Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						ingi. Hún er frelsandi afl í samfélagi þar sem „allt getur gerst". Hinni
efnislegu, hedónísku uppfyllingu óskanna er aldrei teflt gegn neinu siðferði-
legu gildismati heldur er hún þvert á móti gerð hluti af stærri og umfangs-
meiri „opnun" samfélagsins. Djöflaeyjan verður að frásögn af frelsi.
Þessi frelsis- og uppgripatími er einnig umgjörð nýjustu skáldsögu Einars,
Kvikasilfurs. Þetta er íyrst og fremst saga af „afhöfnum". Athöfnum sem eru
órjúfanlegur hluti af þjóðfélagi möguleikanna og uppgripanna þar sem
ákvarðanir eru ekki teknar með hliðsjón af áætlunum heldur vegna óvæntra
sviptivinda og duttlunga. Þær eru táknmynd þess tíma þegar bláfátækir
alþýðumenn, líkt og Bárður Killian, ein höfuðpersóna bókarinnar, geta
komist í feitt ef þeir eru nógu útsjónarsamir. En þessar athafnir eru þegar
upp er staðið allt annað en frelsandi. Þær leiða í besta falli ekki til neins en
oftar leiða þær þó til ógæfu, brjálæðis og enn meiri fátæktar. í stað þess að
vera tákn um frelsi eru þær sífellt spyrtar saman við æði, geðveiki og vímu.
Ýkjurnar í frásögninni vísa ekki á hina grótesku gerjun lífsins í fátækrahverf-
um Reykjavíkur, líkt og í Djöflaeyjunni, þær vísa fyrst og fremst á æðið: „nú
fór Bárður að taka til hendinni, með meiri starfsorku en nokkru sinni fyrr,
hann vann sextán til átján tíma á sólarhring alla daga vikunnar, og dreymdi
um peningamál þann stutta tíma sem hann svaf á nóttunni" (bls. 36).
í fyrri hluta skáldsagnatvennunnar um Killiansfjölskylduna Heimskra
manna ráð (1992) gerði Einar tilraun til að skýra athafnaæðið út frá söguleg-
um og félagslegum þáttum, líkt og Guðmundur Andri Thorsson gerði í
skáldsögunni íslenski draumurinn (1991), þar sem „æðið" var rakið til
„tilbúins" draumveruleika stjórnmála og efnahags. Þessar skýringartilraunir
eru ekki jafn fyrirferðarmikill þáttur í Kvikasilfri en engu að síður er ljóst að
líkt og í Heimskra manna ráðum er Einar hér að gagnrýna þetta æði, þessa
sviptivinda uppgripanna. Hann teflir fram mótvægi við þessa loftkenndu
vitleysu sem er hinn jarðbundni sögumaður Halldór Killian og frásögn hans.
Að vísu lifir þessi sögumaður á sagnatilbúningi athafnanna og æðisins en
hann er engu að síður fulltrúi nýrrar skynsemi sem reynir að festa rætur í
þeim stöðugleika sem rís af kollsteypu athafnamannanna. Á grundvelli
þessarar nýju skynsemi er hægt að vega og meta fortíðina og gera upp
reikninga við tímabil uppgripanna. Tímar uppgripanna eru liðnir og það
eina sem þeir áorkuðu var vitleysa, glundroði og geggjun. Stöðugleikinn sem
leysir þá af hólmi er á hinn bóginn tími upplýsingar og íhugunar þar sem
viðhorf og verk eftirstríðsárakynslóðarinnar eru vegin og metin og blindgöt-
ur hennar gagnrýndar. Hann er hið ódrukkna ástand athafnafíklanna.
En þó svo að stöðugleikinn sé útgangspunktur gagnrýninnar, þá er ekki
verið að segja söguna af honum í Kvikasilfri heldur af uppgripum og athöfn-
um sem mistakast. Þegar þessari hrakfallasögu lýkur er hið frásagnarverða
110                                                                                                 TMM 1995:4
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV