Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Breiddin hefur aukist og með vaxandi, al-
þjóðlegri bókmenntun landsmanna er orðið
tómt mál að rýna sífellt bara í þessa fáu
höfunda sem hér gefa út bækur á móður-
máli sínu og reyna að sjá einhverja innbyrð-
is þróun út úr skrifum þeirra. Hvað þá að
við getum kennt auglýsingaherferð eða ein-
um eða tveimur bókmenntaskríbentum um
stórsveiflur sem verða í lestri fólks og á
þeim verkum sem hér eru skrifuð. Það er til
dæmis varasamt að kenna Matthíasi Viðari
um að nýraunsæjar skáldsögur runnu sitt
skeið á enda á nýliðnum áratug, eða Helgu
Kress þann áhuga á konum sem birtist í
umræðunni, eða Guðmundi Andra það and-
óf gegn einsýnu, femínísku lífsviðhorfi,
sem víða má finna í loftinu.
Við erum ekki lokuð eining og getum
ekki skýrt íslenska bókmenntasögu ein-
göngu út frá innlendri þróun. Gamalt dæmi
um hvernig það var ranglega gert á fyrri tíð
er hefðbundin túlkun íslenskra rímna sem
áttu að vera eins konar sjálfsprottinn sam-
runi danskvæða og dróttkvæða. Rímur áttu
að hafa vaxið fram úr þessum kveðskapar-
greinum og nýtt það besta úr báðum þangað
til það rann upp fyrir mönnum að rímna-
hættir eru líklega skyldastir bragarháttum
sem komu fram í samtímakveðskap ná-
grannaþjóðanna og rímnaskáld sóttu sér
stílfyrirmy ndir í erlendan kveðskap. Eins er
með Gyrði Elíasson. Þó að ytri veruleiki
sagna hans sé oftast úti í íslensku dreifbýli
þá er trauðla hægt að gera grein fyrir þeim
vindum sem þar blása nema í alþjóðlegu
menningarsamhengi.
Það er heldur ekki hægt að draga bók-
menntasöguna niður í velþóknun þröngs
hóps eins og hina nafnlausu ungu karlgagn-
rýnendur sem Helga Kress spyrti saman í
Veru árið 1986 þegar hún sagði að smá-
pollasögur úr ákveðnum borgarhverfum í
Reykjavík, eins og hún orðar það, hafi notið
hrifningar ungu karlgagnrýnendanna „sem
þjappa sér saman um þessa tegund bók-
mennta og hefja til skýjanna. Sjá augsýni-
lega eitthvað af sjálfum sér í þessu."
Guðmundur Andri Thorsson svaraði þess-
ari hugmynd nokkuð rækilega með grein-
inni „Bernskuminningar" í öðru hefti
Tímarits Máls og menningar 1987. Þar
benti hann réttilega á að efniviður bókanna
skipti ekki höfuðmáli heldur úrvinnslan og
sá goðsögulegi heimur sem umræddar
pollasögur byggðu upp, auk þess sem það
var krafa tímans að skrifa raunsæju Reykja-
víkursöguna.
En málefnastilling og leiðsögukenning
Helgu um að sögunum sé hampað af strák-
um af því að strákar eru að skrifa um stráka
er ennþá á döfinni í hausthefti Skírnis 1990
þar sem Astráður Eysteinsson skrifar grein-
ina „Myndbrot frá barnæsku". Það er því
full ástæða til að hnýta aðeins aftan við
þessa umræðu með þeim almenna fyrirvara
að það er óeðlilegt að þurfa sífellt að taka
afstöðu til sömu femínísku tvfliyggjunnar
um að konur séu að rísa gegn hlutverki sínu
sem konur, og karlar að stritast við að halda
yfirráðum sínum með kúgun konunnar. Það
er vissulega réttmætt að koma því sjónar-
miði að og viðurkenna að stundum sé tví-
hyggja af þessu tagi árangursrík leið til að
hugsa um bókmenntir. En það er jafnfráleitt
að reyna að fella þær allar undir þetta kerfí
og hugsa sér að þjóðfélög heimsins séu
fyrst og fremst feðra/karlveldi og að átök
bóka snúist ævinlega um ásinn konur-karl-
ar. Það er ekki eina málið frekar en það er
eina málið að við búum í auðvaldsþjóðfé-
lagi (þó virðist það vera svo að þeir sem
áður sáu kúgun auðvaldsins á alþýðunni í
74
TMM 1992:1
					
Fela smįmyndir
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV