Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						Helgarblað  9.?12. desember 201622 Fólk  Viðtal
Þ
egar Sigurjón Birgir Sigurðs­
son byrjaði að skrifa þríleik­
inn CoDex 1962 var hann 
tæplega þrítugur en hafði 
þá þegar verið áberandi í 
íslensku menningarlífi um langt 
skeið, strax á unglingsaldri var hann 
einn helsti drifkraftur breiðhyltska 
súrreal istahópsins Medúsu (þá 
þekktur sem S.Jón) og seinna meðal 
stofnenda Smekkleysu.
Síðan þá hefur Sjón fest sig í sessi 
sem einn virtasti rithöfundur þjóðar­
innar, bækur hans margverðlaunað­
ar og viðfang fræðimanna. Þá nýt­
ur hann sívaxandi vinsælda utan 
landsteinanna, hefur 
hlotið Óskarstilnefn­
ingu, fengið bækur 
sínar þýddar á hátt 
í 40 erlendar tungur 
og erlendir fjölmiðlar 
keppast við að hrósa 
honum: ?Lestrarupp­
lifun ársins? er skrif­
að í Financial Times, 
?einn af bestu höf­
undum okkar tíma?, 
skrifar bókmenntarit­
stjóri The Nation, og 
svo framvegis og svo 
framvegis
Blaðamaður DV 
hitti Sjón og spjallaði 
við hann um góleminn og tölvuleiki, 
vísindaskáldskap og bókasafn fram­
tíðarinnar.
Samningur við 16. aldar rabbína
Sumarið 1990, rétt eftir flauels­
byltinguna og fall múrsins, fór ég 
til Tékklands ásamt Sykurmolun­
um. Þau höfðu verið beðin um að 
spila á styrktartónleikum fyrir verk­
efni sem var í höndum Olgu, eigin­
konu Václavs Havel [rithöfundar 
og fyrsta forseta Tékklands.] Þetta 
var mjög sérstakur og fallegur við­
burður haldinn í hálfgerðu félags­
heimili. Ég var búsettur í Maastricht 
í Hollandi á þessum tíma og tók 
lestina yfir til Prag. Þarna varð ég 
 fyrir  mikilli uppljómun. Á þeim tíma 
þekkti ég borgina aðeins í gegnum 
 kvikmyndir, skáldskap og súrreal­
ismann ? hina huglægu Prag ? en 
hin raunverulega borg stóð algjör­
lega undir væntingum,? segir Sjón 
um tildrög þess að hann byrjaði að 
skrifa CoDex 1962, þríleik sem inni­
heldur skáldsögurnar Augu þín sáu 
mig, sem kom út árið 1994, Með titr-
andi tár, sem kom út 2001, og Ég er 
sofandi hurð, sem kom út nú í haust.
?Ég var einn í borginni í viku og 
heimsótti þá meðal annars gröf 
Löwe rabbína. Hann var einhver 
mesti lærdómsmaður í  evrópskum 
gyðingdómi og átti í mjög sérstöku 
sambandi við Rúdólf II, keisara 
heilaga rómverska ríkisins, sem er 
fyrst og fremst frægur fyrir  söfnun 
sína á  sérkennilegum gripum og 
fólki, bæði afreksfólki á sviði vís­
inda og ýmiss konar furðufuglum. 
Á þessum tíma fengu 
gyðingarnir nokkurn 
veginn að vera í friði 
í gettóinu í Prag, en 
Löwe er þó sagður 
hafa skapað mann úr 
leir og gefið honum 
líf, gólem sem varð 
verndari gettósins.
Ég var í ákveðinni 
krísu á þessum tíma. 
Að gyðinglegum sið 
skrifaði ég því ósk til 
rabbínans á papp­
ír, lagði á gröf hans 
og stein þar hjá. Ég 
gerði samkomulag 
við hann, ef hann myndi 
leysa úr mínum málum myndi ég 
skrifa verk sem byggði á gólem­
sögunni,? segir Sjón.
?Upphaflega ætlaði ég mér að 
skrifa eina bók. Bók sem gerðist í nú­
tímanum og hafði aðalpersónu sem 
er að reyna að sannfæra áheyranda 
sinn um að hann sé gólem, búinn til 
úr leir, og afsprengi þessarar menn­
ingar og þessara tíma. Svo datt mér 
í hug að skrifa örfáar blaðsíður sem 
lýstu brottför föður aðalpersónunn­
ar frá gistiheimili í Norður­Þýska­
landi þar sem hann hafði verið í 
 felum. En þar sem ég er að skrifa 
þessa lýsingu þá sá ég skyndilega 
fyrir mér borðsalinn, sporöskjulaga 
glugga við endann og þar stóð ung 
kona handan dyranna. Á þeim tíma 
sá ég bara skuggann af henni en mig 
langaði að fá hennar sjónarhorn á 
atburðina. Svo var bara allt í einu 
komin heil skáldsaga,? segir Sjón um 
fyrsta hluta þríleiksins.
En hvernig fór um samning ykkar 
rabbínans?
?Löwe stóð við sinn hluta samn­
ingsins mjög fljótlega eftir að ég hóf 
ritun verksins. Þetta hefur því hvílt 
á mér æ síðan. Svo var ég í Prag í 
 febrúar á þessu ári, þá fór ég aftur 
að gröfinni og sagði honum að nú 
sæi ég loksins fyrir endann á mín­
um hluta.?
Máttu segja frá því hvaða krísa 
það var sem hann aðstoðaði þig í 
gegnum?
?Nei, það má ekki. Það er bara 
á milli okkar tveggja,? segir Sjón og 
glottir.
CoDex 1962: skáldsagan sem 
leystist upp
Ég er sofandi hurð, síðasti hluti þrí­
leiksins, kom út í haust og hefur verið 
tilnefnd til Íslensku bókmenntaverð­
launanna í flokki fagurbókmennta. 
Sjón segir að þetta hafi komið sér á 
óvart, enda hafi hinar tvær ekki verið 
tilnefndar og sú þriðja væri enn til­
raunakenndari en þær fyrri.
?Fyrsta bindið gerist á örfáum 
dögum, næsta á 18 árum og þriðja 
bindið á fimmtíu árum. Eftir því sem 
lengri tími er undir verður frásögn­
in brotakenndari og meira fljótandi. 
Í lokin leysist verkið því nánast upp 
í eitthvert gímald, eða ginnungagap. 
Það var alltaf draumur minn að skila 
af mér svona sérstöku verki, enda varð 
ég sem ungur höfundur fyrir miklum 
áhrifum frá helstu tilraunamönnum 
bókmenntanna ? þótt ég hafi á vissan 
hátt færst til hefðbundnari frásagnar í 
seinni tíð, kannski frá og með Skugga­
Baldri.?
Þegar þú rennir yfir bindin þrjú 
sem eru skrifuð með svo löngu milli-
bili, finnst þér þú verða betri höfund-
ur eftir því sem líður á ritunartímann?
?Ég er að minnsta kosti á því að það 
eru þrír ólíkir höfundar að þessari 
bók. Það eru vissulega ýmsir  hlutir 
sem mér finnst ég hafa meira vald á 
Út í ystu myrkur framtíðar
Fyrir 26 árum heimsótti rithöfundurinn Sjón gröf 
sextándu aldar gyðingaprests í Prag og gerði við 
hann samning. Fljótlega uppfyllti vísindamaðurinn 
og dulspekingurinn Löwe rabbíni ósk skáldsins og nú 
tveimur og hálfum áratug síðar hefur Sjón staðið við 
sinn hluta samningsins, lokið stórri skáldsögu sem 
er byggð á þjóðsögunni um góleminn ? leirmann-
inn sem Löwe er sagður hafa skapað til að vernda 
gyðingana í Prag. Síðasta bindi verksins er vísinda-
skáldsaga sem teygir sig út í ystu myrkur framtíðar 
- og þangað teygir Sjón sig einnig.
Kristján Guðjónsson
kristjan@dv.is ?Ég get meira að 
segja lesið ljóð 
úr fyrstu bókun-
um mínum, sem 
komu út þegar ég 
var 16 og 17 ára, 
án þess að roðna
Horfir til framtíðar Sjón hefur nýlokið 
við vísindaskáldsöguna Ég er sofandi hurð og 
vinnur nú að texta sem verður komið fyrir í 
framtíðarbókasafni og ekki aðgengilegur fyrr 
en eftir hundrað ár. MynD SiGtryGGur Ari

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48