Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						altaristöfluna í kirkjunni, ljósmyndir af ætt-
ingjum og kóngafólki úr útlöndum og ef til
vill myndir úr dönskum myndablöðum.
Þessar fáu myndir gátu haft sterk áhrif á
myndþyrstan barnshugann, stundum urðu
þær jafnvel kveikja að skáldsagnapersónu,
vöktu útþrá eða löngun til að reyna að búa
til mynd. En myndfátæktin hafði líka þau
áhrif að myndmál var flestu fólki lítt skilj-
anleg útlenska. Fyrstu íslensku myndlistar-
mennirnir þurftu að kenna fólki að sjá. Þeir
mættu líka tortryggni hreintrúarinnar gagn-
vart því sem er fallegt, því sem glepur frá
hinu hreina og sanna orði.
I upphafi var orðið. En í upphafi lífs okkar
hvers og eins, í frumbernsku, hafa orð enga
merkingu. Við sjáum, horfum. Við gerum
okkur hugmynd áður en við eigum orð.
Hugmyndin er forsenda þess að við skiljum
orðið. Einhverjar algengustu villur í mál-
notkun byggjast einmitt á misskilningi á
myndhverfum orðtökum, þegar sá sem talar
eða skrifar gerir sér ranga — eða enga —
hugmynd um orðtakið. Myndir eiga greið-
an aðgang að barnshuganum. Þær tala til
okkar jafnvel þegar við eigum engin orð til
að lýsa þeim með, skýra þær eða skilgreina.
Sá heimur sem börnin okkar alast upp í er
fullur af myndum. Myndrænt áreiti í ein-
hverju formi dynur áþeim allan daginn, alls
staðar.
Að stærstum hluta er hér um að ræða
myndir sem sjást aðeins skamma stund;
auglýsingaskilti sem sést úr bflglugga þegar
keyrt er framhjá, myndir í blöðum sem flett
er og fleygt, flöktandi myndir á sjónvarps-
skermi sem hverfa eftir andartak þegar nýj-
ar taka við. Þó svo að framboð myndefnis
hafi margfaldast er mikill meginhluti þess
einhæf iðnaðarframleiðsla sem leitar ekki
listrænna lausna, heldur lætur sér nægja
yfirborðskenndar klisjur. Hætt er við að
þessi myndgnótt geti leitt af sér sljóleika
gagnvart myndmáli ekki síður en myndfá-
tæktin. Það er erfitt að læra tungumál án
þess að heyra orðaskil, að greina og tileinka
sér eigindir myndmálsins í einhæfri síbylju
myndmiðlanna.
Hugtakið sjálfsmynd er mikið notað þegar
rætt er um þroskaferil barna. Talað er um
nauðsyn þess að byggja upp jákvæða sjálfs-
mynd hjá barninu.
Jákvæð sjálfsmynd hlýtur að mínu viti að
grundvallast á raunhæfri þekkingu og já-
kvæðu mati á eigin getu, hæfileikum og
þroskamöguleikum.
Hvernig geta bækur og aðrir miðlar haft
áhrif á það hvort barnið þróar jákvæða og
sterka sjálfsmynd eða ófullkomna, nei-
kvæða og óraunhæfa sjálfsmynd? Barnið
þarfnast staðfestingar á eigin hugmyndum
um umhverfið og um sjálft sig. Með hjálp
bóka og annarra miðla getur barnið líka
bætt við eigin reynslu. Slík óbein reynsla er
þroskandi og getur opnað barninu nýja
möguleika, bæði í innra og ytra lífi.
Til að miðlar hafi slík jákvæð og þrosk-
andi áhrif verða þeir að uppfylla viss skil-
yrði. Samsvörun við ytri heim eða hug-
arheim barnsins verður að vera til staðar.
Það gefur barninu öryggistilfinningu þegar
það kannast við tilfinningu, hugsun, draum,
aðstæður eða atvik í efni sem því er miðlað.
Þetta þýðir ekki að nákvæm eftirlíking af
raunveruleika barnsins sé nauðsynleg eða
jafnvel æskileg. í listrænni útfærslu er alltaf
um val að ræða, ekki eftirhermu. Samsvör-
unin getur eins verið við innri heim barns-
ins, við tilfinningar eða hugmyndir sem það
þekkir.
TMM 1992:1
27
					
Fela smįmyndir
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV