Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 . . . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						22  MÁNUDAGUR  22. febrúar 2010 ÚTTEKT
 Ótrúlegasta fólki fannst 
sjálfsagt að ég myndi 
skella mér á djam-
mið og reyna að verða 
ólétt. Mér fannst það 
bilað og ekki alveg það 
sem ég vildi.
Ég hafði alltaf verið með mikla túrverki sem er ein-mitt skýrasta einkenni legslímuflakks,? segir Erla 
Kristinsdóttir, formaður Samtaka 
kvenna með endómetríósu. End-
ómetríósa eða legslímuflakk er 
krónískur og sársaukafullur sjúk-
dómur sem orskakast af því að 
frumur úr innra lagi legsins finnast 
á öðrum stöðum í kviðarholinu og 
valda bólgum og blöðrumyndun. 
Erla var 26 ára þegar hún greindist 
en hún hafði þjáðst í tíu ár af sjúk-
dómnum án þess að vita hvað væri 
að plaga hana. ?Ég fékk bara sterkt 
verkjalyf og dópaði mig í gegnum 
blæðingatímabilið. Árið 2003 fer ég 
svo að finna fyrir miklum verkjum 
eftir þvaglát. Þá var ég látin mæta 
með þvagprufu en ekkert kom út úr 
þeirri rannsókn. Ég hafði ekki nægt 
hugmyndaflug til að gera eitthvað 
meira og kvaldist í langan tíma eftir 
að hafa pissað þegar ég var nýhætt 
á blæðingum. Árið 2006 fór ég í 
kviðholsspeglun þar sem legslímu-
flakkið var greint. Oftast er það fjar-
lægt við greiningu en hjá mér var 
sjúkdómurinn svo langt genginn 
og kominn í þvagblöðruna, sem út-
skýrði verkina. Ég var send í aðra 
aðgerð þar sem hluti af þvagblöðr-
unni var fjarlægður og eggjastokk-
arnir skafnir,? segir Erla sem þurfti 
að dvelja í tvær vikur á sjúkrahúsi 
eftir aðgerðina og látin taka því ró-
lega heima fyrir í sex vikur eftir það.
Bloggaði um veikindin
Að sögn Erlu voru samtökin hug-
mynd Auðar Smith, læknis og sér-
fræðings í legslímuflakki. Erla 
mætti á stofnfundinn og hefur ver-
ið virkur félagi síðan. ?Mikið feimni 
hefur einkennt þennan sjúkdóm 
og fáar konur eru til í að koma 
fram og ræða hann, jafnvel innan 
svona lítils félags. Áætlað er að um 
2000 íslenskar konur séu með leg-
 slímuflakk en þó eru félagsmenn 
aðeins um 70 til 80 talsins. Það er 
því heilmikið verk fram undan að 
kynna þetta og fá konur til að stíga 
fram og ræða sjúkdóminn,? segir 
Erla sem sjálf tók þann pól í hæðina 
að blogga um veikindi sín. ?Í fyrstu 
ætlaði ég að þegja og halda þessu 
út af fyrir mig en þegar vinkona 
mín benti mér á að það gæti ver-
ið sniðugt að skrifa um veikind-
in hugsaði ég; af hverju ekki, ef 
það gæti hjálpað einhverjum.?
Vonandi frjó
Erla segir að 30-40% kvenna 
sem þjáist af legslímuflakki 
geti ekki eignast börn nema 
með hjálp tækninnar. ?Lækn-
irinn minn hvatti mig til að 
reyna verða þunguð sem 
fyrst þegar ég greindist en 
ég var alls ekki tilbúin í það 
enda á lausu á þeim tíma. 
Ég er ósátt við að læknar 
þrýsti á, jafnvel ungar stelp-
ur, og segi þeim að það borgi 
sig að reyna að verða ófrísk-
ar sem fyrst. Tækninni hefur 
nefnilega fleygt fram og flest-
ar konur með legslímuflakk 
geta eignast börn með hjálp 
lækna og vísinda. Sjálf hef ég 
verið í bælingu frá greiningu 
og hef því ekki farið á blæðingar. 
Það virðist gefa ágæta raun en það 
kemur betur í ljós þegar á reynir. 
Eins og er er ekkert sem bendir til 
þess að ég geti ekki orðið ófrísk því 
þótt skafa hafi þurft eggjastokkana 
virðast þeir nokkuð heilir.?
?Láttu mig í friði?
Erla furðar sig yfir viðbrögðum 
fólksins í kringum sig þegar hún 
sagði frá sínum veikindum. ?Ótrú-
legasta fólki fannst sjálfsagt að 
ég myndi skella mér á djammið 
og reyna verða ólétt. Mér fannst 
það bilað og ekki alveg það sem 
ég vildi,? segir hún og bætir við 
að fólk verði stundum að passa 
það sem það segi. ?Á meðan aðrir 
grípa ófrjósemishlutann á lofti og 
þora varla að segja mér frá ófrísk-
um konum í kringum mig eru aðr-
ir sem mega sýna smá aðgát. Konur 
eru nefnilega oft spurðar hvort þær 
ætli ekki að fara koma með barn og 
ég er farin að taka á þessum spurn-
ingum með því að biðja fólk um að 
láta mig í friði. Þessu er slengt fram 
án umhugsunar en svona spurn-
ingar eru mjög nærgöngular. Við 
vitum ekki alltaf í gegnum hvað 
annað fólk er að ganga.?
Mikið feimnismál
Varðandi framtíðina segist Erla 
vonast til að vakning verði í mál-
efnum legslímuflakks og að sjúk-
dómurinn hætti að vera svo mikið 
feimnismál. ?Ég vona að í framtíð-
inni verði meiri umræða um leg-
 slímuflakk en í dag skilur fólk ekki 
enn hvað er að mér og nær ekki 
þessu nafni. Eins vildi ég sjá fleiri 
lækna koma að þessum sjúkómi og 
að heilbrigðisstarfsfólk myndi auka 
þekkingu sína á honum svo konur 
geti greinst fyrr. Meðal greininga-
tíminn er sex til tíu ár sem er að 
mínu mati of langur. Hjá mér hef-
ur gengið ágætlega að halda sjúk-
dómnum niðri en þar sem ég var 
svo lengi að fá greiningu var hann 
kominn langt og taka þurfti hluta 
af þvagblöðrunni svo ég er með 
vandamál tengd henni. Ef grein-
ingin batnar aukast líkur á minni 
skemmdum og þá hefur sjúkdóm-
urinn minni áhrif á frjósemi og lífs-
gæði.?
 indiana@dv.is
SJÚKDÓMURINN SEM EKKI MÁ NEFNA
Þó að um 2000 íslenskar konur þjáist af  legslímuflakki vita fáir af  sjúkdóminum. Konur sem þjást af  leg-
 slímuflakki segja mikla feimni einkenna umræðuna um sjúkdóminn og að nafnið hjálpi ekki til enda hafi 
það eitt sinn verið valið eitt ljótasta orð í íslenskri tungu. Legslímuflakk er krónískur og sársaukafullur 
sjúkdómur sem getur valdið ófrjósemi. Þær Erla Kristinsdóttir og Júlia Katrín Behrend höfðu haft hrika-
lega tíðarverki í langan tíma þar til þær voru greindar með legslímuflakk. Reynir Tómas Geirsson segir 
erfitt að útskýra sjúkdóminn og því hafi hann ekki fengið tilskilda umfjöllun.
FÆSTIR SKILJA
HVAÐ ER AÐ MÉR
Vil opna umræðuna Erla bloggaði 
um sjúkdóminn þegar hún greindist 
og vonar að legslímuflakk verði ekki 
jafn mikið feimnismál í framtíðinni.
MYND: KARL PETERSSON 
n Mikill sársauki við blæðingar.
n Sársauki fyrir blæðingar.
n Miklar og/eða óreglulegar 
blæðingar.
n Blæðingar á milli blæðinga.
n Sársuki við egglos.
n Verkir í kviðarholi milli blæðinga.
n Verkir við samfarir.
n Verkir við þvaglát.
n Verkir við hægðir, þarmahreyf-
ingar.
n Uppblásinn magi.
n Niðurgangur.
n Ógleði.
n Erfiðleikar við að verða barns-
hafandi.
n Ófrjósemi.
n Síþreyta.
HEIMILD: WWW.ENDO.IS
Algeng einkenni
Legslímuflakk hefur áhrif á lífsgæði 
samkvæmt evrópskri rannsókn.
n 73% kvenna með legslímuflakk 
eru ófærar að taka þátt í félagslífi 
nokkra daga í hverjum mánuði. 
n 80% kvenna með legslímuflakk 
segja sjúkdóminn trufla svefn og 
gæði hans. 
n 35% kvenna með sjúkdóminn 
segja legslímuflakk hafa áhrif á 
samlíf þeirra og sé jafnvel orsök 
hjónaskilnaðar. 
n 80% kvenna með legslímuflakk 
hafa verið fjarverandi frá vinnu á 
sl. 5 árum vegna endometríósu/
legslímuflakks og af þeim hafði: 
n 14% verið sagt upp starfi, þær 
misst það með öðrum hætti eða 
neyddar til að fara á eftirlaun löngu 
fyrir eðlilegan tíma. 
n 8% skiptu um atvinnu vegna 
vandamála í tengslum við fjarvistir. 
n 14% höfðu dregið úr vinnu og 
farið í hlutastarf. Alls höfðu 66% 
þeirra sem tóku þátt í könnunni 
fengið ranga sjúkdómsgreiningu í 
upphafi. 
HEIMILD: WWW.ENDO.IS
Afleiðingarnar

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32