Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšmįl

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšmįl

						70 Þjóðmál voR 2014
Bjarni Jónsson
Áliðnaðurinn
Þróun ? saga ? mikilvægi 1
Saga álsins
Járn hefur verið hagnýtt um aldir, enda leysti járnöld bronzöld af hólmi u .þ .b . 
einu árþúsundi fyrir Krists burð . Ef til vill 
verður 21 . öldin kennd við álið og nefnd 
álöldin vegna víðtækrar þróunar á fram­
leiðslu áls og smíði úr áli á öldinni auk 
feiki legrar aukningar á frumvinnslu og 
endur vinnslu þess . 
Álmelmi (blanda áls við snefilefni)2 eru 
talin vera hin þriðju í röðinni yfir mik il­
væg ustu málmana, sem hagnýttir eru í iðn­
aðarskyni, næst á eftir stáli og steypu járni . 
Samt tókst ekki að einangra álatóm frá 
öðrum frumefnum fyrr en árið 1827, og 
rafgreining súráls, Al2O3, í bráðnu krýólíti 
tókst ekki fyrr en árið 1886 . Þetta er nefnt 
Hall­Heroult­ferlið,3 sem í grund vallar­
atriðum er enn við lýði við framleiðslu áls . 
Árið 1888 var svo fundin hagkvæm aðferð 
til að framleiða súrál úr leirtegundinni báx­
íti, s .k . Bayer­aðferð, og þar með var grunn­
ur inn lagður að stórfelldri hagnýt ingu 
þessa létta, endingargóða og vel rafleið andi 
málms .4 Bæði Bayer­ferlið og Hall­Heroult­
ferlið eru þó orkukræf . 
Framleiðslutækni áls á síðastliðnum 
tæp lega 130 árum hefur tekið stórstígum 
fram förum og ekki síður hagnýting þess . 
Þróunin hefur leitt til gríðarlegrar fram­
leiðni aukningar, minni orkunotkunar á 
hvert framleitt kg og mun minni losunar 
flúor sambanda og koltvíildis (CO2) út í 
and rúms loftið . 
Framleiðsla áls með rafgreiningu hefur 
vaxið frá árinu 1888 til 2013 úr nánast 
engu og upp í um 52 Mt/a eða um 416 kt/a 
að jafnaði .5 Undanfarin 30 ár hefur vöxtur 
framleiðslunnar verið að jafnaði um 2% á 
ári eða um 1 Mt/a .
 Það er ekkert lát á eftirspurn áls í heim­
inum eins og sést á því, að árið 2013 jókst 
hún um 6?7% . Kína notar langmest allra 
af áli eða um 23 Mt/a eða 44% og fer enn 
vaxandi . Notkun Kínverja verður bráðum 
meiri en tvöföld samanlögð notkun í 
Evrópu og í Norður­Ameríku . Í Kína munu 
örlög álmarkaðarins ráðast . 
Heimsframleiðsla ársins 2013 var 4% 
meiri en árið á undan, en eftir spurnar­
aukningin varð 6?7%, og þannig gekk 
aðeins á birgðirnar, sem dugði til að stöðva 
verðlækkunina, en botninum var náð við 
um 1600 USD/t Al .6 Verðið hafði á botni 
fjármálakreppunnar 2008 þó orðið lægst 

					
Fela smįmyndir
Kįpa
Kįpa
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96