Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Skķrnir

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Skķrnir

						476
ÁSTRÁÐUR EYSTEINSSON
SKÍRNIR
í æskuminningum sínum segir Þórbergur Þórðarson frá því að það fyrsta
sem hann muni eftir í þessum heimi sé líkkista litlu systur sinnar.* 1 En hinn
kvenlegi frumþáttur dó ekki í Þórbergi; ekki aðeins varð hann óléttur í Bréfi
til Láru, heldur má segja að hann finni litla „systur“ í söguhetju sinni, Lillu
Heggu, í Sálminum um blómið. En hvar skyldi „systirin" vera í bernsku-
sögum síðustu ára? Og hvar er líkkistan? Hér er freistandi að stinga sér á kaf
í tjörnina á eftir Heiðu, stúlkunni sem drukknar í sögu Gyrðis Elíassonar,
„Tréfiski“, en nær þó fyrst að gefa drengnum Friðriki koss og verða kannski
ofurlítil gyðja hans.
En fyrst þarf þó að skyggnast eftir afmörkun bernskuheimsins í skáldskap.
Ég minntist á að bernskulýsingar séu oft mótaðar af viðhorfi sem er innbyggt
í hefðbundnar ævisögur, að bernskan sé fyrst og fremst undanfari að full-
orðinsheimi og hin unga sögupersóna þá jafnframt aðdragandi að fullmótaðri
sjálfsveru. Til dæmis um þetta má nefna Andra Haraldsson í þeim fjögurra
bóka sagnabálki Péturs Gunnarssonar sem hófst með Punktur punktur
komma strik. Ef til vill er þetta ástæðan fyrir því að Pétur „leikur á“ þessa
persónu sína í seinni bókunum tveim (Persónur og leikendur, 1982 og Sagan
ö//,1985); þar birtist „annar“ Andri og ný söguvídd. Söguheimur hans var of
heildstæður og það var hann sjálfur líka, sem vera í barnæsku.
Afheimar
Bernskan er ekki saga sem sprettur líkt og af sjálfri sér. Bernskan er
brotaheimur fullur af þrá eftir frásögn. I íslenskum samtímaprósa hefur það
komið í hlut Gyrðis Elíassonar að kafa dýpra en aðrir í þennan heim og
kanna ítarlegar hvernig veiða má hann í texta án þess bernskan verði ofurseld
frásagnarlögmálum hins fullorðna sjálfs.
Þetta er þó ekki gert með því að gefa sig bernskunni á vald. I einni þeirra
skáldsagna sem mér finnst nálgast bernskuna á hvað markverðastan hátt, The
Child in Time eftir Ian McEwan (1987), er meðal annars sýnt að fólk, þjakað
af álagi fullorðinsheimsins, getur ekki orðið börn á ný, allt eins þótt reynt sé
að endurskapa umhverfi og leiki bernskunnar. Sú leið er blindgata eða þá hún
liggur, einsog í sögu McEwans, ofan í líkkistu. Hinsvegar sýnir McEwan
einnig að það er ýmislegt í hinni „tímalausu" veröld bernskunnar sem á skylt
við skáldskap, þar á meðal margsháttar „skáldleg“ augnablik sem fólk upplifir
á ýmsum aldri, og svo það sjónarhorn, leikrænt og einlægt í senn, sem gott
er að eiga aðgang að. Vesæll er til dæmis sá maður sem ekki getur orðið
barnslega glaður. Það er ekki síst þessi bernska vídd í huga fullorðinna sem
við bendum á þegar við gerum mun á því að vera „barnslegur" og
„barnalegur“.
Þegar skáldverk fjallar um bernskuna þarf höfundur því ekki aðeins að lifa
1 Sbr. einkunnarorð úr Steinamir tala framan við þessa grein. Þórbergpr Þórðarson:
I Suðursveit, Mál og menning, Reykjavík 1975, bls. 23.
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 255
Blašsķša 255
Blašsķša 256
Blašsķša 256
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Blašsķša 393
Blašsķša 393
Blašsķša 394
Blašsķša 394
Blašsķša 395
Blašsķša 395
Blašsķša 396
Blašsķša 396
Blašsķša 397
Blašsķša 397
Blašsķša 398
Blašsķša 398
Blašsķša 399
Blašsķša 399
Blašsķša 400
Blašsķša 400
Blašsķša 401
Blašsķša 401
Blašsķša 402
Blašsķša 402
Blašsķša 403
Blašsķša 403
Blašsķša 404
Blašsķša 404
Blašsķša 405
Blašsķša 405
Blašsķša 406
Blašsķša 406
Blašsķša 407
Blašsķša 407
Blašsķša 408
Blašsķša 408
Blašsķša 409
Blašsķša 409
Blašsķša 410
Blašsķša 410
Blašsķša 411
Blašsķša 411
Blašsķša 412
Blašsķša 412
Blašsķša 413
Blašsķša 413
Blašsķša 414
Blašsķša 414
Blašsķša 415
Blašsķša 415
Blašsķša 416
Blašsķša 416
Blašsķša 417
Blašsķša 417
Blašsķša 418
Blašsķša 418
Blašsķša 419
Blašsķša 419
Blašsķša 420
Blašsķša 420
Blašsķša 421
Blašsķša 421
Blašsķša 422
Blašsķša 422
Blašsķša 423
Blašsķša 423
Blašsķša 424
Blašsķša 424
Blašsķša 425
Blašsķša 425
Blašsķša 426
Blašsķša 426
Blašsķša 427
Blašsķša 427
Blašsķša 428
Blašsķša 428
Blašsķša 429
Blašsķša 429
Blašsķša 430
Blašsķša 430
Blašsķša 431
Blašsķša 431
Blašsķša 432
Blašsķša 432
Blašsķša 433
Blašsķša 433
Blašsķša 434
Blašsķša 434
Blašsķša 435
Blašsķša 435
Blašsķša 436
Blašsķša 436
Blašsķša 437
Blašsķša 437
Blašsķša 438
Blašsķša 438
Blašsķša 439
Blašsķša 439
Blašsķša 440
Blašsķša 440
Blašsķša 441
Blašsķša 441
Blašsķša 442
Blašsķša 442
Blašsķša 443
Blašsķša 443
Blašsķša 444
Blašsķša 444
Blašsķša 445
Blašsķša 445
Blašsķša 446
Blašsķša 446
Blašsķša 447
Blašsķša 447
Blašsķša 448
Blašsķša 448
Blašsķša 449
Blašsķša 449
Blašsķša 450
Blašsķša 450
Blašsķša 451
Blašsķša 451
Blašsķša 452
Blašsķša 452
Blašsķša 453
Blašsķša 453
Blašsķša 454
Blašsķša 454
Blašsķša 455
Blašsķša 455
Blašsķša 456
Blašsķša 456
Blašsķša 457
Blašsķša 457
Blašsķša 458
Blašsķša 458
Blašsķša 459
Blašsķša 459
Blašsķša 460
Blašsķša 460
Blašsķša 461
Blašsķša 461
Blašsķša 462
Blašsķša 462
Blašsķša 463
Blašsķša 463
Blašsķša 464
Blašsķša 464
Blašsķša 465
Blašsķša 465
Blašsķša 466
Blašsķša 466
Blašsķša 467
Blašsķša 467
Blašsķša 468
Blašsķša 468
Blašsķša 469
Blašsķša 469
Blašsķša 470
Blašsķša 470
Blašsķša 471
Blašsķša 471
Blašsķša 472
Blašsķša 472
Blašsķša 473
Blašsķša 473
Blašsķša 474
Blašsķša 474
Blašsķša 475
Blašsķša 475
Blašsķša 476
Blašsķša 476
Blašsķša 477
Blašsķša 477
Blašsķša 478
Blašsķša 478
Blašsķša 479
Blašsķša 479
Blašsķša 480
Blašsķša 480
Blašsķša 481
Blašsķša 481
Blašsķša 482
Blašsķša 482
Blašsķša 483
Blašsķša 483
Blašsķša 484
Blašsķša 484
Blašsķša 485
Blašsķša 485
Blašsķša 486
Blašsķša 486
Blašsķša 487
Blašsķša 487
Blašsķša 488
Blašsķša 488
Blašsķša 489
Blašsķša 489
Blašsķša 490
Blašsķša 490
Blašsķša 491
Blašsķša 491
Blašsķša 492
Blašsķša 492
Blašsķša 493
Blašsķša 493
Blašsķša 494
Blašsķša 494
Blašsķša 495
Blašsķša 495
Blašsķša 496
Blašsķša 496
Blašsķša 497
Blašsķša 497
Blašsķša 498
Blašsķša 498
Blašsķša 499
Blašsķša 499
Blašsķša 500
Blašsķša 500
Blašsķša 501
Blašsķša 501
Blašsķša 502
Blašsķša 502
Blašsķša 503
Blašsķša 503
Blašsķša 504
Blašsķša 504
Blašsķša 505
Blašsķša 505
Blašsķša 506
Blašsķša 506
Blašsķša 507
Blašsķša 507
Blašsķša 508
Blašsķša 508
Blašsķša 509
Blašsķša 509
Blašsķša 510
Blašsķša 510
Blašsķša 511
Blašsķša 511
Blašsķša 512
Blašsķša 512
Blašsķša 513
Blašsķša 513
Blašsķša 514
Blašsķša 514
Blašsķša 515
Blašsķša 515
Blašsķša 516
Blašsķša 516
Blašsķša 517
Blašsķša 517
Blašsķša 518
Blašsķša 518
Blašsķša 519
Blašsķša 519
Blašsķša 520
Blašsķša 520
Blašsķša 521
Blašsķša 521
Blašsķša 522
Blašsķša 522
Blašsķša 523
Blašsķša 523
Blašsķša 524
Blašsķša 524
Blašsķša 525
Blašsķša 525
Blašsķša 526
Blašsķša 526
Blašsķša 527
Blašsķša 527
Blašsķša 528
Blašsķša 528
Blašsķša 529
Blašsķša 529
Blašsķša 530
Blašsķša 530
Blašsķša 531
Blašsķša 531
Blašsķša 532
Blašsķša 532
Blašsķša 533
Blašsķša 533
Blašsķša 534
Blašsķša 534
Blašsķša 535
Blašsķša 535
Blašsķša 536
Blašsķša 536
Blašsķša 537
Blašsķša 537
Blašsķša 538
Blašsķša 538
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV