Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Aldan

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Aldan

						23.  SEPTEMBER 2014aldan14
Dr. Ingibjörg Gunnarsdóttir hlaut 
Hvatningarverðlaun Rannís
Hvatningarverðlaun Vísinda- og 
tækniráðs fyrir 2014 voru afhent á 
Rannsóknaþingi Rannís föstudaginn 
29. ágúst sl. Dr. Ingibjörg Gunnars-
dóttir, prófessor í næringarfræði við 
Háskóla Íslands, hlaut viðurkenn-
inguna að þessu sinni. Forsætisráð-
herra, Sigmundur Davíð Gunnlaugs-
son, afhenti Ingibjörgu verðlaunin. 
Ingibjörg er fædd árið 1974. Hún 
lauk BS prófi í matvælafræði frá HÍ 
árið 1997 og MS prófi i næringar-
fræði tveimur árum og varði þá hluta 
námstímans við Konunglega land-
búnaðarháskólann í Kaupmanna-
höfn. Hún lauk doktorsprófi í nær-
ingarfræði árið 2003. Meistararitgerð 
Ingibjargar fjallaði um næringará-
stand sjúklinga en doktorsverkefni 
hennar um næringu og vöxt ungbarna 
og tengsl við áhættu á hjarta- og æða-
sjúkdómum síðar á lífsleiðinni. Fyrir 
doktorsrannsóknir sínar hlaut Ingi-
björg sérstakar viðurkenningar, bæði 
hérlendis og erlendis. 
Ingibjörg tók virkan þátt í upp-
byggingu og skipulagi Rannsóknastofu 
í næringarfræði við HÍ og Landspítala 
auk þess að sinna kennslu. Hún átti 
stóran þátt í uppbyggingu Matvæla- og 
næringarfræðideildar HÍ og varð pró-
fessor við þá deild árið 2010. Á síðasta 
ári tók hún við starfi forstöðumanns 
við Rannsóknastofu í næringarfræði, 
en því fylgir að hún er einnig yfirnær-
ingarfræðingur Landspítala Háskóla-
sjúkrahúss. 
Ingibjörg hefur stýrt og tekið þátt 
í fjölda verkefna sem styrkt hafa 
verið af innlendum og erlendum 
rannsóknasjóðum, auk þess að hafa 
átt sæti í ótal sérfræðihópum. Rann-
sóknir Ingibjargar fjalla einkum um 
næringu ungbarna, barna, unglinga 
og fullorðinna, en taka einnig til af-
markaðra hópa eins og barnshafandi 
mæðra og sjúklinga. Á síðasta ári hlaut 
Ingibjörg þrjá nýja styrki til alþjóðlegra 
rannsóknaverkefna. Hún er verkefnis-
stjóri íslenska hluta Evrópuverkefnisins 
Mood-Food sem fjallar um tengls nær-
ingarástands og þunglyndis, en umfang 
þess er um 1,4 milljarðar króna. Hún 
er íslenskur verkefnisstjóri norræna 
rannsóknaverkefnisins ProMeal, en 
markmið þess er að kanna þýðingu 
skólamáltíða fyrir heildarmataræði 
grunnskólabarna sem og einbeitingu 
þeirra og frammistöðu í skóla. Loks 
hlaut hún styrk úr Rannsóknasjóði til 
að gera næringarfræðilega rannsókn 
á sjúklingum með langvinna lungna-
teppu, í samstarfi við King?s College í 
London og Herlev spítala í Danmörku. 
Ljóst er að rannsóknir Ingibjargar 
hafa haft og munu hafa gríðarleg áhrif 
á skilning okkar á tengslum heilsu og 
næringar, auk þess að hafa bein áhrif 
á mótun næringarviðmiða ólíkra hópa 
í samfélaginu. Ingibjörg þykir afburða 
kennari og er ötul við að miðla þekk-
ingu til almennings, m.a. með ritun 
greina og opnum fyrirlestrum. Það er 
álit dómnefndar að Ingibjörg uppfylli 
öll viðmið hennar og sé því verðugur 
handhafi Hvatningarverðlauna Vís-
inda- og tækniráðs 2014. 
Hvatningarverðlaunin
Hvatningarverðlaun Vísinda- og 
tækniráðs eru veitt vísindamanni sem 
snemma á ferlinum þykir hafa skarað 
framúr og skapi væntingar um framlag 
í vísindastarfi er treysti stoðir mann-
lífs á Íslandi. Verðlaunin, sem nú eru 
2 milljónir króna, hafa verið veitt frá 
árinu 1987, í fyrsta sinn á 50 ára af-
mæli atvinnudeildar Háskóla Íslands. 
Markmiðið með veitingu Hvatningar-
verðlaunanna er að hvetja vísindamenn 
til dáða og vekja athygli almennings 
á gildi rannsókna og starfi vísinda-
manna. 
Verja skal a.m.k.3% af vergri lands-
framleiðslu til rannsókna og þróunar
Illugi Gunnarsson, mennta- og 
menningarmálaráðherra, kynnti við 
afhendingu Hvatningarverðlaunanna 
drög að úttekt á vísinda- og nýsköp-
unarkerfinu sem unnin var fyrir til-
stuðlan mennta- og menningarmála-
ráðuneytisins. Að baki skýrslunnar 
liggur ítarlegt samráðsferli þar sem fólk 
víða að úr kerfinu ? úr háskólunum, 
rannsóknarstofnunum, ráðuneytum 
og fyrirtækjum - var kallað að borðinu 
til að ræða um styrkleika og áskoranir 
í vísinda- og nýsköpunarumkerfinu. 
?Á Íslandi starfa margir fram-
úrskarandi vísindamenn. Í nýlegri 
úttekt Nordforsk á birtingum á Norð-
urlöndunum má sjá að á mörgum 
sviðum standa íslenskir vísindamenn 
sig afburðavel. Hér hefur vöxturinn í 
birtingum frá árinu 2000 verið gríðar-
legur eða ?extreme? svo vitnað sé til 
orða skýrslunnar. Annað sérkenni á 
íslenskum vísindamönnum er í hversu 
miklu alþjóðlegu samstarfi þeir eru. 
Hvergi á Norðurlöndunum og þótt 
víðar væri leitað birtir jafn hátt hlut-
fall vísindamanna greinar og bækur í 
samstarfi við erlenda kollega og hér 
á landi. Góður árangur sem þessi er 
ekki sjálfgefinn. Hér skiptir eljusemi 
og frumkvæði einstakra vísindamanna 
miklu en einnig aðstæður þeirra og að-
búnaður. Það er um þetta sem úttektin 
leggur mat á: aðstæður til vísindaiðk-
unar og nýsköpunar hér á landi og þá 
einkum hvað við þurfum að gera til 
að stuðla að því að viðhalda góðum 
árangri til framtíðar. 
Með því að efla Rannsóknasjóð og 
Tækniþróunarsjóð viljum við leggja 
okkar af mörkum til þess að við náum 
því markmiði að Ísland verði, árið 
2016, komið í hóp þeirra landa sem 
verja a.m.k.3% af vergri landsfram-
leiðslu til rannsókna og þróunar. Þetta 
er okkar markmið. Styrking sjóðanna 
er ekki það eina sem skiptir máli í þessu 
samhengi, heldur er gert ráð fyrir að 
fyrirtæki efli einnig sína rannsóknar- 
og þróunarstarfsemi. Það verður gert 
með því að skapa fyrirtækjum slíkt um-
hverfi að þau sjái hag í að auka hlut sinn 
í rannsóknar- og nýsköpunarstarfi. 
Sérstaklega er hér horft til skattahvata. 
Í vor samþykktum við einnig að fjár-
fest skyldi í gagnaöflun um vísinda- og 
nýsköpunarstarfsemi hér á landi og 
árangurinn af henni. Til að ná þessu 
markmiði verður 70 milljónum króna 
varið í upplýsingakerfi um rannsóknir 
á næstu tveimur árum. Að auki hefur 
nú Hagstofan tekið við framkvæmd 
könnunar á vísinda- og þróunarstarfi 
hér á landi sem unnin er annað hvert 
ár. Það er okkar von að þetta verði til 
þess að stórefla hér upplýsingaöflun 
um rannsóknir og nýsköpun til að 
auka yfirsýnina og til að renna styrkari 
stoðum undir stefnumótun og ákvarð-
anatöku í háskólum, rannsóknarstofn-
unum og hjá stjórnvöldum. Kerfið eitt 
og sér er ekki nóg, við eigum að stefna 
að því að efla hér greiningu á sviðinu 
og að tryggja mannafla í það. 
Það er nýmæli í starfi Vísinda- og 
tækniráðs að unnin sé sérstök aðgerða-
áætlun með tilgreindum ábyrgðar-
aðilum, hún kostnaðargreind og 
tímasett. Markmiðið er að tryggja 
markvissa eftirfylgni með framkvæmd 
stefnunnar. Ríkisstjórnin hefur fyrir 
sitt leyti samþykkt að beita sér fyrir 
fjármögnun áætlunarinnar með fyr-
irvara um fjárlagaferlið og afgreiðslu 
Alþingis. Ætlunin er að auka opinbera 
fjárfestingu í samkeppnissjóðum um 
2,8 milljarða, þ. e. um 800 milljónir 
króna fjárlagaárið 2015 og um allt 
að tvo milljarða króna 2016. Um leið 
er þess vænst að aðgerðin auki fjár-
festingar fyrirtækja um 5 milljarða 
króna. 
Nú í sumar hóf mennta- og menn-
ingarmálaráðuneytið vinnu við að rýna 
betur í stöðu háskólastigsins og vís-
indastarfs í landinu með spurninguna 
um hvernig við getum eflt gæði og ár-
angur á sviði vísinda í huga. Mér finnst 
mikilvægt að við skoðum vel með 
hvaða hætti við getum styrkt háskóla-
kerfið og aukið samlegð í því. Mik-
ilvæg tækifæri glatast ef við dreifum 
kröftum okkar of víða. Við eigum að 
einbeita okkur að því að keppa alþjóð-
lega fremur heldur en að leggja mest 
af okkar orku í innbyrðis samkeppni. 
Ráðuneytið hefur einnig hafið að 
skoða betur hvernig við getum byggt 
upp alþjóðlegt samstarf um rann-
sóknarinnviði á markvissari hátt. Þetta 
er einmitt eitt af þeim atriðum sem 
skýrslan nefnir. Það skiptir miklu máli 
fyrir litla þjóð eins og okkur að eiga 
gott samstarf á alþjóðlegum vettvangi 
um innviði eins og rannsóknarstofur, 
mælitæki, gagnagrunna og þess háttar. 
Innviðir eru stórar fjárfestingar og því 
skynsamlegt fyrir okkur að horfa til 
samstarfs við önnur lönd. Við verðum 
að tryggja okkar vísindamönnum 
aðgang að aðstöðu og tækjum á 
heimsmælikvarða. 
Þó aðgerðaáætlunin taki á mörgum 
af mikilvægustu atriðunum sem út-
tektin bendir á er þó ljóst að enn er 
verk eftir óunnið og að mörg af skila-
boðum skýrslunnar þurfum við að 
ígrunda vel og taka okkur tíma til að 
fara yfir. Að mörgu leyti koma þessar 
ábendingar á góðum tímapunkti fyrir 
okkur. Þær eru vísbending um að við 
séum á réttri leið og hvatning um að 
halda áfram þeirri vegferð,? sagði Illugi 
Gunnarsson, mennta- og menningar-
málaráðherra. 
Dr. Ingibjörg Gunnarsdóttir ásamt forsætisráðherra, Sigmundi Davíð Gunnlugssyni og Illuga Gunnarssyni, mennta- 
og menningarmálaráðherra. Illugi flutti erindi við afhendingu verðlaunanna þar sem hann kynnti drög að úttekt á 
vísinda- og nýsköpunarkerfinu.
Frumvarp lagt fram um verndun afurðaheita
Sjávarútvegsráðherra, Sigurður 
Ingi Jóhannsson, hefur lagt fram 
frumvarp um vernd afurðaheita. 
Markmið frumvarpsins er að vernda 
afurðaheiti sem vísa til uppruna, 
landsvæðis eða hefðbundinnar sér-
stöðu. Um er að ræða nýja heildar-
löggjöf hér á landi en vernd þessi er 
þekkt víða erlendis þar sem heitum 
landbúnaðarafurða eins og Parmigi-
ano-Reggiano og Gorgonzola er 
veitt sérstök vernd. Öðrum en þeim 
sem framleiða umræddar vörur úr 
tilteknum hráefnum, á tilteknu 
landsvæði eða eftir tiltekinni hefð 
er þannig óheimilt að nota afurða-
heitið. 
Frumvarpið var áður lagt fram á 
143. löggjafarþingi en hlaut ekki af-
greiðslu. Nokkrar breytingar hafa verið 
gerðar á frumvarpinu og er það nú lagt 
fram öðru sinni. Frumvarpið er byggt 
á reglugerð (ESB) Evrópuþingsins og 
ráðsins nr.1151/ 2012 frá 21. nóvember 
2012 um gæðakerfi fyrir landbúnað-
arafurðir og matvæli, ásamt sambæri-
legri löggjöf í Noregi og Danmörku. 
Gert er ráð fyrir að hópur fram-
leiðenda sæki saman um skráningu 
á afurðarheiti en einnig er mögulegt 
að einstakur framleiðandi sæki um 
skráningu, m.a. ef hann er eini fram-
leiðandinn á skilgreindu landsvæði. 
Meðferð umsókna verður í höndum 
Matvælastofnunar og er greitt gjald fyrir 
hverja umsókn sem rennur óskipt til 
Matvælastofnunar upp í þann kostnað 
sem fellur til við meðferð umsókna. 
Matvælastofnun tekur ákvörðun um það 
hvort heiti afurðar skuli hljóta skrán-
ingu samkvæmt lögunum og skal stofn-
unin afla umsagna frá Einkaleyfastofu 
og Samtökum atvinnulífsins auk þess 
sem veitt er heimild til að leita umsagna 
annarra sérfræðinga þegar við á. Áður 
en Matvælastofnun tekur ákvörðun um 
að heimila eða hafna skráningu heitis 
gefst utanaðkomandi aðilum færi á að 
andmæla skráningu heitis. Þá hefur 
Matvælastofnun einnig eftirlit með 
framkvæmd laganna þar sem sú stofnun 
fer nú þegar með eftirlit með að mat-
væli uppfylli reglur um merkingar og 
innihaldslýsingar. Frumvarpið gerir ráð 
fyrir að erlend heiti afurða geti hlotið 
vernd hér á landi, annars vegar á grund-
velli beinnar skráningar eða á grundvelli 
gagnkvæmnissamnings. Ekki er gerður 
greinarmunur á því hvor leiðin er farin 
en skilyrði fyrir skráningu er að heiti 
afurðar uppfylli skilyrði frumvarpsins 
og lúti eftirliti í upprunalandi. 
Verði frumvarpið að lögum er talið 
að löggjöfin geti styrkt stöðu íslenskra 
afurða og falið í sér viðurkenningu 
á sérstöðu innlendrar framleiðslu í 
samkeppni við innfluttar vörur. Talað 
er um landbúnaðarafurðir en ekki er 
fjarri lagi að álykta að það geti með 
einhverjum hætti náð til sjávarafurða. 
Þar hlýtur t.d. fiskirækt í fjörðum að 
koma til greina. 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32