Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						íslendingar hneigjast til slíks hugsunarleys-
is. Þetta stafar meðal annars af tjáningar-
hefðum okkar. Þær eru tvennskonar:
Annarsvegar ljóðræn hefð, hinsvegar frá-
sagnarhefð. Hvorttveggja skáldskapar-
hefðir. Þær setja mjög mark sitt á menningu
okkar, en eru hinsvegar ekki opnar fyrir
yfirvegun og umhugsun sem nútíminn
krefst af fólki. Meðal annars þessvegna eig-
um við erfitt með að takast á við nútímann.
Hugsunarhefð bókmennta okkar er tak-
mörkuð við góðar frásagnir og kvæði. Á
þessum sviðum eigum við miklar og
þroskaðar bókmenntir. En einkenni þeirra
er skortur á endurskoðun, yfirvegun og
skýrleik. í þær vantar rökræðuna sem þörf
er á í nútímanum. Rithöfundarnir eiga að
takast á við þetta verkefni, móta skilning og
sjálfsskilning, berjast gegn mótsögnum,
hugsunarleysi.
Stafar þetta afskorti á rökrœðuhefð? Eiga
Islendingar kannski bágt með rökhugsun
vegna þessara hefða ?
Hugurinn þarfnast skýrra hugmynda og
hugtaka til að geta hugsað um veruleikann
sem við stöndum frammi fyrir. Það er ekki
hægt að botna í nútímaheimi hafi menn ekki
gott vald á flóknum hugmyndakerfum.
Þetta leiðir til þess að menn hætta að skynja
heiminn nægilega skýrt til þess að geta rætt
um hann á gagnrýninn hátt, fólk lokast og
einangrast og er einsog úti að aka í veröld-
inni. Stór hluti af menningu heimsins er
deyjandi vegna þess að hún aðlagast ekki
þeirri fræðahefð sem er að verða allsráð-
andi. Og ef við tileinkum okkur ekki agaða,
heimspekilega eða fræðilega hugsun um
veruleikann þá getum við ekki talað um
hann eða tekist á við hann. Okkar eigin
menning er í stórhættu vegna þessa miklu
fremur heldur en vegna erlendra áhrifa.
En Islendingar trúa því nú yfirleitt að
menningararfurinn, bókmenntirnar sé ein-
mittbesta vegarnestið ínútímanum, ogþað
sé eiginlega vegna þeirra sem við getum
með nokkrum rétti kallað okkur menning-
arþjóð
Og þetta veldur því að hér blómstrar eink-
um tæknileg hugsun, sem fyrirmunar okkur
að greina stöðu okkar í lifinu og sjá skýrt
eða hvað?
Tæknileg hugsun sem slík er lífsnauðsyn-
legur þáttur í andlegu lífi og verklegri
menningu. En á síðari tímum hefur henni
hætt til að einoka hugi fólks og þá er voðinn
vís. Tæknileg hugsun skeytir ekki um sann-
leikann vegna þess að hún þarf ekkert á
honum að halda. Mælikvarðar tæknilegrar
hugsunar eru árangur og afköst. Tæknileg
hugsun ýtir burtu siðviti og bókviti en held-
ur einungis verksvitinu eftir. Merking, til-
gangur, sannleikur eða réttlæti; verksvitið
fer að starfa án tillits til þessa.
Þegar öll mannleg hugsun verður tækni-
leg hugsun, þá er stöðugt leitað einfaldra
lausna á flóknum lífsvandamálum, einsog
þau væru tæknileg vandamál sem hægt
væri að leysa í einum grænum, bara ef rétta
lausnin fyndist. Það er ógnun við samfélag-
ið að tæknileg hugsun nái yfírhöndinni,
vegna þess að fæst vandamál mannlífsins
eru tæknilegs eðlis.
Órökvísi og dulhyggja hafna tæknihyggj-
unni alls ekki, hliðra sér bara hjá því að
takast á við hana. Stundum er eins og marg-
ir haldi að valkosturinn við tæknihyggju sé
TMM 1992:1
53
					
Fela smįmyndir
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV