórdísi „umfram alla eign".35) Einnig er dregin nöturleg hliðstæða,
og þá líka andstæða, með kotungnum sem pússaður er til stórbónda og fá-
tæklingnum Þorgeiri í vinnumennsku hjá Reykjahólakaupmanni.
Skáldið í Þormóði vaknar ekki aftur fyrren höfuð Þorgeirs birtist í Ögri
og fóstbróðurhefndir og konungsþjónusta taka að seiða hann til sín. Við-
297
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV