Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						slíkra „stefna" verður ekki hjá því litið að glíman við miðilinn — viðleitnin
til að festa sjónir á tilgang hans og eðli — hefur allt frá fyrstu tíð sett mark
sitt á kvikmyndina. I þeirri glímu hafa mörg tök verið reynd og ekki kleift
að lýsa þeim öllum í svo stuttu máli. Það sem fyrir mér vakir er að vekja
athygli á nokkrum þeim svörum sem fram hafa komið við spurningunum
hér að ofan. Til umfjöllunar vel ég aðallega tvo úr hópi svarenda, kvikmynda-
fræðinginn André Bazin og kvikmyndagerðarmanninn Stan Brakhage, sem
báðir hafa reynst áhrifamiklir, hvor á sínu sviði.
En hverfum fyrst eina öld eða svo aftur í tímann ...
II
Saga „sjöundu listgreinarinnar" er alla jafnan talin hefjast í kaffíhúsakjallara
einum í miðborg Parísar. Kvikmyndin sjálf er þó einhverjum árum eldri, saga
hennar nær að minnsta kosti aftur til 1888 og töluvert lengra ef ýmsum
nánustu forverum hennar innan ljóslistanna er leyft að fljóta með. Hinn
opinberi afmælisdagur kvikmyndarinnar var valinn með tilliti til þess að þá
voru „lifandi myndir" í fyrsta sinn sýndar opinberlega gegn gjaldi. Fyrsta
heila kvikmyndin sem varðveist hefur var hins vegar tekin árið 1891 í
„myndveri" hugvitsmannsins Thomas Alva Edison. Edison og samstarfs-
menn hans náðu þá að festa hnerra einn mikilfenglegan á hreyfanlegt tréni.
Með þessum hnerra var kvikmyndin borin í heiminn. Afrekið sjálft átti sér
hins vegar einkum stað fyrir tilstilli nýjustu uppgötvunar þúsundþjalasmiðs-
ins, vélarinnar sem hann nefndi kinetograph eða „skrásetjara hreyfingar". En
Edison brást hins vegar bogalistin þegar að sýningarmálum kom. Hann
áttaði sig ekki á því að kvikar myndir ættu best heima á tjaldi, heldur sýndi
þær í kassa þar sem aðeins einn áhorfandi gat barið dýrðina augum í einu.1
Þessi mistök kostuðu fjarveru hans þegar kvikmyndalistinni var formlega
hleypt af stokkunum í kjallara Grand Ca/éfáeinum árum síðar en fyrir þeim
viðburði stóðu þeir bræðurnir Auguste og Louis Lumiére. Lumiére-
bræðrunum hafði áskotnast tökuvél frá Edison-fyrirtækinu hálfu ári áður
en bjuggu síðan til sína eigin vél sem ekki aðeins gat fest myndir á filmuna
heldur einnig framkallað hana og varpað henni fram. Með þessari vél
mynduðu þeir sveinsstykki sitt, La Sortie de l'Usine Lumiére á Lyon, í ársbyrj-
un 1895 en myndin (eins og nafnið segir raunar berum orðum) sýnir
starfsmenn Lumiére-verksmiðjunnar í Lyon halda heimleiðis að vinnudegi
loknum. Þennan atburð áttu gestir þeirra í kjallaranum nú kost á að upplifa
fyrir andvirði eins franka. Fleiri myndir voru í boði á u.þ.b. hálftíma langri
sýningunni, þar á meðal hin fræga lestarmynd, L'Arrivée d'un train en gare,
sem mörgum áhorfandanum reyndist óvenju minnisstæð.
TMM 1995:4                                                                                                  75
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV