Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Ég er að setja saman leikrit upp úr lífi Norðurlanda til forna og
nefni það „Krabbinn". Þetta er táknrænt verk eins og Andrejev
skrifar og ekki síður viturlegt. Þegar maður er auralaus gerir maður
hvað sem er.6
Þetta er vitaskuld léttúðarhjal sem ekki er ástæða til að taka mjög alvarlega. í
orðunum felst samt sá sannleiksvottur að „Norðrið", norræn og þá íslensk
forneskja, naut í raun og veru áhuga og vinsælda í Rússlandi um og eftir síðustu
aldamót. Og á þau mið reru furðu mörg skáld með einum eða öðrum hætti.
Þessi „norræna" tíska átti sér þá forsögu, að þegar um aldamótin 1800
fengu margir Rússar drjúgan áhuga á norrænum fornbókmenntum.7 Sá
áhugi tengdist því, að menn töldu sig geta fundið í þeim merkilegar heimildir
um upphaf rússneskrar sögu. Sú kenning („normannisminn" svonefndi) átti
vinsældum að fagna, að norrænir væringjar (varjagi) hefðu átt drjúgan þátt
í að koma á fót rússnesku ríki í Novgorod (Hólmgarði) og Kijev (Kænugarði)
— enda mátti finna í rússneskum annálum sagnir sem bentu í þá átt. Þá
þegar heyrðust að sönnu andmælaraddir í þá veru, að þessi kenning gerði
full lítið úr slavnesku frumkvæði í sögunni og væri hún reyndar niðurlægj-
andi fyrir rússneskt þjóðarstolt. En öðrum fannst betra að líta svo á, að áður
fyrr hefði verið við lýði ein samfelld menning Norðursins, sem náði yfir
mikið svæði, allt frá keltum á írlandi og Skotlandi, yfir Norðurlönd og til
Rússlands. í þann ketil settu menn hugmyndir tímans um keltneska sagna-
menn, norræna guði, víkinga og skáld, sem og slavneskan heim goða og vætta
og rússnesk kappakvæði og hrærðu saman og suðu af þessu öllu mjöð sem
meðal annars var hafður til að efla sjálfstraust Rússa. Efla sjálfstraust ríkis
sem var tiltölulega nýorðið stórveldi í norðri (fremur en austri!), styrkja
sjálfsmynd Rússa andspænis evrópskum keppinautum í suðri og vestri, sem
höfðu fyrir sitt leyti reynt að slá eign sinni á arfinn „að sunnan" — arfinn
frá Aþenu og Róm.
Allt frá þeim tíma fengu Norðurlönd og þá ísland að lifa í rússneskum
skáldskap sem lönd hrikalegrar náttúru sem kenna mönnum karlmennsku
og dug, hetjulönd sem höfðu í heiðri mikilfenglegan skáldskap sem hélt uppi
orðstír manna og blés þeim að auki í brjóst frelsishug. Tískan norræna reis
með rómantískum tíma og hneig með kröfum raunsæisstefnunnar um
hlutlæga könnun samtímans. Hún lifði daufu lífi á seinni hluta nítjándu
aldar en reis síðan upp aftur nálægt síðustu aldamótum. Fræðimenn og skáld
lögðust á sömu sveif. íslendingasögur voru þýddar eða brot úr þeim, Eddu-
kvæði voru þýdd í bundið mál (með rússneskri stuðlasetningu!). Höfuðskáld
symbólismans rússneska koma hér mjög við sögu. Konstantín Balmont orti
síðrómantískan óð til íslands, íslandíja:
48                                                                                                   TMM 1995:4
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV