Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Egill gáði í spegil.
Músum brynnir, másar:
— Mamma, pabbi, amma .
Anginn féll í öngvit,
enda var hann kenndur.
Óðfluga er afskaplega skemmtileg bók, en það
er erfitt að gera grein fyrir því hvað gerir hana
svona fyndna. Skemmtilegt efni er kannski ekki
til eitt og sér. Fyndnir orðaleikir eru leiðigjarnir
ef þeir eru ekki um neitt. En hér fer þetta saman:
Góðar sögur eða sniðugar aðstæður, hugvitsam-
leg meðhöndlun og barnslegur sjónarhóll.
Hvert kvæði fær sína opnu og myndskreytingu
í fullum litum eftir Sigrúnu Eldjárn.
Fyrsta kvæði bókarinnar er gott dæmi um
aðferðir skálds og myndlistarmanns. Það heitir
„Maður og mús" og fjallar um fræðimennsku,
skoplega en ótvírætt eins og börn gera. Tveir
fræðimenn eru sýndir að starfi, karlmaður sem
er músasérfræðingur og mús sem er mannfræð-
ingur. Orðalag er einfalt og teiknar skýrt upp
aðstæður: „Það er gata, það er hús, / það er
maður inni. / Það er veggur, það er mús / þar í
holu sinni." Rímið gerir næstu vísu fyndna.
Maron Briem er látinn ríma á móti Huldu Sím
og músasérfræðingur á móti mannfræðingur.
Myndin bætir við umhverfi, teikningum af
mannspörtum inni hjá músinni, mynd af mús í
yfirstærð hjá manninum og bókum í bókaskáp
hans með titlum eins og „Mýs og menn", „Mús-
limir" og „Músikk". í þriðju vísunni er það
andstæðan út og inn sem leikið er á:
ÚT að skoða merkan mann,
músin stefnir þangað.
INN í músarholu hann
hefur alltaf langað.
Hver getur ekki tekið undir það.
Hversdagsleikinn er ekki hversdagslegur í
þessari bók. Hann er það ekki í ungum augum.
Bent er á að fötin komast ekkert án okkar,
frakkinn er „fótalaus með engan haus" en neyð-
ist til að elta okkur hvert sem við kjósum svo-
lítið eins og barn fullorðinn. Ungur maður
upplifir lífshamingjuna meðan hann pissar í
gras: hann sér skyldleikann með laufinu sem
gægist úr bruminu og tippinu sem gægist út úr
buxnakJaufinni, blómin tala við hann og hann
heyrir ánamaðkinn hlæja. En ormur er einnig í
þessari paradís: „Óð fluga nálgast óðfluga, / ætli
það sé góð fluga?" Það er einmitt flugan sem
flýgur svo óð um allar bókarsíður. Bílar sjást í
nýju ljósi þegar okkur er bent á að þeir eru
„sófasett á hjólum / með sófa og tveimur stólum
/ og með þeim mælaborð." Og kýrin Klara gerir
merkar athuganir á gráti mannsbarna og fiska.
Margoft notar Þórarinn tækifærið til að kynna
lesendum nýja hlið á tungumálinu, nota fátíð
orð eins og þegar Sögull segir reiður við Þögul:
„Þitt sálarlíf er hrumt." Leika sér að samsetn-
ingum, eins og í „tanngómatangó". Búa til ný
orð (og fyrirbæri), eins og „orðasuguhólk".
Setja gömul orð og orðatiltæki í nýtt samhengi.
Ferðalag á bíl gemr endað „úti í mýri, / ekki síst
ef það er köttur undir stýri." I kvæðinu „Rú og
tjá" lifna orðin hreinlega við:
Fyrst komu belgurinn og biðan,
þá byrjaði skriðan:
Rúið rauk í stúið,
sem roð í hundskjaft snúið
og svo framvegis! Og í „Amma sín" fær orða-
tiltækið „að kalla ekki allt ömmu sína" bók-
staflega merkingu.
Gömul saga verður ný í Óðfluga. Þorgeirsboli
getur ekki lengur hrætt konurnar á bæjunum,
þær sjá bara mat í flegnum skrokknum. Aum-
ingja Ingólfur Arnarson þvælist um ofan í fjöru
og finnur enga súlu, hann hefur komið of seint:
„HANN ER í RÉTTRI REYKJAVÍK / Á
RÖNGUM KOMUTÍMA." Og hvað gerir
hann þá? Ja, hvað gera menn uppi á Arnarhól?
Besta dæmið um sjónarhorn barnsins í bók-
inni er lokaljóðið, „Vöggumaggarugga". A
myndinni vinstra megin á opnu er mamma að
svæfa Magga og Maggi er næstum því sofnaður
með vinstra auga og á andlitinu er þessi lævísi
engilssvipur sem hefur platað foreldra í árþús-
undir. Ljóðið er vögguþula í syfjulegum takti
TMM 1992:1
111
					
Fela smįmyndir
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit I
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit II
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit III
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit IV
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit V
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VI
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Titilblaš og efnisyfirlit VIII
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV