Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						og til dæmis Guðmundur, en svo má ekki skíra
litlabróður Jesús!
Systkini Sossu falla meira og minna í skugga
hennar en foreldrarnir eru dregnir nokkuð skýr-
um dráttum. Móðirin er glaðlynd og bjartsýn og
virðist skilja hvað í Sossu býr. Hún segir henni
að hún geti orðið fegurðardís ef hún hætti að
gretta sig og skæla og það er hún sem kallar
Sossu sólskinsbarn. Faðirinn er aftur á móti
alvörugefinn maður og gjörsneyddur öllu
ímyndunarafli. Hann erráðþrota gagnvart skap-
ofsanum í Sossu sem hann kallar bestíu og
himpigimpi þegar honum ofbýður. En alvöru-
gefni hans skýrist að nokkru leyti þegar móðir
hans kemur í heimsókn: „Það er ekki nokkur
leið að koma henni ömmu til að hlæja, og þegar
mamma hlær segir hún grafalvarleg: „Guð fyr-
irgefi þér galgopaháttinn, fullorðinni konunni!"
Pabbi er líka alvarlegur og á bágt með að þola
flissið í okkur. Kannski hefur hann aldrei mátt
hlæja þegar hann var strákur?" (19).
I einni kös eins og fé í fjárhúsi
Sagan gerist á sveitabæ við ónefndan fjörð en
jafnframt búskapnum stundar heimilisfaðirinn
sjóinn ásamt elstu sonunum. Lífsbaráttan er
hörð hjá þessari barnmörgu fjölskyldu sem öll
hírist í einni baðstofukytru. Allirþurfa að leggja
hönd á plóginn um leið og þeir geta og jafnvel
fyrr. Strax í upphafi er greinilegt að sagan á að
gerast „í gamla daga" en hvenær nákvæmlega
verður ekki ljóst fyrr en á síðustu blaðsíðunni.
Þar kemur fram að skylda eigi öll börn til að
vera í skóla í fjóra vetur en það mun hafa verið
árið 1907. (Framar í sögunni er reyndar talað
um að gullæði hafi gripið um sig í Ameríku sem
ég veit ekki betur en hafi verið um miðja síðustu
öld.)
Fjölskyldan vinnur hörðum höndum, börnin
eru böðuð á hálfsmánaðarfresti og guðsorð í
hávegum haft. Þau virðast ekki gera sér margt
til skemmtunar nema þá helst að lesa á veturna.
Pabbinn les líka upphátt á sunnudögum úr Bibl-
íunni eða Jónsbók (Vídalínspostilla?) og
mamman kennir krökkunum sálma og vers.
Eins og við er að búast í sögu um barnmarga
fjölskyldu er talsvert fjallað um barneignir í
þessari bók. Sossa hefur látið telja sér trú um að
þegar karl kyssi konu á munninn láti hann barn
í magann á henni. Þetta er nú kannski svolítið
skrítið af svona skýrri sveitastelpu, sérstaklega
þar sem henni finnst barnsfæðing og kálfsburð-
ur hliðstæðir atburðir. Maður býst einhvern
veginn við því af Sossu að hún spyrji sig þá að
því hver hafi kysst kúna. En við fáum líka að
vita hvert er álit utanaðkomandi fólks á ómegð-
inni á heimilinu. Kaupmanninum finnst að
bændur ættu að hugsa fyrst og framkvæma svo
en hrúga ekki niður krókkum án þess að geta
séð fyrir þeim. Amma Sossu lætur í ljós van-
þóknun sína á þessum krakkaskara við mömmu
hennar og talar um óráðsíu. En mamman bendir
gömlu konunni á að tala við son sinn um þetta.
Svo virðist vera sem konan líti á sig eingöngu
sem þolanda í samlífi þeirra hjóna. Þetta sjón-
armið kemur fram á fleiri stöðum. Hún segir til
dæmis þegar bóndi hennar talar vonleysislega
um að alltaf bætist við barnahópinn að hann hafi
við sjálfan sig að stríða í því efni. Þessi alvöru-
gefni, guðhræddi og vinnusami maður virðist
haldinn einhverjum veikleika sem hann ræður
ekkert við. Hann er alltaf að setja börn í magann
á mömmu sem þjáist fyrir það og reyndar öll
fjölskyldan. Þessi ömurlega mynd af kynlífi og
barneignum í gamla daga er kannski athygli-
verð fyrir fullorðið fólk en ég sé ekki hvaða
tilgangi það þjónar að bregða henni upp svona
hvað eftir annað í bamabók.
I fyrri hluta sögunnar er ekki um eiginlega
atburðarás að ræða heldur er brugðið upp svip-
myndum úr lífi fjölskyldunnar. Kaflarnir eru
ákaflega mislangir, sumir mynda heillegar frá-
sagnir en aðrir eru örstuttir og fjalla um afmark-
að efni. Sagan hefst í sumarbyrjun en í miðri
bók er allt í einu aftur komið vor og þá hefst
samfelld frásögn. Kaupmaðurinn kemur ásamt
syni sínum og heimtar kúna upp í skuldina. En
Sossu tekst með skapofsa sínum og hreinskilni
98
TMM 1992:1
					
Fela smįmyndir
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV