Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						6. Húmor
Bækur eiga að vera spennandi og fyndnar
segja krakkar oft þegar þau eru spurð. (Full-
orðnir nefna oftar uppeldisgildi og siðaboð-
skap.) Húmor í bókmenntum er ekki bara
uppá punt. Það er nefnilega eins með hann
og spennuna, hann hefur gildi í sjálfum sér.
En það er ekki sama hvernig honum er beitt.
Að hafa góðan húmor er gott veganesti út í
lífið. Húmor er einnig nátengdur siðferðis-
gildum, þannig hlæjum við með vinum
okkar en ekki að þeim. í barnabókum eins
og í kómedíum hlæjum við með þeim
valdalausu að valdsmönnum, að nýju föt-
unum keisarans og fínu frúnum og löggun-
um í Línu langsokk. Húmor í barna- eða
unglingabók má aldrei byggjast á því að
gera grín að veikleikum barna og unglinga
eða annarra sem minna mega sín, þá verður
hann siðlaus.
7. Siðfrœði og hugmyndafrœði
Siðaboðskapur hefur oft verið yfirþyrm-
andi í barnabókmenntum og það má hann
ekki vera. Samt er mikil þörf á skýrum,
mannúðlegum og fordómalausum siðferð-
isgildum en þau þurfa að vera samrunnin
verkinu, innbyggð í alla þræði þess. í per-
sónuna Línu langsokk er innbyggður mikill
og jákvæður siðaboðskapur þótt á sínum
tíma þætti hún ósiðlegt fordæmi af þeim
sem vildu ala börnin sín upp í formlegum
siðum fremur en góðu hjartalagi. (Þótt þeir
hafi e.t.v. ekki hugsað það beint þannig.)
Hugmyndafræðin er umdeilanlegri. Hún
þarf að vera í takt við þann tíma sem bókin
er skrifuð á, gjarnan framsækin en ekki
afturhaldssöm. Umfram allt má hún ekki
innræta lesendum fordóma t.d. um kyn-
þætti, karla og konur eða ákveðna þjóðfé-
lagshópa.
8. Málfar
Allar bókmenntir eru leikur með tungumál
öðrum þræði. Börn og unglingar eru enn að
læra málið og þess vegna er frjó málnotkun
þar sem höfundur leikur sér dálítið með
tungumálið sérstaklega eftirsóknarverð í
barna og unglingabókmenntum. Það þarf
að taka mið af því að hver aldur hefur sín
einkenni í málþroska og höfundur verður að
þekkja vel það sem einkennir lesendahóp-
inn sem hann skrifar fyrir og spila á það í
málnotkun sinni. Þannig getur náðst upp
þroskandi samspil textans og lesandans
sem nýtur og nemur í senn.
Slfk málnotkun hefur skipað Guðrúnu
Helgadóttur heiðurssess meðal rithöfunda.
9. Bjartsýnn endir
Takmark alls uppeldis er björt framtíð, börn
verða að eiga von um hana. Barnabók-
menntir stuðla að því með því að láta allt
fara vel að lokum eða a.m. k. gefa skýra von
um að allt muni fara vel fyrir sögupersónum
sem lesendur hafa fylgt gegnum súrt og sætt
við lesturinn. Börn og unglingar hafa al-
mennt ekki þroska til að túlka endi sem er
óljós eða slæmur á þann hátt sem fullorðnir
gera sem þroskaðir lesendur. Þess vegna
verður að tryggja góðan endi í barna- og
unglingabókum.
10. Hvað skilur bókin eftir?
Það er ágætt að hugleiða þessa spurningu í
dálítið víðum skilningi að loknum lestri
bókar. Sé það margt sem leitar á hugann
bendir það til að bókin hafi átt erindi. Yppi
lesandi öxlum, átti hún ekki erindi við hann
í það skiptið a.m.k. Þarna er spurt um sam-
band lesanda og texta hverju sinni og það
er auðvitað einstaklingsbundið, jafnvel
tímabundið.
TMM 1992:1
					
Fela smįmyndir
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV