Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Umsagnir um bækur
UM VEFARANN
Halldór Gudmundsson.
„Loksins,  loksins".   Vefarinn  mikli og
upphaf íslenskrar nútímabókmennta.
Mál og menning.
Reykjavík 1987.
232 bls.
Vefarinn miklifrá Kasmír (1927) er ekki
aðeins þýðingarmikill áfangi á hinum
langa rithöfundarferli Halldórs Laxness.
Þetta verk táknar einnig tímamót í ís-
lenskri skáldsagnagerð yfirleitt. Slíkt rit
hefði vafalaust vakið mikla eftirtekt
víða á Norðurlöndum um það leyti sem
það birtist. Það er því engin furða að ís-
lenskur ritdómari, Kristján Albertsson,
fagnaði Vefaranum af hrifningu. Rit-
dómur hans í tímaritinu Vöku 1927
hefst á orðunum: „Loksins, loksins
tilkomumikið skáldverk, sem rís eins og
hamraborg upp úr flatneskju íslenskrar
ljóða- og sagnagerðar síðustu ára!"
„Loksins, loksins" - einmitt þau orð
hefur Halldór Guðmundsson kosið sem
heiti bókar sinnar með undirtitilinn
„Vefarinn mikli og upphaf íslenskra nú-
tímabókmennta". Einsog þessi titill
bendir til hefur ætlun höfundar verið
„að nota verk Halldórs sem útgangs-
punkt til að ræða þróun íslenskra bók-
mennta fyrsta áratuginn eftir fullveldið
1918" (8).
I því skyni er athyglinni beint að
„þriðja áratugnum," sem virðist hafa
haft í för með sér gagngera breytingu í
menningarlífi íslendinga. Reykjavík
þróast smásaman í áttina til borgaralegs
370
þjóðfélags; þýðing borgarinnar er gefin
til kynna í fyrirsögninni „Menningar-
byltingin og Reykjavík" (26).
„Á fyrstu tveimur áratugum aldar-
innar er það enn svo að flestir sem láta
sig dreyma um að verða rithöfundar
fara utan, meirihlutinn reyndar til Dan-
merkur. Það var erfitt að koma bókum
út á íslandi og höfundar gátu ekki
vænst mikilla tekna." (35) En á „þriðja
áratugnum" - sem er eitt meginhugtak-
ið í bókinni - hafa skilyrði mennta-
manna breyst verulega. Það er til dæmis
furðulegt, að minnsta kosti í augum út-
lendings, að stærsta iðnfyrirtækið í
Reykjavík á fullveldisárinu skyldi vera
prentsmiðja: „Gutenberg með 40 starfs-
menn" (29). Menningartímaritin standa
með miklum blóma. Iðunn, Eimreibin
og Vaka (stofnuð 1927) eru með „um
2000 áskrifendur hvert árið 1928" (42).
Þetta eru forvitnilegar tölur, og hefðu
vissulega þótt mjög viðunandi hvar sem
er á Norðurlöndum. Þar að auki varð
hið gamla og virðulega tímarit Skírnir
ársrit, „2-300 blaðsíður í hvert sinn"
(42). „Ársáskrift að tímariti kostaði yf-
irleitt 10 krónur, sem voru daglaun
verkamanna." (42)
I kaflanum „Hugmyndafræði ís-
lenskra menntamanna" (45-61) er fjallað
um framlag manna einsog Ágústs H.
Bjarnasonar, Guðmundar Finnboga-
sonar og Sigurðar Nordals í umræðum
um íslensk menningarmál. Þeir höfðu
allir lært við erlenda háskóla og voru
þannig vel að sér í evrópskum menning-
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV