Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Peningamįl

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Peningamįl

						22 PENINGAMÁL 2001/1
Halli á viðskiptum Íslands við umheiminn hefur ver-
ið mikill undanfarin 3 ár og ef marka má þjóð-
hagsspár bendir fátt til þess að draga muni verulega
úr honum á næstunni. Gert er ráð fyrir að hallinn á
síðasta ári hafi numið 9% af landsframleiðslu og
verði enn meiri á þessu ári, þrátt fyrir að flest bendi
til að hagvöxtur verði töluvert minni en árin á undan.
Viðskiptahallinn hefur vakið nokkra umræðu um það
hvort efnahagslegum stöðugleika sé hætta búin
vegna hans. Í ritum Seðlabankans hefur verið varað
við því að viðskiptahallinn sé vísbending um alvar-
legt ójafnvægi í þjóðarbúskapnum. Hins vegar hefur
einnig verið bent á að umtalsverð eignamyndun
erlendis komi á móti aukningu erlendra skulda og að
tekjur af erlendum eignum séu vanmetnar. Þegar tek-
ið hafi verið tillit til þess sé áhætta sem fylgir miklum
mældum viðskiptahalla og skuldasöfnun minni.
Sumir hafa jafnvel gert sér í hugarlund að vöxtur ný-
búskapar á Íslandi geri það að verkum að ekki stafi
mikil hætta af auknum viðskiptahalla. Enn aðrir hafa
andæft því sjónarmiði að viðskiptahallinn sé áhættu-
samur með því að vísa til ungs aldurs þjóðarinnar og
almennra sanninda um hagræna þýðingu viðskipta-
halla. Í riti sem Hagfræðistofnun Háskóla Íslands gaf
út sl. haust er lögð áhersla á að ?viðskiptajöfnuður sé
í sjálfu sér hlutlaust fyrirbæri? sem eigi ekki heima
meðal helstu markmiða opinberrar hagstjórnar.2 Þó
er viðurkennt að miklum hallarekstri geti fylgt
ákveðin áhætta, án þess að lagt sé mat á hvort slíkt
hættuástand ríki nú.
Umræða um hugsanleg skaðleg áhrif viðskipta-
halla er ekki einskorðuð við Ísland. Henni hefur t.d.
skotið upp öðru hvoru í tengslum við alvarlegar
gjaldeyris- og fjármálakreppur í heiminum á síðustu
árum, því að undanfari þeirra hefur einatt verið of-
þensla sem birst hefur í miklum halla á viðskiptum
við útlönd. Í Bandaríkjunum á sér einnig stað tölu-
verð umræða um hugsanlega skaðsemi viðskipta-
halla, en undir nokkuð öðrum formerkjum. Þar hefur
viðskiptahallinn aukist á undanförnum árum og sett
sögulegt met, þótt hann sé helmingi minni í hlutfalli
við landsframleiðslu en á Íslandi. Skoðanir eru þar
skiptar eins og hér, en skoðanaskiptin snúast að hluta
Er viðskiptahallinn sem myndast hefur á síðustu árum einkenni hættulegrar ofþenslu í þjóðarbúskapn-
um eða þróttmikillar efnahagsstarfsemi? Í greininni er reynt að nálgast svar við þessum spurningum frá
ýmsum hliðum. Fjallað er um mismunandi merkingar hugtaksins sjálfbær viðskiptahalli og næmni
niðurstaðna fyrir breytingum á forsendum. Þá er fjallað um ástæður, einkenni og eftirköst hliðstæðra
hallatímabila hjá öðrum þjóðum og hérlendis og hvað greinir þau frá núverandi hallaskeiði. Þá er fjall-
að stuttlega um röksemdir sem komið hafa fram á síðustu árum þess efnis að hallinn sé hvorki eins mikill
og mælingar gefa til kynna, né veruleg ógn við langtímastöðugleika.
1. Höfundur er deildarstjóri á hagfræðisviði Seðlabanka Íslands. Hann
þakkar Jóni Steinssyni fyrir mikilsverða aðstoð við undirbúning þess-
arar greinar. Þau sjónarmið sem fram koma í greininni eru höfundar og
eru ekki endilega þau sömu og sjónarmið Seðlabanka Íslands.
2. Gústaf Sigurðsson, Gylfi Zoëga, Marta Skúladóttir og Tryggvi Þór
Herbertsson: Velferð og viðskipti: Um eðli og orsakir viðskiptahalla,
Hagfræðistofnun Háskóla Íslands, nóvember 2000. 
ARNÓR SIGHVATSSON1
Viðskiptahallinn í alþjóðlegum 
og sögulegum samanburði

					
Fela smįmyndir
Efnisyfirlit
Efnisyfirlit
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82