Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						Helgarblað  9.?12. desember 201632 Heilsa
ÞITT BESTA VAL Í LITUM
HANNAH NOTAR
LIT  3-65
PALETTE DELUXE
NÚ MEÐ LÚXUS 
OLEO-GOLD ELIXIR
GERÐU LIT 
AÐ LÚXUS
FYRIR ALLT AÐ 30% MEIRI GLJÁ*
NR. 1  Í  EVRÓPU
NÝTT
Börn og lyfjaeitrun
Í Bandaríkjunum er eitt barn meðhöndlað á átta mínútna fresti vegna lyfjaeitrunar
Þ
egar maður er ungur að 
aldri, þá gildir einu af 
hvoru kyninu, er forvitn­
in ein af driffjöðrunum 
við að rannsaka heim­
inn. Það er gaman að fylgjast með 
börnum vaxa úr grasi, sjá þau læra 
með tímanum hvernig umhverfi 
þeirra virkar, hvaða hættur eru til 
staðar og hvernig beri að varast 
þær. Við sem eldri erum og höfum 
þegar gengið þessa vegferð vitum 
að nauðsynlegt er að hafa ?vit? fyrir 
þeim yngri og passa að þau fari sér 
ekki að voða.
Eðlisávísun
Þetta á við um flesta hluti í umhverfi 
okkar. Margir þeirra eru áhugaverð­
ir sökum litar, hljóðs eða hreyfingar 
og hver kannast ekki við ungbarnið 
sem fer að snerta sjónvarpsskjáinn 
sem sameinar alla þessa þrjá hluti 
í einum. Líklega er það þess vegna 
sem það er jafn góð barnapía og 
raun ber vitni og er  örugglega of­
notað í þeim tilgangi víðast hvar. Að 
sama skapi eru spjaldtölvur í dag 
með snertiskjái og hafa þannig tek­
ið forystuna í barnapíuhlutverkinu 
á mörgum heimilum með þeirri 
vídd sem þær bjóða upp á við að 
fanga huga barna okkar.
Allt er þetta eðlilegt út frá því sem 
börn veita athygli, en sem  betur fer 
eru þau ekki stöðugt í slíkum  tækjum 
og leita því á vit ævintýranna. Fikt 
og ýmist brölt, mestmegnis sakleys­
islegt en í sumum tilvikum lífshættu­
legt. Það á sérstaklega við um lyf sem 
þau geta fundið víða á heimilum 
fólks, fæðubótarefni og vítamín sem 
líta út eins og sælgæti eru klárlega 
mjög spennandi fyrir litla einstak­
linga að gleypa, því af eðlisávísun 
nota börn munninn til að átta sig á 
umhverfi sínu.
67 þúsund börn á ári
Við sjáum það reglubundið hér­
lendis að börn hafa komist í tæri 
við þessi efni og geta þau þá þurft á 
bráðri aðstoð að halda. Samkvæmt 
rannsóknum t.d. í Bandaríkjunum 
eru ríflega 67.000 börn meðhöndl­
uð á ári hverju vegna lyfjaeitrunar, 
það er eitt barn á 8 mínútna fresti 
allt árið um kring. Meira en hálfri 
milljón símtala foreldra er svarað 
árlega þar sem slíkar áhyggjur eru 
viðraðar. Til eru tölur um það hvar 
og hvernig þau komast í tæri við slík 
lyf, í 40% tilvika hjá afa og ömmu, 
30% hjá mömmu, 8% hjá föður og 
12% hjá systkinum. Tæplega 30% 
eru á gólfinu, 20% í handtöskum og 
enn önnur 20% í skúffu sem barnið 
kemst í. Þetta eru afar áhugaverðar 
tölur og má eflaust heimfæra þær 
að einhverju leyti upp á Ísland.
Ýmis fróðleikur
Til eru samtök sem heita 
Safekidsworldwide þar sem ýmsan 
fróðleik er að finna og leiðbein­
ingar varðandi varnir gegn hinum 
ýmsu vágestum barna, þ.á.m. lyfja­
eitrunum. Þessi samtök tóku við 
af National SAFE kids campaign í 
Bandaríkjunum sem barnabráða­
skurðlæknirinn dr. Eichelberger 
stofnaði árið 1988. En honum of­
bauð fjöldi þeirra barna sem lét líf­
ið vegna aðstæðna sem hefði verið 
hægt að koma í veg fyrir. Nokkr­
ar ráðleggingar eru afar einfaldar 
en geysilega öflugar sem forvörn, 
líkt og að geyma lyf og bætiefni þar 
sem börn komast ekki að þeim. 
Jafnvel þótt það séu engin börn 
á heimilinu dags daglega. Læstar 
 hirslur, háir skápar, ekki í veskjum 
og þannig mætti lengi telja.
Það er býsna langt og flókið 
mál að telja upp allt það sem get­
ur valdið skaða og hvernig, en gott 
er að muna að skammtastærðir eru 
háðar líkamsþunga í flestum ef ekki 
öllum tilvikum. Það er því augljóst 
að eitthvað sem er ætlað fullorðn­
um sem er 10?20 sinnum þyngri 
en barn getur ekki verið hollt, hið 
sama á við um bætiefni og vítamín. 
Göngum því varlega um þessi efni 
og komum sameiginlega í veg  fyrir 
að þau valdi skaða hjá óvitanum.
Upplýst og opin umræða
Að þessu sögðu má ekki gleyma 
þeirri staðreynd að börn eldast og 
verða að unglingum og þrátt fyrir 
að maður skyldi ætla að þau þekktu 
hætturnar eiga sér samt stað lyfja­
eitranir slíkra einstaklinga. Ástæðan 
er kaldranaleg og sorgleg, en þekkt 
er að vísvitandi inntaka til sjálfs­
skaða á sér stað í þessum aldurs­
hópi. Við sjáum það á Íslandi sem 
annars staðar að áföll, vanlíðan, ein­
elti og ýmsar aðrar ástæður, jafnvel 
ástarsorg, leiða til þess hörmulega 
gjörnings að ungur maður eða kona 
reynir að svipta sig lífi með lyfjum. 
Nauðsynlegt er að sporna við því að 
slíkt geti gerst með upplýstri og op­
inni umræðu, styðja og aðstoða þá 
sem líður illa og beina þeim í réttan 
farveg. Hér gildir þó ekki síst sama 
reglan og varðandi óvitana að lyf eru 
hættuleg, þau eru ætluð ákveðnum 
einstaklingi og engum öðrum. Sá 
hinn sami ber ábyrgð á öryggi sínu 
og þeirra sem í kringum hann eru. n
Teitur Guðmundsson 
læknir
Farið varlega 
Lyf sem líta út 
eins og sælgæti 
eru spennandi 
í augum ungra 
barna. 
?Nokkrar ráð-
leggingar eru afar 
einfaldar en geysilega 
öflugar sem forvörn, líkt 
og að geyma lyf og bæti-
efni þar sem börn komast 
ekki að þeim.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48