Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						„Þú þekktir hana aldrei" segir Marta ásakandi
við Nínu, aftur og aftur. Og saga móðurinnar
sem er að deyja verður áleitnust allra sagnanna
næturnar þrjár sem dóttir hennar vakir. Því
dýpra sem Nína kafar ofan í sögu móðurinnar,
þeim mun nær kemst hún skilningi á því hvers
vegna hún og Marta systir hennar eru eins og
þær eru. Ekki svo að skilja að Nína óski með-
vitað eftir slíku uppgjöri eða sjálfsskilningi,
þvert á móti. Hún berst gegn því af offorsi.
Tíminn
Nína segir við sjálfa sig að hún sé bara að drepa
tímann með því að rifja upp þessar gömlu sögur.
Og eins og Kristín Birgisdóttir hefur bent á
(Skírnir, vor 1991) er það einmitt það sem Nína
gerir: hún „drepur tímann".
Sögur formæðranna eru ekki „veruleikinn
eins og hann var", þær hafa farið í gegnum
tvenns konar hreinsunareld, fyrst hjá Maríu,
síðan hjá Nínu. Móðirin gagnrýnir sögur Maríu
og segir að þær breyti lífi „okkar" í „danskan
róman", og skammar hana fyrir að fóðra Nínu
litlu á þessum sögum: „Vil ekki að þú blindir
hana með rómantískum þvættingi" (59). Móð-
irin trúir ekki á orð heldur gjörðir: „Sagði: Við
ráðum víst litlu um það sem gerist, en hinu
ráðum við hvernig við bregðumst við" (142).
Móðirin veit hvernig á að bregðast við veru-
leikanum, hún hefur eindregin og einræð við-
mið; eitt er rétt, annað er rangt. María er ekki
viss um hvað veruleikinn sé, hún hallar sér að
hinu tvíræða, að sögunum, því sem hefði getað
verið. Það hefur Nína líka gert. Hún hefur búið
sér til heim sem hentar henni. Næturnar sem
hún vakir yfir móður sinni hrynur sá heimur
með þögulli hjálp hennar og formæðranna.
Nínu er í mun að komast á bak við ritskoðun
Maríu, endurgera einhvers konar veruleika,
sækja einhvers konar þekkingu til formæðr-
anna. Hún lýsir þeim í þeirra eigin umhverfi, á
Ströndum. Hún skilur þar með á milli sín og
þeirra, Hornstrandir eru þeirra heimur, hættu-
legur og mikilúðlegur og hún hatar og óttast
hann. En hið síðastnefnda gera formæðurnar
líka. Og Nína getur aðeins lýst því af því að hún
hefur verið þar, af því að þessi náttúra er hluti
af bernsku hennar, hluti af henni sjálfri — þrátt
fyrir allt. Samt getur hún ekki endurgert hugsun
þeirra, skilur ekki upplýsingarnar sem hún hef-
ur. Nína játar vanmátt sinn:
Ég horfi á konuna í búrinu, á manninn á
fannbreiðunni, og skyndilega veit ég að ég
mun aldrei skilja líf þeirra, mun aldrei skilja
það sem var á milli þeirra tveggja. Það sem
gerði kleift að taka fyrrum barnsmóður hans
inn á heimilið eftir það sem hafði gerst án
þess að það breytti neinu—ef það var þá satt.
Veit hvað Þórdís, móðir mín, konan í þessu
rúmi, átti við þegar hún talaði svo reiðilega
um danska rómana eitt kvöld fyrir löngu. Skil
að saga er í eðli sínu fölsk, gat ekki verið
annað; gat ekki lýst dögunum, mánuðunum,
árunum, ekki lýst veruleikanum, aðeins
speglað einhvern þátt, atvik, brot af því sem
ekki verður sagt. (94)
Það er þannig aðeins eitt tímasvið í bókinni, þ.e.
tímasvið sögumannsins, Nínu. Sögur formæðr-
anna eru tilbúningur hennar, túlkun hennar á
veruleika sem er ónálganlegur og það er undir-
strikað í bókinni með því að láta hana sjálfa
koma fram á fortíðarsviðinu í sögu Katrínar
(66-71). Tíminn er þar „drepinn" svo um mun-
ar.
Katrín Sunneva — Nína
Nína velur úr fortíðarsögunum, meðvitað eða
ómeðvitað, það sem kemur henni mest við á
líðandi stund. Hvað truflar hana mest þar sem
hún situr við dánarbeð móðurinnar?
Nínu hefur gengið allt í haginn. Hún á eigið
fyrirtæki, hefur dýran smekk og efni á að lifa
flott og ferðast. Hún á dórtur sem sér um sig
sjálfa. Hún á elskhuga sem hún kallar á, notar
og hendir svo út. Hún hefur áður reynt ástina og
farið illa út úr henni. Hún hefur reynt fyrir sér
sem rithöfundur og farið illa út úr því. Hún ætlar
ekki að fara illa út úr neinu framar, sú tilvera
94
TMM 1992:1
					
Fela smįmyndir
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV