Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						sé hægt að tala um einhverja þekkingarfrœði í ritum Stephans þá er hún af
raunhyggjutagi, ekki síður en hjá Mill: Við lærum af reynslu kynslóðanna;
það er hún sem ber okkur smám saman áleiðis að því framtíðarlandi sem
Stephan lýsir í kvæðinu „Kveld". Þráðurinn sem einkum tengir þá Mill og
Stephan er hin ríka veraldarhyggja („naturalismi") beggja; vissan um að
heimurinn sé í eðli sínu þekkjanlegur, skiljanlegur og að ráðningar á gátum
tilverunnar—þar á meðal skilgreininga siðferðishugtaka—sé að leita innan
hans en ekki utan.19 Viðtekið hefur verið að skýra veraldarhyggju Stephans,
jarðbindingu viðhorfa hans, út frá lífsönn bóndans: Á bak við allt sem hann
yrki hilli undir landslag og það sé alltaf einhver árstíð, eitthvert veðurlag í
ljóðum hans,20 að bændasið. Ég hef sjálfur meiri trú á dómgreind Stephans
en svo að álíta að hún hafí eingöngu skerpst í baráttu hans við náttúruöflin:
að hann hefði ekki getað hugsað svipaðar hugsanir sem bréfberi eða barna-
kennari og hann gerði sem bóndi.
Miklu nær lagi er að vísa, eins og Viðar Hreinsson hefur gert, til reynslu
hans sem landnema, þess sem Viðar kallar hinn „tvöfalda sjóndeildarhring"
íslendings og Kanadamanns.21 „Grunur" Stephans um að allar þjóðir ættu
„mennska menn", „hugumlíka, hjartaskylda" styrktist í hinum alþjóðlega
hrærigraut sem Kanada var á þessum tíma, tilfmning hans varð hliðstæð
þeirri sem ég lýsti í upphafi máls á Taívan: tilfinningin fyrir sameðli allra
manna, allra þjóða, þó að ...
móðurmál og föðurland svo fjarlægt
að þær skildi, að menn vissu, að hefði ei
þeirra milli nokkur ferja farið (195).
Það er þessi hluthyggja um manneðlið sem mér virðist umfram allt hafa orðið
kveikjan að veraldarhyggju Stephans fremur en reynsla hans sem bónda, að
henni öldungis ólastaðri. Ef ekkert skilur í raun að dypstu eðlisþætti manns-
ins, þrátt fyrir blæbrigðamun einstaklinga og samfélaga, hví skyldi þá ekki
vera hægt að koma sér niður á þá hugtakanotkun og þá sambúðarhætti sem
öllum eru fyrir bestu, í framtíðarlandi þar sem „takmarkanir tungumáls og
landshátta eru upphafnar"?22
Hafi þessi tvö- eða margföldun sjóndeildarhringa opnað augu Kletta-
fjallaskáldsins fyrir sannleikanum um sameðli manna skyldi maður ætla að
enn meiri ástæða væri til þess að sams konar uppljómun hefði átt sér stað
meðal lærdómsmanna á okkar öld þegar heimurinn hefur skroppið saman
og „ferjur" tengt allar þjóðir. Því er þó ekki að heilsa, af einhverjum ástæðum:
Hvers kyns afstæðis- og efahyggja um þekkingu, mál og siðferði blómstrar
nú sem aldrei fyrr og hefur náð sögulegu hámarki í ritum svokallaðra
póstmódernista og afbyggjenda („deconstructionista"). Ég velti því fyrir mér
28                                                                                                  TMM 1995:4
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV