Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšmįl

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšmįl

						 Þjóðmál VETUR 2011  83
þeirra og afstaða mótast með sama hætti 
og okkar hinna . Í öllum átökum verður 
síðasta vörnin þeim mun veikari því fyrr 
sem útvirkin falla . 
 
Bók sem ristir inn að 
hjartarótum
Ayn Rand: Uppsprettan . Þorsteinn Siglaugsson 
þýddi . Almenna bókafélagið, Reykjavík 2011, 
524 bls .
Eftir Ásgeir Jóhannesson
Skáldsagan Uppsprettan (e . Fountainhead) fékk litla umfjöllun í fjölmiðlun þegar 
hún kom út árið 1943 og hinir fáu ritdómar 
sem birtust voru heldur dræmir . Viðtökurn-
ar voru í samræmi við niðurstöður þeirra 
tólf útgefenda sem höfðu hafnað bókinni 
áður en höfundurinn, hin rússnesk-ættaða 
Ayn Rand, fann forlag sem var reiðubúið 
að gefa hana út . Forlagið hét Bobbs-Merrill 
Company og ákvörðunin var tekin eftir að 
nýráðinn starfsmaður forlagsins hótaði að 
segja upp ef bókin yrði ekki samþykkt til 
útgáfu .
En líkt og gildir um gæfuna, þá má segja 
að ógæfan sé fallvölt . Í þann mund sem 
útlitið var hvað dekkst fyrir Uppsprettuna og 
feril höfundarins, byrjaði að sjást til sólar . 
Atburðarásin hljómar kunnuglega: Upp­
sprett an hitti ýmsa lesendur beint í hjarta-
stað og þeir mæltu með bókinni við vini og 
kunningja; þannig spurðist hún hægt og 
rólega út á meðal fólks . Fyrr en varði seldist 
hún í skipsförmum og komst á lista yfir 
met sölubækur . Á þeim tæpu sjö áratugum 
sem liðið hafa frá útgáfu bókarinnar hafa 
selst tæplega sjö milljón eintök .
Uppsprettan færði Ayn Rand frægð og 
frama ? bókin reyndist þau mikilvægu 
tímamót sem lögðu grunninn að farsælum 
ferli höfundarins, sem síðar varð einn vin-
sælasti kvenrithöfundur allra tíma . En 
Uppsprettan hefur einnig reynst vera mikil-
væg tímamót í lífi lesenda; mörgum þeirra 
færði hún ekki aðeins ómælda ánægju, 
heldur stuðlaði gjarnan að varanlegri breyt-
ingu á viðhorfum og lífsstíl . Í raun lagði 
bókin grunninn að nýjum hugsunar hætti 
og er iðulega nefnd sem ein af helstu ?költ?-
bókum tuttugustu aldar . Kvikmynda-
gerð bókarinnar, byggð á hand riti eftir 
Rand sjálfa og með Hollywood-leikar ann 
góðkunna Gary Cooper í aðal hlut verki, 
birtist á hvíta tjaldinu árið 1949 .
Þó að Ayn Rand sé af mörgum þekkt 
fyrir ögrandi stjórnmálaskoðanir, þá er 
Uppsprettan ekki pólitísk bók, heldur 
ristir hún dýpra í vissum skilningi . Segja 
má að bókin sé tilvistarleg eða lífsspekileg 
í grunninn . Hún fæst við valkostina sem 
skyn semis verur standa frammi fyrir og 
varpar ljósi á ýmis grundvallarmálefni: 
hverskonar líf sé eftirsóknarvert, hvernig 
hugarfar stuðli að lífvænlegri breytni, 
hvaða hlutir gefi lífinu merkingu og ljái 
því gildi, og svo framvegis . En slíkur 
heimspekilegur skilningur á bókinni er 
aðeins ein hlið hennar . Önnur mikilvæg 
hlið, sem er vafa laust fullnægjandi fyrir 
marga lesendur, er einfaldlega fléttan, sú 
saga sem er sögð, ljóslifandi persónur, ástir 
þeirra og örlög .
Í Uppsprettunni lýsir Ayn Rand nokkrum 
ólíkum manngerðum og hvernig þær takast 
á og farnast í lífinu . Sú manngerð sem birtist 
í aðalsöguhetjunni, arkitektinum Howard 
Roark, kallar hún skapara (e . creator) . 
Skaparar eru frumkvöðlar í vísindum, 
tækni, listum, heimspeki, viðskiptum og 
fleiru . Þeir beita skynsemi sinni á heiminn, 
eru óháðir og fara sínar eigin leiðir, en skeyta 
engu um viðhorf og skoðanir annarra . 
Uppspretta sköpunargáfunnar, að mati 

					
Fela smįmyndir
Kįpa
Kįpa
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96