Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						samslátturinn stundum svo yfirdrifínn, sé litið til einstakra atriða, að hann
fer gjörsamlega yfir strikið. Þegar Rut loks fiytur inn til Tómasar dregst allur
skali annarleikans að henni líkt og hún gneisti af táknhlöðnum segulkrafti
sem límir hana við fyrrnefndan kött, fær húsið til að ilma að nýju og íyllir
Tóm(asar)t-húsið af nýrri (kvenlegri) merkingu: „Hún heíur lagt húsið undir
sig, eins og köttinn, og mig. Hún svífur um eins og hún hafi alltaf átt hér heima,
djassar, tekur nokkur dansspor, setur blóm úr garðinum í vasa hér, kveikir á
kerti þar, hristir púða, færir mynd, smáhlut, og eitthvað gerist sem er óskiljanlegt,
líkt og hlýni, lifni yfir öllu, eins og húsið hafi vaknað af svefni" (bls. 152).
Hér hlaðast upp allar þær gróður-, vaxtar og lífmyndhverfingar sem í
sífellu binda hið kvenlega á klafa frjósemishlutverksins, skipa heiminum
niður í skýrt afmörkuð táknsvið. Líkt og orðræða stöðugleikans, þá hafnar
þessi umpólun táknkerfanna þeim möguleikum sem búa í hinum margrása,
margslungna og fjölradda heimi síðmódernismans. Hún kann ekki annað
en að snúa því gamla á haus.
En einmitt sú staðreynd að texti Fríðu snýst um þessa umpólun, sýnir hve
mikilvæg hún er fyrir skilning okkar á samtíðinni. Fríða spyr sig í fullri alvöru
einnar af hinum þrálátu spurningum nýaldarinnar, spurningarinnar um
hvernig eigi að grípa inn í merkingarframleiðsluna sjálfa og breyta henni.
Hvernig sé hægt að skapa nýjan heim og nýjan skilning þar sem réttlæti,
lýðræði og frelsi ná fram að ganga. Um þessa spurningu snerist obbinn af
textakenningum síðustu áratuga. Hver á sinn hátt reyndu kenningasmiðirnir
að bregðast við þeirri staðreynd að merkingin er aldrei bundin neinum
föstum böndum við hlutina og er þess vegna sífellt beitt sem hugmynda-
fræðilegu vopni. Sérstaklega í neysluþjóðfélögum þar sem boðskipti og
táknasendingar eru svo samtengd markaðskerfinu að meðvitaður lestur
tákna þýðir í raun að allt hið félagslega, efnahagslega og samskiptalega svið
samfélagsins er undirorpið gagnrýnni athugun. Þessir höfundar reyndu að
finna leið til að verjast kúgun þeirra sem hafa tungumálið í sínum höndum.
Leið til að snúa á kúgun málfræðinnar, kúgun orðabókanna, hefðarinnar og
hins vestræna þankagangs. Þeir spurðu sig hvernig ætti að nota þá uppgötv-
un að merking er tilbúningur til að frelsa merkinguna.
Hins vegar er öllum tilraunum til að nota þessar hugmyndir til að skilja
samtíðina jákvæðum skilningi oftast tekið fremur illa. Þegar bandaríski líf-
og sagnfræðingurinn Donna Haraway sló t.d. fyrir nokkrum árum fram
setningunni: „Ég vildi frekar vera vélmenni en gyðja"6, urðu margir hálf
hvumsa, enda búið að berja það inn í höfuðin á okkur að allt sem byrjar á
líf- sé gott og fagurt. í stað þess að skilgreina hið kvenlega út frá lífhugmynd-
inni eða mannskepnuna út frá sálarhugtakinu notar hún gena- og upplýs-
ingatækni nútímans til að setja fram tilgátu um nýja sjálfsskilgreiningu og
116                                                                                                 TMM 1995:4
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV