Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
En svona einfalt getur ekkert samband verið og það lærir Þorgeir Háv-
arsson. Hugtakið „ást" er ekki til í orðabók hans. Að hans mati er sá karl-
maður „lægst lagður er að konum hokrar" (73). I Gerplu er hann látinn
hatast við kvensemi Þormóðs og úr lýsingunni á viðbrögðum hans við
kynlífi Þormóðs má ekki aðeins lesa djúpstæðan hugmyndalegan ágreining
heldur og öll mynstur afbrýðisseminnar. Hann ávítar Þormóð fyrir daðrið
við Þórdísi, sækir hann í fang hennar, reynir að hleypa upp veislu Kol-
brúnar þegar hann sér hvert stefnir með þau Þormóð og sækir hann svo
síðar í fang hennar líka. Þormóður skilur aðskilnaðarótta og afbrýðissemi
Þorgeirs eins og kemur m.a. fram í þessum orðaskiptum:
Nú er þar komið, mælti Þormóður, að eg ann minnur en áður þeim kon-
um er fljúga í lofti.
Þess mun þig mest iðra, mælti Þorgeir Hávarsson; og er sá maður laegst
lagður er að konum hokrar.
Þá leit Þormóður kolbrúnarskáld á vin sinn Þorgeir Hávarsson og brosti:
eigi þarftu að spá mér hrakspám, fyrir því, maelti hann, að þitt höfuð mun eg
lofa sem vert er þá er nær dregur lokum. (73)
En í nærveru Þormóðs felst ekki minni ótti en í fjarveru hans. Þorgeir vill
ekki tengjast honum, óttast það, getur það ekki, enda væri það andstætt
skilningi hans á því hvað fóstbræðralagið er.
Það er freistandi að bera saman fóstbræðralag norrænna miðalda og
bræðralagið í forn-gríska borgarasamfélaginu eins og því er lýst af grísku
siðferðisheimspekingunum. Þeir hugsuðu ekki í andstæðunum: karl-kona,
af því að siðferði samfélagsins var mál frjálsra karlmanna, ekki kvenna eða
þræla. Yfirskipaðar andstæður voru: gerandi-þolandi. Gerandinn hafði
ekki aðeins hið þjóðfélagslega vald heldur og vald yfir sjálfum sér, líkama
sínum. Það hafði þolandinn ekki, hann var sá sem eitthvað var gert við.3
I Fóstbrxbrasögu og Gerplu er sagt frá því að Þorgeir Hávarsson hrapar í
björgum við hvanntekju, hangir á einni hvönn en æpir þó ekki á hjálp. Þor-
móður kallar og spyr fóstbróður sinn hvort hann hafi ekki tekið nógar
hvannir. Þorgeir svarar: „Eg ætla að eg hafi þá nógar, að þessi er uppi er eg
held um." (157). Þormóður bjargar lífi hans og í Gerplu er Þorgeir aldrei
látinn fyrirgefa honum lífgjöfina.
Lýsingin á þessu atriði í Gerplu er mjög fyndin en kjarni hennar er graf-
alvarlegur. Lífshættan og lífgjöfin setja Þorgeir í hlutverk þolandans, kven-
hlutverk, í sambandi þeirra Þormóðs og hann verður ekki samur eftir þá
vanvirðu. Þeir fóstbræðurnir eru ekki lengur jafningjar. Tvískinnungur
hans gagnvart Þormóði, væntumþykjan, óbeitin, djúpstæður ótti hans við
aðskilnaðinn - allt speglast þetta í hryllilegasta morði bókarinnar.
304
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV