Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
breyta fjalli, og á þá við hvernig Stefán,
hliðstætt Þórbergi, vefur einkennilega
heildstæðan heim með hjálp „skáld-
sagnaelementa" í bland við minninga-
tóninn. Og sjálfsháðið vegur jafn hárná-
kvæmt salt á burðarásum í textanum.
En þegar minnst er á skáldskap er rétt
að huga að einu. Trúlega á þessi nýja
bók Stefáns sér mesta samsvörun í Mín-
um Mónnum af fyrri bókum hans. Þar
er að finna þessa skrýtnu blöndu af
skáldskap og einhverju öðru. Til að fyr-
irbyggja misskilning, þá nota ég ekki
orðið skáldskapur í merkingunni til-
búningur. Og ég nota það heldur ekki í
einhverri upphafinni merkingu. Það
felst fleira í orðinu en blasir við svona
við fyrstu athugun. Menn athugi það í
rólegheitum. Eg nota orðið hér og nú til
að gefa í skyn ákveðna afstöðu til lífs-
ins. Og það er eitt af því sem einkennir
Að breyta fjalli, að í henni er sannur
(búinn að afklisja þetta orð líka til ör-
yggis) tónn sem styrkir vitund manns
þegar lesið er, um að höfundurinn hafi
lifað svo lengi með efnivið sínum og
hafi öðlast slíka yfirsýn að hann getur
skoðað úr öllum áttum að því er virðist
samtímis; ofan af Búlandstindi, utan af
sjó, innan úr miðju þorpi -
„Hvergi hef ég komið þar sem
fremur háttaði til athafnasemi
duldra magna en á Djúpavogi á
þeim dögum, á dimmum og
krókóttum göngustígum milli
dreifðra húsa innan um svartar
klettaborgir, þar sem hvergi sá
ljós, ef Ijós skyldi kalla, nema
rauðleitan bjarma frá olíulampa í
stöku glugga. Jú, tunglskin feng-
um við með reglubundnum
hætti, svo sem annars staðar, og
stjörnuskin er veður leyfði. En
það er einmitt þá, þegar tungl
veður í skýjum, að ekki sé
minnst á skarðan mána, sem ís-
lenskir draugar verða aðsóps-
mestir." (bls. 83).
Einsog sjá má af tilvitnuninni hér að
ofan hefur frásögn Stefáns yfir sér ein-
hvern blæ sem kannski mætti kalla ný-
þjóðsagnakenndan, hún vinst einatt úr
kímnisögu yfir í draugasögu og síðan
þegar minnst varir yfir í kímnisögu aft-
ur. Verkkunnátta Stefáns er slík að
margir skáldsagnahöfundar mættu öf-
unda hann af henni einni, en það sem
meira er um vert; hann stýrir þessari
kunnáttu, lætur hana ekki ná yfirhönd-
inni, og nær þessvegna sterkari áhrifum.
Tilgangur hans er ekki að sýna hvað
hann kann fyrir sér, heldur að veita les-
anda hlutdeild í heillandi og óvenjuleg-
um heimi sem þarf að komast á blað. Sá
sem les Iíður gegnum þessa bernsku-
sögu einsog lonta niður bugðóttan bæj-
arlæk með ótal holbökkum og hringið-
um. Stefán er stílisti í bestu merkingu
þess orðs; honum er lagið að sýna
manni viðfangsefni sitt í sínu persónu-
lega ljósi, og hann notar málið mark-
visst. Það vísar manni áfram, dýpra.
Benedikt skólastjóri á Húsavík hefur
greinilega séð honum fyrir góðu vega-
nesti.
Að mestu leyti fjallar bókin um
bernsku Stefáns á Djúpavogi, með
millikafla frá Húsavík, þar sem teikni-
kennarar reika um hurðlausar snjóhall-
ir. og til móts við þessa litlu veröld leið-
ir hann annað veifið, svo sem fyrir til-
viljun, stóra heiminn: þjóðfélags-
ástæður,          heimsástand          þessara
millistríðsára, kreppu, pólitíska baráttu.
En einsog endranær bregður hann hlut-
unum upp við sinn eigin lampa og
skyggnir þá. Hann varast líka að
íþyngja bernskulýsingum um of með
390
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV