Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						^jaðra-", og undirbýr það auk þess með hendingu: trúr-fer. Úr þessu er orðinu
ber í 4. línu óhætt sem síðara rímorði, og óþarfi að efla bragstyrk þess meir
en á þann hátt er orðið, enda þótt styrkur þess í setningunni sé ekki heldur
ýkja mikill.
Þegar þetta ljóð er lesið líkt því sem það er sungið, vegna þess að fer sé
rímorð, og það í lokalínunni sé í stuðlaðri hákveðu, þá er Jónas sakaður um
frumstæðan ljóðsmekk og búraskap í brageyranu.
Einhvern tíma sagði Halldór Laxness: „Bók getur aldrei orðið bók, nema
það sé aukaatriði, að hún er bók." Frá sjónarmiði sem er ekki alveg óskylt
þessu, mætti segja: Kvæði er ekki kvæði, nema það sé aukaatriði að það er
kvæði. Og þetta væri vert að leggja kvæða-lesaranum á hjarta.
Sé það nú rétt, að lesarinn eigi umfram allt að flytja ljóð sem næst sinni
eigin eðlilegu framsögn á setningum þess, en þó virða bragformið, sem
stundum vill fara aðrar leiðir, þá er því enn ósvarað, hve mi'fciðtillit hann eigi
að taka til formsins. Hversu mjög á hann að láta bragliða-hrynjandi og
bragskraut lita sína eðlilegu framsögn? Hvernig getur hann fundið það
meðalhóf, sem um var rætt hér á undan?
Ædi ég kunni betra svar en að segja frá kennara, sem einu sinni ætlaði að
troða í mig undirstöðu-atriðum í erlendu máli. Ein frágangssökin var tiltekið
a-hljóð, sem ég aftók að bera fram svo fáránlega að honum líkaði. Það átti
að vera millihljóð milli a og e; það átti að vera bæði a og e, en þó hvorki a né
e. Það átti að vera bæði hljóðin í senn, en ekki jafn-mikið af hvoru. Á þetta
fengust engar sættir. En þá lumaði hann á ráði, sem mér þótti hlálegt, en varð
mér þó minnisstætt. Hann sagði: „Segðu a, en hugsaðu um e á meðan!"
Eitthvað þessu líkt vildi ég ráðleggja kvæða-lesara: Talaðu setningar ljóðsins,
eins og þér finnst hæfa efni þeirra, eða svo eðlilega sem vinnubrögð skáldsins
leyfa þér; en hugsaðu á meðan um bragformið, bragarháttinn, ljóðlínurnar,
bragliðina, rímið, stuðlana, hendingarnar. Að vísu myndi ég bæta við: Gerðu
þér samt engar vonir um góðan lestur fyrr en þú hefur gleymt þessari
hyggilegu reglu og gefið þig án allrar áhyggju á vald sjálfum skáldskap
ljóðsins að orðabaki, og því bragskrauti, sem enn er ótalið, og engar reglur
verða um settar, og varðar þó meiru en allt annað, en það er sjálf fegurð
íslenzkrar tungu, máttur hennar og tign, mildi hennar og mýkt, veigur
setninganna, hljómur orðanna, hvar sem þeim er skipað í brag, sú rækt sem
gott skáld leggur við að velja hverju hugtaki það orð sem bezt hæfir því, ekki
aðeins að merkingu, heldur og að hljómi og ytri áferð, og bezt fellur að
umhverfi sínu, orðunum í kring um það. Lítum á línu Jónasar:
ólgandi Þverá veltur yfir sanda;
TMM 1995:4                                                                                                   13
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV