Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						hugmyndafræði fái áfram þrifist. Hin sífellda afneitun annarra möguleika
og annarra sjónarhorna þröngvar þessari hugmyndafræði að síðustu inn í
öngstræti þar sem hún trénar vegna skorts á sveigjanleika og nýjum hug-
myndum. 1 luktum heimi, nýjasta skáldsaga Fríðu Á. Sigurðardóttur, er
einmitt saga af fulltrúa þessarar athafnasemi. Hinn miðaldra athafnamaður,
Tómas, er kominn í kreppu sem hann kemst ekki út úr með góðu móti. Eftir
misheppnaða sjálfsmorðstilraun sest hann niður í sumarbústað föður síns
og reynir að festa á blað undangengna atburði og skýra þá út fyrir sjálfum
sér. Tómas er sundurtættur maður þrátt fyrir velgengni sína á viðskiptasvið-
inu, góða menntun og stöndugheit. Hann vaknar upp við að heimur hans
er kominn í þrot vegna innri takmarka sinna og að allt sem hann trúði á er
orðið ótryggt og óvisst. Hann veit ekki sitt rjúkandi ráð.
Faðir hans, Jóhann Marselíus, er persónugervingur þess kerfis sem Tómas
hefur fórnað ævi sinni. Faðirinn sem yfir öllu gín og sem synirnir reyna í
sífellu að geðjast en geta þó aldrei. Heimur föðurins er í raun kominn úr liði.
Fyrirtækið á í gríðarlegum erfiðleikum vegna þess að ákvarðanir hafa verið
teknar sem ekki miða að öðru en að geðjast þessum gamla manni. Líkt og í
Kvikasilfri eru hér komnir grunndrættir æðisins. Þrátt fyrir að efnahagslífið
reyni á ytra borði að sýnast skynsamt og röklegt eru ákvarðanir athafna-
mannanna óskynsamlegar, flausturskenndar og tilfinningabundnar. Þær
miða ekki að gróða eða hagsýni heldur að því að geðjast kerfinu sjálfu,
föðurnum sem kom fyrirtækinu á fót og byggði það upp með leiðsögn síns
spámannlega innsæis: „Því Jóhann Marselíus varð fyrir uppljómun. Honum
vitraðist að íslendingar skyldu ... læra eins og allar siðmenntaðar þjóðir að
nota klósett, vask, bað og sturtu" (bls. 46).
Þessi lukti heimur er kominn að fótum fram en er haldið gangandi með
leikaraskap. Þó svo að fyrirtæki þeirra feðga sé komið að falli er ákveðið að
reyna að bjarga því með því að þenja það enn út, keyra allt á fullt. Frásögnin
af þessum tilraunum getur því ekki orðið hin venjulega athafnamannasaga
heldur aðeins saga af örvæntingu, kreppu og þrengingum. Hin hefðbundnu
frásagnarlíkön reynast ónothæf andspænis þessum brotakennda veruleika.
Þau eru sífellt sett í gang en nema um leið staðar andspænis draumunum,
þránum og hinum bældu minningum. Þó svo að Tómas reyni að bægja öllum
óskynsömum hugrenningum á brott með því að tönnlast á hinu röklega,
ásækja þær hann engu að síður. Því einkennist sú frásögn sem hann skrifar
eftir að hann hefur reynt að farga sér, af rofum og þögnum. Hann skrifar ekki
sögu af glæsilegum uppgripum og athöfnum heldur sögu af ótta sínum, af
átökunum við föðurinn og þrá sinni eftir ást og lausn úr sínum lukta heimi.
Þetta er frásögn sem fellur í raun saman við mótvægi karlheimsins, þann
heim sem Tómas vill ekkert af vita, þó svo að hann þrái hann í raun. Frásögn
114                                                                                                TMM 1995:4
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV