Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
ekki ber annað kenniheiti, endurlifir reynslu sína án afláts því að fortíðin er
aldrei öll heldur síbreytileg verðandi líkt og nútíðin. Með öðrum orðum:
Höfundurinn eyðir í senn línulegum tíma og viðteknum venslum vitundar
og tíma. Skapar nýtt tímakerfi sem öðru fremur byggist á tilfinningum og
innsæi. Turnleikbúsið:
Var langt síðan? Eða nýlega? Fyrir löngu? Hvernig ætti að mæla það? Allt
hefur sinn tíma, að skynja tímann, að gleyma tíma; að lifa einn stað stund-
laust, og gleyma tímanum. Muna svo aftur tíma; og halda áfram að lifa lífi
sínu með því að öðlast minningu og skeyta við aðra reynslu; samþætta öðru
sem þú hefur lifað. Sem verður annað í þeirri vinnslu.23
Hugmyndir nútímahöfunda um tímann hafa einkum verið með fernum
hætti. Sumir viðurkenna aðeins nútíma: það sem gerist í svipinn, líðandi
stund. Fortíð og framtíð eru ekki til í þeirra huga; vitundin er innilokuð í
andrá sem líður, hið liðna glatað og verðandin án samhengis, röklaus og sí-
breytileg (Claude Simon). Aðrir staðhæfa að vitundin sé bundin hinu liðna,
fortímanum; vitundin sé til í kennd þess sem gert hefur verið eða hugsað,
tíminn verði til um leið og hann er liðinn hjá. Söguhetjur þessara höfunda
ferðast úr fortíð til nútíðar einungis til að sökkva í fortíðina á nýjan leik.
Þær horfa stöðugt um öxl, eiga sér hvorki framtíð né val (Faulkner). Enn
aðrir nútímahöfundar afneita í senn fortíð og nútíð. I þeirra huga er
vitundin stöðugt á leið inn í ófyrirsjáanlegan/ramí/wi<i. Manneskjan er ekki
það sem hún hefur verið heldur það sem hún verður enda líðandi stund
ófestanleg: liðin um leið og þú hugfestir hana (Sartre). Loks eru þeir sem
telja að andráin sé skurðpunktur allra tíða: líðandi stundar, hins liðna og
ókomna. Þeir gera ráð fyrir alvíbum tíma; að hin fyrndasta fortíð búi í
núinu líkt og lóðrétt lína er sker aðra lárétta. Augnablikið er ekki inni-
haldslaust í þeirra augum heldur þrungið merkingu og dýpt (Thor).
Þessar hugmyndir byggjast á kennd þess að hefðbundin tímahugtök séu
ofríkiskennd og falsi hlutstæða upplifun. I upphafi var línutíminn tæki
mannlegrar vitundar til að marka sér leið gegnum öngþveitið. Smám saman
öðlaðist hann sértækt gildi og alræðisvald sem útilokaði öll frávik sem
óskynsemi: villu og/eða skáldskap. Táknkerfi er byggðist á rökréttum or-
sakavenslum: fortíð—»nútíð—»framtíð varð í augum manna að sannleika
efnisheimsins, algildu lögmáli. Um leið og þess vegna glataði sjálfið tíma-
skyni sínu; hugtökin dimmdu sjón, steyptu skynjun í mót, juku á innri
fjarlægð. Nútímahöfundar hafa margir hverjir reynt að eyða þessari firr-
ingu og rjúfa vélrænt samband manns og eigin lífs, vitundar og tíma. Sumir
hafa orðið öngþveitinu að bráð við þá raun en aðrir vísað leið til nýrrar
einingar, á dýpra eða innra sviði.
354
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV