Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
hafa brotist undan ofríki þeirra táknkerfa sem daglega byrgja okkur sýn og
breyta nánasta umhverfi í safn notagilda eða tækja. Textar af þessu tagi ein-
kennast af því að nálægðarvensl eru þanin til hins ýtrasta; ferli skapast sem
knúið er áfram af skorti, leit að festu: einingu orðs og fyrirbæris, sjálfs og
heims. Að því leyti líkjast þessir textar starfsemi hins dulvitaða.
Dulvitundin, sagði Jacques Lacan, er líkt og tungumálið samsett úr
„tómum" táknmyndum sem tengst geta fjölda táknmiða, vensl þeirra til-
viljunarkennd og síbreytileg13. „Turn" í draumi er fremur táknmynd en
tákn og merkingin breytileg eftir aðstæðum, dulin og tekur sífellt á sig nýj-
ar myndir um leið og turnmyndin sjálf tengist breytilegum táknmiðum.
Með öðrum orðum: dulvitundin líkist ólæsilegum, síkvikum módemískum
texta sem berst gegn túlkun, forðast uppljóstrun. Tungumálið, sagði Jacqu-
es Lacan, reynir án afláts að bæta upp skort, svala þrá, og flæðir því áfram
eftir leið nafnskipta. Kvikið er veruháttur þess og leiðir af sálrænni reynslu
manneskjunnar. I bernsku er henni fleygt úr heimi gnægðar og einingar inn
í heim er einkennist af mismun og flokkun, heim tungumálsins. Tal og
skrift koma í stað beinnar upplifunar, orðlausrar eignar, návistar.
Vitundin heldur tungumálinu að öllum jafnaði í skefjum og festir orð við
hluti. Látlaust kvik myndi og rjúfa allt samhengi, gera málleg samskipti
ómöguleg, skapa óviðunandi ástand. Nútímahöfundar hafa farið ýmsar
leiðir. Sumir stefna úreltri rökhyggju gegn öngþveitinu: skriftin verður að
hinu skrifaða, ferlið að afurð, textinn að boði, táknmyndin að heildstæðu
tákni: sannleika. Aðrir reyna að laga formsköpun sína að ringulreiðinni. I
textum þeirra gegna myndhvörf oft á tíðum meginhlutverki. Þau stöðva
skriðið og festa það sem í fyrstu virðist með öllu ófestanlegt. Slík mynd-
hvarfahneigð leitar réttlætingar og vits í goðsögulegri myndsköpun sem nú
á dögum er eitt af höfuðeinkennum skáldsögunnar. I fjölda nútímaverka
eru goðsöguleg minni notuð til að varpa ljósi á samtímann. Þau eru frá-
brugðin einangruðum líkingum eða stökum myndhvörfum. Starfa oft sem
kenniliðir heillar sögu og ná jafnt yfir heild sem einstaka þætti. I slíkum til-
vikum eru þau lykill að merkingu og formgerðarregla. T. S. Eliot sá þróun-
ina fyrir á sínum tíma er hann lýsti því yfir í ritdómi um Ulysses eftir James
Joyce að tími hinnar goðsögulegu aðferðar væri upp runninn. Frásagnarað-
ferð hefðbundinnar skáldsögu ætti ekki við á tímum ringulreiðar, niðurrifs
og stjórnleysis, okkar tímum M. í Ulysses er lýst heimi sem virðist skorta
innra samhengi, allt er yfirskyggt af markleysi hvunndagsins, óvissu og fár-
ánleika. Engu að síður hefur textinn heildstæða formgerð, fagurfræðilega
reglu, sem sótt er til rita Hómers. Lýsing afhelgaðs heims er eins og leyst
úr viðjum með vísun til goðsögulegrar veraldar. Lausnin tvíþætt, listræn og
andleg í senn. Við skynjum lögmál í óreiðu textans og um leið mennskt
346
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV