Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						fara? Hvað hafa orðin gert honum? Hvers vegna er honum svo illa við
tungumálið, það tákna- og boðskiptakerfi sem öðru framar liggur verund
okkar sem manneskja til grundvallar? Er þetta kannski aðeins enn eitt dæmið
um „sjónrembuna" sem einkennt hefur hina svokölluðu „framvarðarsveit"
módernismans, þá sjónrænu retorík sem hún beitir til að hylma yfir hinar
raunverulegu orðræður sínar, sem kristallast í sögulegum tengslum (les:
„hugmyndastuldi") og samsekt með auðvaldi og karlrembu?31 Eða er mað-
urinn kannski bara á einhverskonar verufræðilegu „sýruflippi", týndur og
tröllum gefinn í skynórum 68-kynslóðarinnar? Er hugsun hins óagaða auga
nokkuð meira en rómantísk steypa, goðsögnin um „sakleysi" augans end-
urborin — goðsögn sem búið er að afhjúpa fyrir löngu? Er nokkur einasta
glóra í málfiutningi hans?
Málsgreinin hér að ofan gefur aðeins forsmekkinn að þeirri gagnrýni sem
kenningar Brakhage gætu hlotið, sum málefnaleg, önnur ekki, eins og gerist
og gengur. Það er vissulega margt gagnrýnivert í málfiutningi hans og þá
kannski einkum hvernig hann útskúfar orðlistinni í kvikmyndum sínum og
fræðiskrifum. Á hinn bóginn eru þessi skrif hans einmitt vísbending um að
afstaðan sé ef til vill ekki eins afgerandi og orðin gefa til kynna. Skrifar
Brakhage ekki til að freista þess að fella þessa sömu „augnhugsun" í orð?
Hér getur enginn svarað fyrir Brakhage nema texti hans sjálfs í orðum og
myndum. Mig grunar þó að rótin liggi öðru fremur í vonbrigðum þess sem
reynir að ná utan um öll svið skynjunar sinnar með orðum einum saman,
ekki vegna þess að hann eða hún sé lélegur penni heldur vegna þeirra
takmarkana sem í táknum og boðskiptum tungunnar felast. Þannig hljótum
við í það minnsta að viðurkenna að orð eru ekki til um allt sem hugsað er á
jörðu, hvorki í íslensku né öðrum tungumálum. Hins vegar sé ég ekki glöggt
hvernig við getum komist af án málsins og þeirrar hugsunar sem af henni
sprettur þegar við reynum að koma öðrum — sem og okkur sjálfum — í
skilning um eðli og margbreytileika þess ævintýris sem skyntúlkunin vissu-
lega er.
Brakage stillir hugsun augans og hugsun tungunnar upp sem andstæðum
sem útiloka hvor aðra. Hann telur á augað hallað í flestum kvikmyndum og
vill því nota tilraunamyndina til að verja málstað þess. Þar með er hann
búinn að blanda sér í ævagamlar deilur myndar og orðs sem ekki er laust við
að minna á ætt- eða hjaðningavíg. Svipaða sögu má segja um hitt megin
andstæðuparið í kvikmyndum — raunsæið og fantasíuna þar sem blóð-
hefndin hefur ekki síður blómstrað. Það er rétt að.þetta komi fram því annars
gæti Brakhage aldrei notið sannmælis, fjandskapur orðs og ímyndar á sér
upptök á báða bóga32 og er viðhaldið af órækum fylgismönnum þeirra en ef
TMM 1995:4                                                                                                  87
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV