Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						ingar sem byggjast á því að kvæðið sé
gamalt en textinn sé að einhverju Ieyti
brenglaður eða einhver kafli kunni að
vera innskot, hversu góð rök sem ann-
ars eru fyrir því. Hann verður jafnvel að
neita sér um að skýra kvæðin í afmörk-
uðu sögulegu og tímabundnu samhengi,
þar sem „ekki er hægt að tala um
ákveðinn aldur einstakra kvæða". Þetta
skiptir ekki svo miklu máli í sambandi
við Hávamál, þar sem ekki er til nema
eitt handrit af því kvæði og ekki eru
nein sérstök vandamál varðandi text-
ann, en Völuspá er öðruvísi farið, og er
þá komið að kjarna málsins.
Gísli Sigurðsson leggur talsverða
áherslu á að í þessari útgáfu sé eingöngu
farið eftir texta Konungsbókar, en ekki
blandað saman textum með því að
styðjast líka við Hauksbók og Snorra-
Eddu eins og venjulega hafi tíðkast, en
„við þetta birtist ný Völuspá lesendum"
(bls. 94), og jafnframt „kemur í ljós að
kvæðið er alls ekki eins brotakennt,
tyrfið og ruglingslegt og menn vilja
stundum vera láta" (bls. 96). Þetta eru
mikil tíðindi ef sönn eru, en sitthvað er
nú samt við þessi fræði að athuga. Vit-
anlega er texti Konungsbókar mönnum
löngu kunnur: Sigurður Nordal birtir
hann ásamt orðamun úr öðrum hand-
ritum í bók sinni um Völuspá, og Ól-
afur Briem styðst einnig við hann í
skólaútgáfu sinni á eddukvæðum (1968).
Nú mætti svara því til, að í báðum þess-
um tilvikum sé á ferðinni „blandaður
texti", en þar stendur hnífurinn í kúnni.
Eina útgáfan sem fer fyllilega eftir
ákveðnu handriti er stafrétt eftirprentun
þess, því um leið og menn fara að sam-
ræma stafsetningu og búa textann í
hendur lesendum þarf að leiðrétta
pennaglöp og slíkt, og verður þá að
glugga í texta annarra handrita ef þau
Umsagnir um bakur
eru fyrir hendi og styðjast við þau ef
þar er að finna villulausan textastað.
Þannig hafa útgefendur orðið að taka
upp textaafbrigði úr Hauksbók til að
leiðrétta villur í Konungsbók, og hjá því
hefur Gísli Sigurðsson heldur ekki
komist: í 1. vísu hefur hann eignarfallið
„Heimdallar" eftir Hauksbók þar sem
Konungsbók hefur „Heimdalar", í 24.
vísu hefur hann „borðveggur" eftir
Hauksbók en ekki „borðvegur" eins og
Konungsbók, og í 58. vísu tekur hann
upp úr Hauksbók tvær ljóðlínur sem
hitt handritið sleppir (en getur um það í
skýringum). Fleiri smáatriði mætti
nefna.
Slíkar leiðréttingar og viðhorfið til
þeirra eru ekki eins mikil sparðatínsla
og menn gætu haldið. Hingað til hafa
útgefendur jafnan prentað upphaf Völu-
spár eftir Hauksbók:
"Hljóðs bið eg allar
helgar kindir,
meiri og minni
mögu Heimdallar",
og hafa þeir ekki verið í vafa um að orð-
ið „helgar" sem vantar í Konungsbók,
hafi dottið þar niður af hreinni vangá
skrifara og eigi að vera með. Sé völvan
þannig  að  ávarpa  bæði   goð   („helgar
kindir") og menn („mögu Heimdallar")
og tali að beiðni Oðins:
"vildu að eg Valföður
vel fyr telja
forn spjöll fira
þau er fremst um man".
Hafi Óðinn reyndar áður leitað á vit
hennar (28. vísa: „Ein sat hún úti þá er
inn aldni kom, yggjungur ása, og í augu
leit").
En hérna kýs Gísli Sigurðsson hins
vegar að fylgja texta Konungsbókar
orðrétt og prentar því upphaf kvæðis-
mM IX
385
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV