Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ólafķa : rit Fornleifafręšingafélags Ķslands.

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ólafķa : rit Fornleifafręšingafélags Ķslands.

						 __________ 

17 

Síðrómverskur útskurður, austurlenskt 

dýraskreyti og klassísk myndbygging 

bræðast þar saman í stíl sem hefur 

tæknilega og listræna yfirburði, svo og 

kraftinn og hugmyndafræðina til að 

bera fram að kristnitöku um aldamótin 

1200. Um átta alda bil tekst honum að 

verja tilvist sína og tilgang, ekki með 

óbilgirni, heldur frekar með því að vera 

síbreytilegur, sogandi til sín nýja hluti 

en fúlsa við öðrum, þannig að elsta útlit 

hans í Nydamstíl og Stíl I er þó nokkuð 

frábrugðið því sem að lokum gefur að 

líta í Hringaríkisstíl og Úrnesstíl. 

   Frá endalokum Vesturrómar við lok 5. 

aldar þar til rómversk-kaþólska kirkjan 

festir sig í sessi á Norðurlöndum undir 

lok 12. aldar, brýst norræn skreytilist 

fram af listrænum lífsþrótti, með 

flækjum og fegurð, sem enn á vorum 

dögum vekur aðdáun og undrun. 

Skreytilist, eins og venja er að tala um, 

er að finna á vopnum og menjum, rist í 

stein, ofið í efni, skorið í tré á vögnum, 

sleðum og rúmfjölum, og víðar. Á sínu 

síðasta skeiði gefur að líta hana á 

kristnum kirkjum. Hana hefur verið að 

sjá allsstaðar, á öllu, umhverfis fólk í 

starfi og leik, stríði og friði, lífi og 

dauða. Hún ryður sér til rúms á tímum 

þjóðfélagslegra og stjórnarfarslegra 

umbyltinga, sem þjóðflutningar ger-

manskra þjóða fólu í sér og líður undir 

lok þegar kristindómur og konungsvald 

ná kjölfestu á grundvelli þjóðlegrar 

einingar. Á lokastigi sest hún að í 

nýjum höfuðstöðvum guðsdýrkunar-

innar, þ.e. kirkjunum, en þá er bundinn 

endi á frekari þróun hennar, því að 

henni er þá ekki lengur gert kleift að 

bæta við sig nýjungum. Úrnesstíllinn 

heldur sínu striki um tíma eftir að 

kristni tekur við en er síðan úr sögunni 

á 12. öld. Nýr stíll, rómanskrar ættar, 

kemur í hans stað. 

   Við fyrstu sýn er breytingin þó ekki 

áberandi frá hinu stóra dýri og list-

rænum vafningum þess til flókinna 

gróðurvafninga í rómönsku kirkjunum. 

Þessi munur er engu að síður afgerandi, 

því að við kristnitöku missir hið frjálsa 

og lifandi dýraskreyti merkingu sína og 

Af mönnum og dýrum og þess konar skepnum 

Dýraskreyti og yfirskilvitlegur veruleiki þess 

 

Lotte Hedeager  

 

 

Norrænt dýraskreyti á sér upphaf í því umróti sem fylgdi hruni Vesturrómverska ríkisins 

og þróaðist í þeim breytingum sem urðu á samfélagi, stjórnarfari og hugarfari víða 

meðal íbúa í Evrópu. Skyndilega braust út stílfræðilega margbreytilegt tjáningarform og 

um leið marghliða og jafnframt myndríkt formmál, án þess að það hafi verið gefið 

hvaðan það kom eða hvar á meginlandi Evrópu það átti sér upprunaland.  

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123