Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Jónas gisti þar hjá séra Pétri, væri ekki
nema veikburða þrautaráð fyrir þá sem í
allra lengstu lög kynnu að vilja trúa á sann-
leikskorn í sögunni, og hefði auk þess harla
léttvæga þýðingu.
Engu að síður geymir saga þessi af Jónasi
fáein athyglisverð fróðleikskorn um skáld-
ið — og sum þeirra að minnsta kosti fengin
úr prentuðum ritum. Höfundum er kunnugt
um útlit Jónasar í megindráttum; og í krafti
þeirrar staðreyndar að vinur skáldsins,
,Jiann Þorgeir í lundinum góða", var sonur
séra Guðmundar, er Jónas látinn flytja utan
til hans vistir frá Staðastað, nákvæmlega
tíundaðar, „ullarföt, smjöröskjur og barinn
og roðflettan harðfisk". En sú prentuð
heimild sem ég hef einkum grun á að orkað
hafi á söguna er frásögn um ferð Jónasar
um Austurland sumarið 1842, höfð eftir
Jóni Jónssyni á Þjófsstöðum og prentuð
1924 í Blöndu, III. bindi. Sú frásögn er
víðkunn, en þótt fróðleg sé um sum atriði
varðandi heilsufar Jónasar og háttu, hefur
hún að sama skapi reynzt viðsjárverð um
önnur. Veikindi Jónasar það sumar, fótar-
mein og þungsinni með vosbúð og óreglu,
voru manna á meðal gróflega rangfærð og
ýkt (sjá m.a. „Úr bréfí frá séra Olafi Ind-
riðasyni til Páls Melsteðs 8. apríl 1843" í
Tímariti Máls og menningar 1978). Bolla-
leggingar um það skipta þó ekki máli hér;
hinsvegar segir orðrétt í fyrrnefndri ferða-
lýsingu:
Hann var nótt á Sólheimum í Mýrdal og
vildi ekki vera þar inn í bæ, heldur einn
annarstaðar. Það fékkst hvergi af honum,
hvar sem hann var nótt. Var hann þá út í
kirkju með menn sína.
Enn fremur segir þarna frá því, að á Galta-
stöðum í Hróarstungu hjá séra Hjörleifí
Guttormssyni hafi Jónas loks ekkert getað
þegið:
Sendi þá séra Hjörleifur strax eftir héraðs-
lækni í Múlasýslu á laun við Jónas. Hann
kom strax, og þegar hann fór að tala við
Jónas um veikindi hans, sagði hann, að það
varðaði lækninn að engu, og fyrirbauð hon-
um að snerta neitt við sér. Þá var hann, eftir
skipun læknis, tekinn nauðugur og skoðað-
ur. Var þá sár á öðrum fæti.
Samkvæmt frásögn Kristínar frá Tröðum
og Helgu Halldórsdóttur vildi Jónas helzt
sofa úti í kirkju á Staðastað, var tregur til að
láta draga af sér vosklæði og hafði óhreina
fætur, rauða og ekki lausa við bólgu. Eru
þetta ekki bjórar úr Austurlands-ferðasög-
unni, fluttir vestur á Snæfellsnes og gjör-
nýttir þar í minningarmynd sem kannski er
einna helzt í ætt við draum?
IV
Ekki er allt sem sýnist, og sannast það hér.
Varla er nema von að í hugann komi heil-
ræði sem Páll Melsteð sagði forðum að
Jónas Hallgrímsson hefði meðal annars
kennt sér þegar þeir voru samtíða í Bessa-
staðaskóla: „að taka ekki allt trúanlegt sem
talað var".
Svo vikið sé að vísunni sem Jónas á að
hafa kveðið á hlaðinu á Staðastað, mun bágt
að segja hvort hún er rétt feðruð. Hún hefur
fengið inni í viðauka í nýrri útgáfu ritverka
Jónasar, tekin upp úr bók Helgu Halldórs-
dóttur, og er vel að henni skuli þar haldið til
skila. Frá fyrstu sýn hefur mér reyndar þótt
eitthvað „Jónasarlegt" við hana. Á slíku
þefskyni verður enginn úrskurður byggður,
TMM 1992:1
83
					
Fela smįmyndir
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV