Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						2. Samstaða með börnum og unglingum
Hér er átt við hugmyndafræðilega afstöðu.
Barna- og unglingabókmenntir hafa þá sér-
stöðu að höfundarnir eru fullorðnir upp-
alendur barnanna og unglinganna sem þeir
skrifa fyrir. Þrátt fyrir þetta er það grund-
vallaratriði að höfundur nái trúnaði við les-
endur á þann hátt að höfundur sé sannarlega
að skrifa um þá reynslu sem það er að vera
barn eða unglingur eða um reynslu sem á
erindi til þeirra á þeirra eigin forsendum en
ekki fullorðinna. Hugmyndafræðilega
verða þá hagsmunir barna og unglinga allt-
af að vera í fyrirrúmi.
3. Vönduð persónusköpun sem auðveldar
samsömun
Fyrstnefndu tvö atriðin auðvelda lesendum
að lifa sig inn í sögupersónur. Hafa þarf í
huga að lestur barna og unglinga á bók-
menntum byggir ævinlega á innlifun eða
samsömun með sögupersónum. Vönduð
persónusköpun sem sýnir undir yfírborð
persónunnar og leyfir lesanda að skyggnast
inn í hugsanir hennar og tilfinningar auð-
veldar samsömun sem er um leið gefandi
fyrir lesandann. En til er auðveldari leið
sem margir afþreyingarhöfundar velja. Það
er að byggja persónusköpun á hetjudraum-
um barna og unglinga. Sögupersónan er þá
látin hafa það útlit og þá eiginleika sem ungt
fólk dreymir um og þar með höfðar hún til
lesandans sem lifir sig inn í atburðarásina
með hetjunni. Svona persónusköpun er oft-
ast grunnfærin og samsömun lesandans nær
engri dýpt og er þar af leiðandi lítið gefandi
fyrir lesandann.
Þá ber að hafa í huga að persónusköpun
sem byggir á írónískri fjarlægð lesanda og
sögupersónu gengur yfirleitt ekki upp fyrr
en lesendur hafa náð þroska fullorðins les-
anda.
4.  Efnið höfði til barna eða unglinga og
komi þeim við
Fullorðið fólk sem ætlar að leggja mat á
barna- og unglingabókmenntir verður að
taka mið af þeim lesendahópi sem bókin er
ætluð. Er efnið líklegt til að höfða til ís-
lenskra unglinga eða barna? — til bekkjar-
ins míns? — til bamsins míns? Því betur
sem maður þekkir hópinn eða einstakling-
inn þeim mun betur getur maður metið
þetta. Reyndir kennarar telja t.d. að íslensk-
ar bækur höfði fremur til krakka í dreifbýli
en krakkar í Reykjavík og stærri kaupstöð-
um vilji alveg eins þýddar sögure.Lv. vegna
þess að í stórum bæjum er lífið orðið nógu
líkt lífínu í borgum Vesturlanda, þaðan sem
við fáum þýddar bækur. Börn og unglingar
í sveitum og dreifðum byggðum búa við
aðstæður sem ætla má að séu séríslenskari
og um þau þurfa að vera til bækur líka. Það
ber að hafa í huga að íslensk börn eru ólfk
og hafa ólíkar þarfir og þess vegna þarf að
vera til fjölbreytt lesefni handa þeim, sögur
um börn í sveit, bæ og borg, raunsæjar
bækur og fantasíur o.s.frv.
5.  Spennandi
Krakkar vilja oft fyrst og fremst hafa bækur
spennandi. Hraði og spenna í atburðarás
lokka lesandann áfram við lesturinn og nú
segja sálfræðingar að spennan hafí þrosk-
andi gildi svo að halda ber kröfunni um
spennandi bækur hátt á loft. Spennu má líka
ná með dýpt í persónusköpun, örlög sögu-
persónu halda lesanda þá spenntum við
lesturinn. Best er ef saman fer góð persónu-
sköpun og vel byggð, spennandi atburðarás
— gott plott.
TMM 1992:1
					
Fela smįmyndir
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV