Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
inu. I bókarlok er alllangur eftirmáli um
kvæðin tvö og eddukvæði yfirleitt.
Þar sem hér er á ferðinni viðhafnar-
útgáfa, sem ætluð er almenningi, hefði
mátt telja það eðlilegast að í bókinni
væri almenn kynning á kvæðunum, sagt
væri frá helstu staðreyndum varðandi
þau og viðhorfum manna til þeirra og
mikilvægustu kenningar fræðimanna
raktar, þannig að lesandinn gæti fengið
sæmilega yfirsýn yfir þessa bókmennta-
grein og myndað sér skoðun sjálfur. Þó
drepið sé á mörg þessi atriði og eddu-
kvæði skilgreind á nokkuð greinargóð-
an hátt í stuttu máli, fer útgefandinn
samt aðra leið, hvort sem hann gerir sér
fulla grein fyrir því sjálfur eða ekki.
Langir kaflar í eftirmálanum eru sem sé
eins og eitthvert fræðilegt hagkaup sé
þar að birta katalóg yfir tískukenningar
síðustu ára, kannske í tilefni einhverrar
útsölu. Með öðrum orðum, þá eru
margvíslegar fræðikenningar, sem hafa
af ýmsum ástæðum verið á dagskrá að
undanförnu, boðaðar sem sannleikur án
mikilla skýringa eða rökstuðnings, en
kenninga fyrri fræðimanna er að litlu
getið nema þegar þeim er vísað á bug
með aðstoð tískukenninga. Á þennan
hátt er því sleppt að fjalla sérstaklega
um kenningar Sigurðar Nordals, sem
höfðu þó mikil áhrif á viðhorf manna til
Völuspár í marga áratugi og hver maður
sem áhuga hefur á kvæðinu verður að
kynna sér, en hins vegar er hlaupið eftir
alls kyns stundlegum hugdettum, þann-
ig að sumt gæti orðið illskiljanlegt fyrir
mann, sem þekkir ekki þeim mun betur
það sem verið hefur á dagskrá nýlega.
Ef maður hefur ekki fylgst vandlega
með ýmsum krókaleiðum umræðna á
Islandi síðustu ár, er t.d. hætt við því að
orðin um að í Völuspá kunni að vera
sagt frá „endalokum kvennamenningar"
komi í hans augum eins og kvenskratt-
inn úr sauðarleggnum. Þetta er fremur
bagalegt, og ekki bætir það úr skák að
eltingaleikurinn við tískustefnur kemur
einnig fram í skýringum við einstakar
vísur kvæðanna og jafnvel í meðferð
textans.
Ýmsum kann að finnast þetta fremur
þung orð og er því rétt að koma með
nokkur dæmi og skýringar. Ég vil þó
skjóta því inn áður en lengra er haldið
að ég tel vitanleg ekki að fordæma beri
allar „tískustefnur" a priori. Gallinn er
bara sá, að vegna eðlis þeirra sem tísku-
fyrirbæris hættir mönnum til að líta á
þær sem sannleik sem óþarfi sé að rök-
styðja, - þær eru taldar „nýjasta niður-
staða" fræðanna, sem geri eldri kenn-
ingar úreltar, - en um þær gildir þvert á
móti, að þær hafa enn meiri þörf fyrir
ítarlegan rökstuðning en margt annað.
Dæmin sem nefna má úr útgáfu Gísla
Sigurðssonar á Hávamálum og Völuspá
eru nokkuð fróðleg í þessu sambandi.
Hvað eddukvæðin snertir aðhyllist
Gísli Sigurðsson í eftirmála útgáfu sinn-
ar þá kenningu, sem verið hefur eða var
í tísku í þjóðháttafræðum um nokkurt
skeið, að kvæði sem eru í munnlegri
geymd séu í „stöðugri endurnýjun":
„Munnlegur kveðskapur breytist, lagar
sig að umhverfi sínu, áheyrendum og
tíðaranda. Gleymska á einhvern þátt í
þessum breytingum en annað kemur til
sem vegur líklega þyngra: nýsköpun
þeirra sem flytja kvæðin með það í
huga, að áheyrendum líki sem best"
(bls. 89). Telur útgefandi þannig að texti
kvæða aflagist í meðferðinni og erindi
gleymist og týnist burtu, en þar sem
kvæðin „verða að hafa einhverja merk-
ingu eins og þau eru" yrki kvæðamenn-
irnir inn í þessar eyður, þannig að
kvæðið sé áfram ein heild. Útgefandi
382
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV