Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						16 ára þegar hug-
myndin kviknaði
Menning  37Helgarblað  10.?12. ágúst 2012
Uppáhaldskvikmyndin?
n Hálfnuð með aðra mynd  n Gaman að vinna      með unnustanum
eftir vinnu þannig að það var 
ómetanlegt að fá skilning og 
stuðning heima fyrir. Það var 
líka skemmtilegt að við skyld-
um gera svona verkefni saman 
þar sem hann gat nýtt sína 
þekkingu og ég mína.?
Ragnhildur og Hauk-
ur lögðu ýmislegt á sig til 
að kynna sér viðfangsefni 
myndarinnar en þau fóru 
meðal annars til Taílands þar 
sem kynleiðréttinga aðgerðir 
eru hvað algengastar. ?Þar 
ræddum við við marga sem 
hafa farið í gegnum kynleið-
réttingu. Við skoðuðum ferlið 
úti og ferlið hér heima. Það var 
mjög gaman að sjá muninn á 
því og maður fékk ennþá betri 
innsýn í þennan hugarheim 
og hugarheim þessa fólks.?
Skipt um kyn í neyð
Ragnhildur segir fólk á þess-
um slóðum stundum fara í 
þessar aðgerðir vegna annars 
en kynátunarvanda.
?Því miður kemur fyrir að 
fólk í Asíu fari í kynleiðréttingu 
vegna rangra forsenda, það 
er þó mikill minnihluti. Við 
hittum nokkra einstaklinga 
sem breyttu kyni sínu vegna 
neyðar, atvinnumöguleikarnir 
voru meiri ef þeir breyttu kyni 
sínu. Hér heima og á Norður-
löndunum er þetta þó auð-
vitað alls ekki þannig. Þeir 
einstaklingar sem ég hef rætt 
við hér heima hafa fundið fyr-
ir djúpstæðri tilfinningu frá 
æsku og farið í gegnum langt 
og strangt ferli áður en kyn-
leiðréttingaferlið hefst.?
Kveið frumsýningu
Ragnhildur var kvíðin fyrir 
frumsýninguna að eigin sögn 
en hún var í Bíó Para-
dís á þriðjudagskvöld. 
?Frumsýningin gekk 
bara framar mínum 
björtustu vonum. Ég 
verð að viðurkenna 
að ég var mjög kvíð-
in og við það að missa 
andann þegar ég sett-
ist þarna í sætið ásamt 
unnusta mínum.
En svo fór myndin 
að rúlla og þegar ég 
heyrði viðbrögð fólks í 
salnum fór allur kvíði. 
En það var samt eigin-
lega tvöfaldur kvíði því 
að Hrafnhildur hafði 
aldrei séð myndina 
áður. Þannig að ég vissi 
ekki hvernig hún myndi 
taka henni. En þegar 
ég heyrði að hún var glöð og 
sátt var ég hæstánægð sjálf 
þannig að þetta var bara mjög 
skemmtilegt kvöld.?
Ragnhildur vonast til þess 
að myndin nái til sem flestra 
en vill þó ekki vera með nein-
ar yfirlýsingar varðandi kvik-
myndahátíðir eða dreifingu 
erlendis. ?Auðvitað von-
ast maður alltaf til þess að 
myndin nái til sem flestra og 
ég tel að hún eigi erindi við 
mjög margra. En núna er bara 
næsta verkefni á dagskrá að 
koma henni í dreifingu og 
vinna í kringum það að kynna 
myndina. Fyrsta markmið 
mitt er að fá Íslendinga í Bíó 
Paradís.?
Ísþjóðin aftur á dagskrá
Ragnhildur er kominn út til 
Lundúna þegar blaðið kem-
ur út en þangað er hún farin 
til þess að fylgja eftir mara-
þonhlauparanum Kára Steini 
Karlssyni. ?Ég er að taka upp 
fyrir næstu þáttaröð af Ísþjóð-
inni og hef verið að fylgja hon-
um eftir í undirbúningnum 
fyrir leikana,? en fyrir þá sem 
ekki þekkja til þáttanna þá 
fjalla þeir um ungt afreksfólk á 
hinum ýmsu sviðum og nutu 
mikilla vinsælda síðasta vetur.
Ragnhildur segir óljóst 
hvaða öðrum verkefnum hún 
muni sinna hjá RÚV í vetur 
en hún hefur tekið að sér fjöl-
breytt verkefni í gegnum tíð-
ina. ?Ég er einmitt á leiðinni 
á fund á næstunni með Sig-
rúnu dagskrárstjóra þar sem 
við munum ræða veturinn,? 
segir Ragnhildur að lokum en 
fólk getur séð myndina henn-
ar, Hrafnhildi, í Bíó Paradís á 
Hverfisgötu. n
?Eins og bland í poka. Nema 
bara bestu molarnir.?
Hljómskálinn
Ýmsir flytjendur
?Fyndin og hjart-
næm mynd?
Intouchables
Olivier Nakache, 
Eric Toledano
?Það er Leon. Gott handrit, vel leikin,  
vel skotin og topp tónlist.?
Jón Þór Sigurðsson trommari
M
ér finnst ég eiga 
smá í Hrafnhildi 
eftir að hafa horft 
á myndina og 
fylgst með henn-
ar ferli til leiðréttingar. Mér 
þykir vænt um hana. Ég hló, 
grét og hugsaði yfir myndinni 
sem er persónuleg og laus 
við hallærislegt tilfinninga-
klám. Fyrirfram hafði ég búið 
sjálfan mig undir hægt tár-
vott viðtal með hægu ?zoom
-i? að andliti Hrafnhildar. 
Tárdropi og dynjandi tónlist 
svona til að keyra upp stemn-
inguna og kreista út alla þá 
mannlegu þjáningu sem 
mögulegt og ómögulegt væri 
að ná fram.
Heimildamyndin Hrafn-
hildur dettur aldrei í þann gír 
og er fyrir vikið ekki tilgerðar-
leg heldur einlæg.
Myndin fylgist með kyn-
leiðréttingaferli Hrafnhild-
ar og aðdragandanum að 
aðgerðinni. Rætt er við nán-
ustu aðstandendur hennar 
og vini sem og geð- og lýta-
lækna. Myndin er fræðandi 
og að mestu laus við hallæris-
legar klisjur. Því miður vill 
oft verða í heimildamyndum 
um hinsegin fólk að einstakl-
ingarnir birtast þar nánast 
sem viðundur. Þótt ætlun-
in sé að segja sögu þeirra er 
auðvelt að gleyma sér í um-
fjöllun um fordóma sam-
félagsins og sýn nástaddra. 
Heimildamyndin Hrafnhildur 
kemst hjá þessu og fjallar um 
átök og líf Hrafnhildar sjálfrar 
og á hennar forsendum.
Auðvitað er rætt við ætt-
ingja og vini en samhengið er 
alltaf Hrafnhildur sjálf. Hvað 
hún vill og hvers hún væntir 
í lífinu. Það er ef til vill merki 
um hversu hratt hlutirnir 
breytast til hins betra að að-
standendur hennar eru til 
stuðnings við sögu hennar. 
Þau deila með áhorfandan-
um innsæi í ferlið, tilkom-
ið vegna nálægðarinnar en 
hlutverk þeirra er ekki að 
veita tilfinningum Hrafnhild-
ar lögmæti. Líkt og feðra-
veldið ? ómeðvitað samfé-
lagsvald virðist heltekið að 
því að flokka og samþykkja 
rétta hegðun kvenna er gagn-
kynhneigða regluverkið oftar 
en ekki á svipuðum buxun-
um. Það er því ekki erfitt fyrir 
kvikmyndagerðarmenn að 
falla í slíka gryfju og það þrátt 
fyrir góðan vilja. 
Sjálfur hef ég séð allt of 
mikið af hinsegin myndum 
þar sem gagnkynhneigðir 
vinir aðalpersónunnar hafa 
að því er virðist aðeins þann 
tilgang að virka líkt og ein-
hverskonar velþóknunar-
stimpill á kynvitundina.
Í stað eintómrar vel-
þóknunar og sífelldra yfirlýs-
inga um að fyrir utan ?þetta? 
sé Hrafnhildur eins og all-
ir aðrir ? eins og við hin ? 
dýpka samtölin við aðstand-
endur hennar skilninginn og 
væntumþykju áhorfandans 
á Hrafnhildi. Til að mynda 
vakti það mig til umhugsun-
ar hversu ólíkt tungutak kyn-
slóðanna í kringum Hrafn-
hildi er. Ég varð þess áskynja 
að hún nyti stuðnings flestra 
í kringum hana en hjá því 
var ekki komist að taka eftir 
mismunandi orðræðu kyn-
slóðanna. Móðir Hrafnhildar 
talaði til að mynda endur-
tekið um að Hrafnhildur 
væri að hálfu karl og að hálfu 
kona. Rökrétt lýsing en örlítið 
smituð af tvíhyggju. Smit-
uð af mælikvörðum okk-
ar sem þekkjum einfaldlega 
ekki á eigin skinni það ferli 
sem Hrafnhildur og annað 
transfólk fikrar sig í gegnum. 
Ég segi fikra því ferlið er allt 
annað en einfalt og miklu 
meira en aðgerð eða undir-
búningurinn fyrir hana. 
Löngu áður en aðgerð 
er álitinn möguleiki hefur 
transfólk borið eigin tilfinn-
ingar í brjósti. Með þessu á 
ég ekki við að móðir Hrafn-
hildar sé fordómafull. Þvert á 
móti á ég aðeins við að orð-
ræða okkar og tungutak mót-
ast af uppruna okkar og aldri. 
Hvernig við tölum er ekki 
eini mælikvarðinn á gjörðir 
okkar. Orð eru eitt og gjörðir 
eru annað.
Annað dæmi er amma 
Hrafnhildar sem talar alltaf 
um Halldór þegar rætt er um 
barnæsku Hrafnhildar. Aug-
ljóst er að slíkt er ekki gert í 
illkvittni. Amman virðist hlý 
og stuðningsrík. Laus við 
kreddur og klisjur um að þetta 
hafi auðvitað allt verið fyrir-
sjáanlegt vegna dúkku stands 
Hrafnhildar sem barns. 
Rökræðan um hvort rétt-
ara sé að tala um Halldór 
eða Hrafnhildi þegar barn-
æskan er rædd birtist svo í 
viðtölum við unga frænku 
Hrafnhildar sem segist ekki 
vilja kalla hana annað en 
Hrafnhildi. Hún viti nefni-
lega að í huga frænku sinnar 
sé hún og verði alltaf stelpa. 
Litla frænka Hrafnhildar er 
augljóslega besti ?aukaleik-
ari? myndarinnar. Hún lýsir 
hvernig barátta Hrafnhildar 
hafi haft jákvæð áhrif á hana 
og kennt henni svo margt. 
Innsæi stúlkunnar er slíkt 
að ótrúlegt er að hugsa til 
þess að hún sé aðeins 11 ára 
gömul.
?Þau kalla hann aldrei 
annað en Halldór,? segir við-
mælandi í myndinni sem 
ekki sýnir Hrafnhildi sama 
stuðning og móðurfjöl-
skyldan. Talandi um klisj-
ur þá verður að segjast að 
þótt kvikmyndagerðarfólk-
ið hafi augljóslega forðast 
klisjukennda og fordóma-
fulla framsetningu er ljóst 
að fyrrgreindur viðmælandi 
fór aðrar leiðir. Það var væg-
ast sagt afhjúpandi að heyra 
meðvirknina með fordóm-
um þeirra sem telja skil-
greiningavaldið sitt. Fólk sem 
hefur af sjálfsdáðum og al-
gjöru virðingarleysi ákveðið 
að ávarpa Hrafnhildi með 
kenninafni sem hún hefur 
ekki aðeins hafnað heldur 
lagt mikið á sig til að losna 
við. Öllum var okkur kennt 
að uppnefna ekki í skóla. Að 
hlusta á viðmælendur lýsa 
yfir að hópur fólks uppnefni 
og niðurlægi aðila í skjóli 
eigin kergju er óþægilegt en 
afhjúpandi. Sami aðili tekur 
sig næst til við að ráðleggja 
transfólki í baráttunni. Það 
svíður, málflutningur er á 
pari við tal um stutt pils og 
druslugang fórnarlamba kyn-
ferðisofbeldis.
Hrafnhildur er persónu-
leg saga konu. Hún er ekki 
tæmandi um málefni trans-
fólks né án galla en myndin 
er unnin af alúð. Í viðtali við 
Hrafnildi á DV.is segist hún 
kvíða því að sjá myndina í 
tilboðskörfunni. Ég held að 
hún hafi engu að kvíða.  
Hló, grét og hugsaði
Atli Þór Fanndal
atli@dv.is
Heimildamynd
Hrafnhildur
Leikstjóri: Ragnhildur Steinunn 
Jónsdóttir
60 mínútur
Enginn ósnortinn 
Áhorfandinn kemst ekki hjá að 
láta sér þykja vænt um Hrafn-
hildi eftir því sem á myndina 
líður. mynd ELEna SigtryggSSon

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56