Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						iOOk tt-li3-6l fct nwn w"
um hætturnar sem ógnuðu tilvist íslenskrar menningar var mikilvægari.
Þetta atriði var svo mikilvægt að það er lögfest hlutverk Sjónvarpsins að
vinna að andspyrnunni. (sbr. útvarpslög) Upphafsmenn Ríkissjónvarpsins
lögðu þar með strax mikla áherslu á menntunarlegt gildi miðilsins s.s. gerð
heimildarmynda2 um land og þjóð.
Annað atriði sem ég vil nefna í þessu sambandi er að almennt innan
sjónvarpsfyrirtækja virðast ríkja þau viðhorf að sætta þurfi ólíkan smekk
fólks, að brúa þurfi bil milli aldurshópa, mismunandi menntunarstig og
fleira í þeim dúr. Afleiðingin er sú að lítið svigrúm reynist til annarskonar
kvikmyndagerðar en hefðin segir til um (Crawford og Turton 1992:260).
Útkoman er því ákveðin vantrú á áhorfendum sem vitibornum manneskjum
og sést það hér á landi t.d. á því hvernig heimildarmyndir eru almennt
matreiddar — á mjög hefðbundinn hátt er varðar form og stíl, þær þurfa að
vera skemmtilegar (jákvæðar) og útkoman verður gagnrýnislaus framleiðsla
sem er ætlað að fræða og mennta.
Ég vil halda því fram að þessi tengsl miðilsins við markmiðin (þ.e. andsvar
við ameríkaníseringu og menntunarlegt hlutverk þeirra) hafi mótað mjög
þá siðferðilegu hugsun sem býr að baki heimildarmyndagerð hér á landi.
Með tilliti til þess að íslensk kvikmyndaframleiðsla er (og á að vera) til heilla
fyrir íslendinga sem þjóð og með aðgreinda menningu, þá virðist litið svo á
að hlutverk fjölmiðlamannsins sé svo mikilvægt að réttur einstaklingsins í
íslensku samfélagi er oft fyrir borð borinn. Hér á ég ekki við að íslenskir
fjölmiðlamenn séu að ryðjast inn á heimili fólks og krefja það um viðtal
vegna þess að málstaðurinn sé svo góður. Hugsunin er frekar sú að fjölmiðla-
menn virðast oft ekki íhuga þann möguleika við gerð á heimildarmynd að
þeir hafi siðferðilegum skyldum að gegna við þátttakendur í myndinni og
að nauðsynlegt sé leita eftir samþykki þeirra fyrir þátttöku. Heimildarmynd-
ir á íslandi eru oftast gerðar undir því yfirskini að þær gæti hlutleysis og að
veruleikinn sé sýndur eins og hann raunverulega er.3 Því er ekkert rúm fyrir
siðferðilegar vangaveltur t.a.m. hvort leita eigi eftir leyfi til þess að mynda
fólk (sjá Ruby 1988; Pryluck 1988) vegna þess að á engan er hallað, myndin
er „heimild", „hlutlaus skráning" og án gildisdóma.
Ef við hugum að síðara atriðinu, um tengsl áhorfenda og heimildar-
mynda, má segja að siðferðislegar skyldur fjölmiðlamannsins við almenning
séu mjög sterkar. í greinargerð með ályktun Evrópuráðsins um siðferði í
blaðamennsku (sem á við um flesta fjölmiðlun) segir í blaðagrein að „fjöl-
miðlar ættu ekki að líta á upplýsingar sem tilgang í sjálfu sér,..., heldur sem
leið til að stuðla að þroska einstaklinganna og þjóðfélagsins í heild." (Páll
Þórhallsson 1994:10) Og í skrifum Sigurðar Kristinssonar heimspekings um
siðareglur íslenskra blaðamanna segir að fjölmiðlamenn hafi þá frumskyldu:
94                                                                                                  TMM 1995:4
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV