Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						við módernisma; hér á landi skutu slík
módernísk viðhorf fyrst djúpum rótum í
verkum Þórbergs Þórðarsonar og Halldórs
Kiljans Laxness. í augum lesandans varð
sjálf bókin uppspretta frásagnarinnar og
höfundurinn eða sögumaðurinn var víðs
fjarri. I angist sinni yfir því að vera skildir
útundan fóru rithöfundar að láta sögur sínar
hverfast um eigin sjálfsvitund. Bókin bauð
upp á þann einstæða möguleika fyrir sagna-
manninn að halda orðinu endalaust, stunda
einræður blaðsíðum saman án þess að sýni-
legur áheyrandi fengi rönd við reist. Þannig
má segja sem svo að einn þátt módernism-
ans megi rekja til þess að höfundar taki í
ríkara mæli en áður að vinna með bók-
menntir sem sjálfstætt listform í stað þess
að endurskapa stemmningu munnlegrar
frásagnarlistar í verkum sínum.
Skilin á milli munnlegrar orðlistar og rit-
listar urðu enn áþreifanlegri í ljóðagerð við
upphaf módernismans. Lengi vel eftir að
ritlist breiddist út héldu ljóðskáld áfram að
yrkja með þeim meðulum sem ætlað var að
njóta sín í munnlegum flutningi fyrir áheyr-
endum: reglulegri hrynjandi, rími, stuðla-
setningu og öðrum þeim einkennum sem
við þekkjum úr háttbundinni ljóðlist. Eitt af
því sem greinir svokölluð nútímaljóð frá
hinum háttbundnu er einmitt að þau eru ort
á bók handa lesendum og því hafa hljóm-
rænir eiginleikar slíkra ljóða oft vikið til
hliðar fyrir þáttum sem eru sýnilegir á blað-
síðunni. Líklega hefur þessi þróun komist
einna lengst í konkretljóðum þar sem hið
prentaða ljóð tekur á sig mynd sem undir-
strikar merkingu þess en slíkur merkingar-
auki er vitaskuld óhugsandi í munnlegum
flutningi hefðbundinna ljóða. I þessu ljósi
má hugsa um ljóðasýningar sem haldnar
hafa verið á Kjarvalsstöðum undanfarna
mánuði. Þar eru hin prentuðu ljóð sýnd eins
og myndverk og því nokkuð seinheppilegt
að sýna einmitt ljóð þess nútímaskálds sem
hvað mest hefur nýtt sér hina hljómandi
þætti ljóðlistarinnar!
Ritvæðing hefur þannig getað átt sinn þátt
í að almennur áhugi fyrir ljóðlist hefur
dofnað því að fólki fínnst vanta einn meg-
inþátt listformsins í nútímaljóð: úrvinnslu á
hljómþætti orðanna. Ljóðabækur eru ekki
vinsæl söluvara en samt sem áður vill fólk
áfram fá sína ljóðlist eins og sjá mátti þegar
listaskáldin vondu fylltu samkomuhús um
alltland með ljóðaupplestri. Að undanförnu
hafa líka ljóðakvöld skálda oft verið fjölsótt
í borginni enda þótt sömu skáld selji prent-
aðar útgáfur ljóða sinna í smáum upplög-
um. Það sem hefur gerst er að fólk vill heyra
ljóð en ekki bara lesa þau og má vera að
vinsældir ljóðaupplesturs hafi opnað leið.
fyrir ýmsar brellur háttbundinnar, munn-
legrar ljóðlistar að endurnýja kynni sín við
kalið brageyra þjóðarinnar. Það er til dæmis
athyglisvert að ljóð sem ætluð eru til söngs
og nefnast því dægurlagatextar eru miklu
fastheldnari á fornar skáldskapardyggðir en
bóklegur samsetningur skálda; ekki bara
hrynjandina sem fylgir tónlistinni heldur
líka stuðlasetningu og rímorð. Menn geta
svo deilt um hvernig til tekst en þar er ekki
við formið að sakast.
Rithöfundum varð svo mikið um þá upp-
götvun að bókin geymdi allt sem skrifað
var, að smám saman fór það að skipta
minna máli hvort nokkur maður læsi það
sem í bókinni stæði. Menn skrifuðu bara og
skrifuðu í von um að uppgötvast síðar. Það
hafa líka margir gert eins og franski ný-
söguhöfundurinn Robbe-Grillet lýsti ágæt-
lega hér á bókmenntahátíð fyrir nokkrum
árum þegar hann sagði frá því hvað bækur
70
TMM 1992:1
					
Fela smįmyndir
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV