Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Þannig skilur Stephan og metur Jesú Krist að lokum, sem samherja sinn
í baráttunni við hið illa, en umfram allt sem hinn fremsta meðal jafningja:
„Hvert líf er jafnt að eðli og ætt, / sem eitthvað hefur veröld bætt" (317).
Slíkum augum lítur hann guðinn og ætlast til að guðinn líti hann: sem
dauðlegan varðstöðumann grósku og gæða mannlífsins (322). En þótt báðir
falli í valinn á endanum hefur vonskan ekki sigrað. Hún „aldrei á því góða
hrín / um eilífð, hvað sem líf og dauði boða" (177). Hið illa vinnur aldrei
fullnaðarsigur því það verða alltaf nýir fullhugar, nýir Tröllar, til að taka upp
merkið og hlúa að hinu góða.
Þetta heilnæma siðferðisviðhorf Stephans G. Stephanssonar leiðir af sér
ýmis önnur, til dæmis réttlætingu þess að grípa til vopna ef „fjörlausn"
drengskaparmannsins er sú ein að „sækja, berjast" (7). Slíkt gerði Illugi í
Drangey og hjá okkur, eins og honum, geta þær aðstæður skapast að barátt-
an, dauðinn, verði „leiðin að ljósinu, sanninum" en lífið „blettur á hetjunni,
manninum" (42). Stephan hefði því ekki getað tekið undir hin fleygu orð
Cícerós að ranglátasti friður sé skárri en hið réttlátasta stríð. En hvers vegna
amaðist hann þá svo mjög við þátttöku landa sinna, íslenskra Kanadamanna,
í fyrri heimsstyrjöldinni sem frægt er, sér til (að minnsta kosti tímabundinn-
ar) ófremdar meðal þeirra? Sigurður Nordal hugleiðir þá spurningu af miklu
mannviti og ályktar á endanum að Stephan hafi ekki sést fyrir í eldmóði
sínum: andstöðunni við þá „hagsmunastefnu stórgróðamanna" sem í raun
bjó að baki málstað beggja stríðsaðila. Honum hafi þannig yfirsést að þeir
„synir Fjallkonunnar" sem í stríðið fóru „áttu um tvo illa kosti að velja og
tóku þann skárri" (L-LI). Siðlegt mat Nordals á afstöðu Stephans kann að
vera umdeilanlegt en það er enginn vafí á að greiningin á röklegum forsend-
um hennar er rétt: Stephan gat ekki verið á móti stríði sem slíku, ef tilgang-
urinn helgaði meðalið, hann gat aðeins verið á móti þessu tiltekna stríði af
því að það náði ekki máli, að hans dómi, hvorki sem eðlilegur varnarleikur
hins góða né réttlát hefndaraðgerð.
Önnur og náskyld afleiðing tvíveldiskenningar Stephans er sú að fordæma
ekki fyrirfram ýmsar þær kenndir og hvatir sem alla jafna eru litnar hornauga
í mannlífínu. Það er ekki reiðinni að kenna þótt hún blossi oft upp af litlu
efni, né afbrýðiseminni þótt hún öfundist oft yfir því sem aðrir áttu betur
skilið að fá en við sjálf. Það er okkar sök, „fávísinnar vorrar, / ekki að kunna
illgresið að nýta" (197). Stephan hugsar hér mjög á svipuðum brautum og
Aristóteles rúmum tveim árþúsundum íyrr, þótt ekki verði fullyrt að þaðan
sé um bein áhrif að ræða. Hinar „neikvæðu" geðshræringar eru nauðsynleg-
ar upp að vissu marki, svo fremi að þeim sé fengin rétt stefna og að ekki
hlaupi í þær ofvöxtur, ef við ætlum að halda velli í hörðum heimi. Aðeins
mannleysan reiðist aldrei þó að gert sé á hluta hennar.11 Stephani er myrkrið
24                                                                                                  TMM 1995:4
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV