Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						rógsherferð gegn bændum, dæmasafn um allan þann óþverra sem gerst
hefur á íslandi í gegnum aldirnar, og ekki síst tilræði við þjóðerniskennd
íslendinga.5 Þrátt fyrir ítarlega umræðu um söguskoðunina sem beitt er í
myndinni var lítið sem ekkert rætt um ýmis siðferðileg álitamál s.s. eins og
frjálslega notkun á gömlu myndefni.
Notendur gamalla mynda hafa ákveðnum siðferðilegum skyldum að
gegna gagnvart því fólki sem á myndunum eru, gagnvart ljósmyndaranum
sem tók myndina, afkomendum þess fólks sem er á myndinni og gagnvart
eigendum myndanna, einstaklingum og söfnum (sjá Pinney 1989). Þjóð í
hlekkjum hugarfarsins hreyfir við slíkum spurningum. í fyrsta þættinum af
fjórum eru notaðar gamlar kvikmyndir sem sýna fólk við heyskap og er í
texta myndarinnar, í tengslum við myndefnið, verið að gera því skóna að
kynmök milli manna og dýra á miðöldum hafi verið mun tíðari en annálar
segja til um. Það sem gerist í þessu dæmi er að ályktunin sem átti við miðaldir
er yfirfærð á það tímabil sem gömlu myndirnar eru teknar og er fólkið á
myndunum gert að fulltrúum þeirra sem svala kynhvöt sinni hjá dýrum. Slík
notkun er siðferðilega röng sé t.a.m. vitnað til orða í siðareglum blaðamanna
hér á undan „að forðast allt, sem valdið getur saklausu fólki, eða fólki sem á
um sárt að binda, óþarfa sársauka eða vanvirðu." (Sigurður Kristinsson
1991:183). Þó svo að þáttagerðarmaðurinn hafi í blaðaviðtali haldið því fram
að myndefnið hafi fyrst og fremst verið til skrauts, þá leysir það hann ekki
undan þeirri ábyrgð að nota gamlar myndir þannig að fólk beri ekki skaða
af. Þáttagerðarmaðurinn á að hafa gengið úr skugga um hvort eitthvað af því
fólki sem sést við heyskapinn sé enn á lífi áður en hann tekur þá ákvörðun
að nota myndirnar með lýsingum á kynhegðun til sveita fyrr á öldum.
Framleiðanda myndarinnar rekur ekki minni til þess að hafa grennslast fyrir
um við gerð hennar hvort þetta fólk á myndunum væri enn á lífi.6
í því Ijósi sem hér um ræðir er myndin Lífið um borð (1993) athyglisvert
dæmi. Myndin gerist um borð í togara, sem er bæði vinnustaður og heimili,
og mætti ætla að fjölmiðlamennirnir hefðu leitað eftir samþykki allra um
borð (um 25 manns) til þess að búa til þessa mynd. Það var hins vegar ekki
gert, heldur eingöngu leitað til eigenda skipsins eftir leyfi og treyst á að þeir
greindu áhafnarmeðlimum frá því að kvikmyndagerð væri í deiglunni.7
Skoðanir manna um borð á þessari framleiðslu reyndust ekki skipta máli,
þrátt fyrir að þeir væru í meirihluta um borð, byggju um borð og væru eitt
aðal viðfangsefni myndarinnar. í kynningu á myndinni Lífið um borð í einu
dagblaðanna með fyrirsögninni „Sjómenn kalla ekki allt ömmu sína"8 má
skilja sem svo að myndin fjalli um margt af því sem þykir akkur íyrir
íslenskan menningararf — gamla og nýja tíma sjómannslífsins, umgengni
manna um skipið, vinnubrögð og viðhorf sjómanna til þeirra, hjátrú og ekki
TMM 1995:4                                                                                                   97
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV