Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						útgáfur sé fjallað, nema ef vera skyldi í vandlætingartón. Líkt og í hefðbundn-
um þýðingarannsóknum er jafnan lagt mat á endurritanir með hliðsjón af
viðkomandi frumtexta; því meiri sem frávikin eru, þeim mun harðari dóm
fær verkið. Á síðustu áratugum má þó greina mikilsverða breytingu á þessu
sviði. Vaxandi hópur fræðimanna beggja vegna Atlantshafsins telur vænlegra
að greina þýðingar og aðrar endurritanir með hliðsjón af menningarheimi
þýðandans. Frá þeim sjónarhóli eru frávik frá frumtexta ekki tilefni einhliða
fordæmingar heldur vísbendingar um þær pólitísku og fagurfræðilegu for-
sendur sem ríkjandi eru í viðkomandi samfélagi.2
Þessi breyttu viðhorf til þýðinga hafa með öðrum orðum skerpt vitund
manna fyrir því hvernig einstakar þýðingar tengjast ýmsum öðrum textum
sem þýðanda eru kunnir (samtímabókmenntum, þjóðfélagsumræðu, o. s.
frv.). Slíkar vangaveltur hafa verið fyrirferðarmiklar um nokkurt skeið í
umfjöllun um samband og samræður frumsaminna skáldverka, en líkt og
Ástráður Eysteinsson rakti í grein hér í tímaritinu árið 1993 hefur hugtakið
textatengsl verið notað til að gera grein fyrir slíkum samræðum.3 Höfundur
hugtaksins er búlgarsk-franski fræðimaðurinn Julia Kristeva en samkvæmt
hennar skilningi á öll textasköpun sér stað á krossgötum tungumálsins og
þess rýmisþar sem merkingin er borin fram. Kristeva segir í þessu samhengi:
„sérhver texti er byggður upp sem mósaík tilvitnana, þ.e. sérhver texti er
upptaka og umbreyting annars texta".4
Gildi textatengsla fyrir þýðingarumræðu er af fleiri en einum toga. í fyrsta
lagi má beita hugtakinu við greiningu á þeim vanda sem við blasir þegar
þýðandi hyggst varðveita merkingarþætti sem bundnir eru sköpunarstað og
-stund frumtextans, ekki síst tengslum hans við ýmsa texta sem lesendum
þýðingarinnar eru ókunnir. Vandinn virðist þeim mun meiri sem þýðingin
stendur fjær frumtextanum í menningarsögulegu tilliti. Undir þessum
kringumstæðum á þýðandinn um fjóra meginkosti að velja: Hann/hún getur
(a) sleppt torskildum merkingarþáttum frumtextans, (b) fellt skýringar inn
í meginmál þýðingarinnar, (c) látið neðanmálsgreinar fylgja textanum eða
(d) reynt að gera grein fyrir glötuðum textatengslum í formála, inngangi og
viðaukum.
Þýðendur Islendingasagna hafa iðulega lagt mesta áherslu á síðast nefhda
kostinn. Fjölmargar þýðingar sagnanna hefjast á greinargerð þar sem fjallað
er um uppbyggingu íslensks samfélags á þjóðveldisöld, efni Landnámu og
lögbóka, heiðinn átrúnað, norræna goðafræði, sem og tengsl þýddu sögunn-
ar við aðrar íslendingasögur. Oftar en ekki eru ennfremur birt með þýðing-
unni kort af íslandi og viðkomandi söguslóðum, enda er þekking á sögusviði
sagnanna meðal þeirra „texta" sem eru erlendum lesendum síst tiltækir.5
Áðurnefnd þýðing Dasents á Njáls sögu gengur óvenju langt í þessa átt.
34                                                                                                  TMM 1995:4
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV