Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						tegund af ást, sem ef til vill má segja að sé „...
ástin til dauðans" (bls. 141). Á fjallinu, í loka-
kafla bókarinnar, vonast hún til þess að hann
komi til hennar dáinn yfir mosaþemburnar og
segi „Loksins komstu ..." (bls. 145).
Aukapersónur eru ekki margar en samfélagi
sveitarinnar er ágætlega lýst. A kvöldin standa
bændur hver á sínu hlaði með kíki og fylgjast
með kollegum sínum, sem einnig eru með kíki
til að athuga hvort þeir séu ekki örugglega að
fylgjast með sér. Telpan finnur vel á sér hið
sívökula, séríslenskaog kjöftuga auga sem leyf-
ir ekkert einkalíf í laumi. Ágætir kaflar fjalla
einnig um ættjarðarsönglið í hópreiðinni, bar-
lóm húsfreyjanna yfir líkamsræktarleysi sveit-
arinnar og móttökurnar sem telpan og bóndinn
fá við heimsókn sinni á bæinn handan fljótsins.
Guðbergur er þó alltaf í Spánarfjarlægð frá
hverskonar ádeilu, enda annað erfitt á okkar
almennilegu tímum, og lætur frekar á snyrti-
legan hátt litlar pillur upp í munn persóna sinna.
„Ekkert er til nema það sem er einvörðungu
fyrir framleiðsluna. Fólkið er líka til fyrir hana.
Ástin er ekki lengur til" (bls. 67) segir kaupa-
maðurinn ástþurfandi um ástandið í nútíma-
sveitum landsins.
Svanurinn
Veikasti hlekkur bókarinnar er að mínu mati
endir hennar með sjálfum svaninum. Svanurinn
virðist eiga að vera telpunni einhverskonartákn
um frelsun frá hinni „óljósu vanlíðan" og allan
tímann stefnir hún að því að ganga á fjallið og
að vatninu þar sem hann býr. Svanurinn er
bundinn þjóðsögu um nykur sem birtist öðru
hvoru í líki hans og sá er nýtur þess að sjá hann
koma upp á yfirborðið mun hljóta frá honum
söng um sitt eigið eðli og framtíð. Þetta fær ekki
nægilegt pláss í sögunni til þess að verða að
fullu hluti af henni, en sem titill bókarinnar
vofir svanurinn engu að síður stöðugt yfir
manni. Maður bíður eftir honum allan lesturinn
og loks þegar hann birtist er ekki laust við keim
af vonbrigðum eins og reyndar gerist oft þegar
listaverk eru byggð upp í átt að einu crescendói,
langþráðum endapunkti. Endirinn verður full
loðinn þó fiðraður sé og skilur lesandann eftir í
lausu lofti.
Svanurinn sem slíkur er líka svo hlaðinn af
allskonar hugmyndum, goðsögnum og lista-
sögulegum mótívum, sem undirstrikuð eru með
myndinni á forsíðunni, að hann verður allt að
því ókunnur gestur í þessari sögu sem að öðru
leyti er laus við allar fortíðarvísanir og nær
yfirnáttúrulegum víddum sínum með því að
holdgera þær í hversdagslegum hlutum eins og
litlu pöddunum sem bera andardrátt dauðans
niður í jörðina. Hin mósótta meri nær til að
mynda mun meiri tökum á manni sem nánasti
vinur og vonarglæta telpunnar og verður allt að
því trúarleg þegar hún stendur og horfir á telp-
una í fyrsta sinn „ ... eins og heilög vera" (bls.
21), þegar hún nemur staðar með hana á baki án
sýnilegs tilefnis eða þegar hún stígur upp úr
ánni „ . .. gljáandi og einkennilega fögur . . ."
(bls. 135) líkt og hinn sanni nykur, eftir magn-
aðan kafla þar sem telpan dregur hana yfir
jökulfljótið.
Þó einkennilegt megi virðast er þetta þó smá-
atriði í heild bókarinnar og breytir því ekki að
Svanurinn er ein besta bók sem komið hefur út
hér á landi hin síðustu ár. Hún er gerð úr „varan-
legu efni" eins og höfundur komst að orði um
efnivið góðra skáldsagna í nýlegu viðtali. Þjóð-
in má vera þakklát fyrir að eiga rithöfund eins
og Guðberg Bergsson og á að láta hann reka
tungu sína upp í sig sem oftast.
I dálítinn tíma rak hann tunguna upp í hana í
hvert sinn sem þau hittust ein og sagði þá:
„Ég geri þetta aðeins af því bara. Þú ert
ennþá barn, en þegar þú verður eldri mun
minningin um tunguna í mér í munni þér
eggja þig með sárri þrá í ástleysi þínu" (bls.
48).
Hallgrímur Helgason
104
TMM 1992:1
					
Fela smįmyndir
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV