Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						fis í vígbúnaðarstormi, „skynlaust, marklaust leikfang allra átta" (285,288).
Og sem bóndi viðurkennir Stephan fúslega að hann eigi allt sitt undir
duttlungum sólar og regns (221). En „forlögin" í skilningi Stephans eru
einvörðungu þær kringumstæður sem lífíð býr einstaklingnum — ekki myrk
örlög eða orsakanauð — og það er undir honum sjálfum komið hvernig
hann vinnur úr þeim. Forlögin eru byrjunarreiturinn; taflið er okkar. Verð-
um við þar heimaskítsmát er engu(m) um að kenna nema okkur sjálfum.
Það var „sjálfskaparvíti" Stephans að hann varð ekki ríkur (XX) og væri kona
Kolbeins þess er kvaðst á við kölska vargefin hafði hún sjálf steypt sér í þann
voða með því að taka hann fram yfir fjármanninn á Fjósum sem einnig stóð
henni til boða (71-72). Nú á tímum hálmstráa og tylliástæðna er hollt að
hlýða á þennan boðskap Stephans: órefjusemi hans og undanbragðaleysi.
Fortíðin, forlögin, lífskjörin firra einstaklinginn ekki ábyrgð heldur storka
honum til dáða:
Þar býð ég þér dauða, ef sekkurðu í sjá,
en sigur og höpp ef þú flýtur (39).
Þessi ríka ábyrgðarhugsun Stephans tengist beint einstaklingshyggju hans
sem Nordal leggur réttilega áherslu á og á köflum jaðrar við sérlyndis- eða
sérviskutrú. í kvæðunum valsa Uppsala-Gíslar og Fjalla-Bensar um vettvang
og brjóta björg: Sigurður Trölli, Jón Hrak, Kolbeinn. Það eru hinir stór-
brotnu, stórskornu sem „leysa / lífshöft ill og þrautir grynna" (60), á meðan
„fjöldamergð" hinna löku meðalmanna (XLV) „deyr að loknu verki" (258).
Vart getur ódíalektískari hugsun, né bágrækari í fjöldaflokki, þó að Sverri
Kristjánssyni yfirsjáist það í fyrrnefndri ritgerð sinni.
Ekki er ófyrirsynju að ætla að dálæti Stephans á merg í orðavali, fáséðum
samböndum og hraunkarlalegum nýgervingum, eigi sér sömu rökrót,
þ.e.a.s. einstaklingshyggjuna: Öll nýsköpun í heiminum sé verk hinna fáu
sérstæðu afburðamanna er „reisa / rönd við guðum feðra sinna" (60). Því sé
sundurleiíní, jafnt í skaphöfn sem orðavali, til góðs „enda þótt það, sem ólíkt
er, sé ekki til hins betra og jafnvel þótt það virðist stundum vera til hins
verra",7 svo að vitnað sé í annan 19. aldar hugsuð, John Stuart Mill, en
andlegur skyldleiki hans og Stephans er næsta ótrúlegur á stundum. Við
sjáum sérleik — sumir myndu segja fordild — Stephans í orðafari í töluvert
öðru Ijósi en ella ef við lítum ekki á hann sem dæmi um skrúfstykkjaskáld-
skap og rímbarsmíð heldur sem vitandi tjáningu þeirrar sannfæringar að
efni og form verði ekki sundurgreint: að mál tamið í þjónustu frjórrar og
sérstæðrar hugsunar verði sjálft frjótt og sérstætt. Glöggvast þá lykillinn að
hugsun þessa jarðbundna bónda og hversdagsmanns, sá að hversdagsgarmar
TMM 1995:4                                                                                                  21
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV